Neonatoloog Jaime Smal

Een van de afdelingen van het ziekenhuis is neonatologie: zorg voor te vroeg geboren of ernstig zieke pasgeborenen. Jaime Smal werkt al tien jaar als neonatoloog in het WKZ. “Ik ben kinderarts met als specialisatie de focus op baby’s en de neonatale periode (tot vier weken na de geboorte). Op de NICU (Neonatale Intensive Care Unit) behandelen we de kwetsbaarste patiënten die er bestaan binnen de geneeskunde. Ongeveer de helft van de kinderen zijn te vroeg geboren. Een deel is op tijd geboren en heeft zorg nodig door problemen zoals een infectie of zuurstoftekort. Ook behandelen we baby’s met aangeboren afwijkingen zoals een slokdarm die niet goed aangelegd is – een slokdarmatresie – of een buikwanddefect.”

Er zit vaak een ethische kant aan het acute werk dat ze verrichten, zegt Jaime. “We zitten soms net op de grens van levensvatbaarheid. Soms moeten we ons afvragen of de zorg nog proportioneel is. Wat betekent het op de lange termijn voor het kind? Dat bespreken we met de ouders. Wat wil je voor het kind en kunnen we daaraan voldoen? We zijn empathisch en eerlijk, helder over wat er aan de hand is en wat de gevolgen hiervan kunnen zijn voor het kind. Dan weten ouders waar ze aan toe zijn.”

Baby Sara uit 'Het Kinderziekenhuis' werd al na 24 weken geboren en moet complexe operatie ondergaanLees ook

Bijzonder werk

Jaime doet dit werk niet voor niets al meer dan tien jaar. “Het is intens werk, waar je dicht bij ouders staat en ze begeleidt in een kritische periode. Ouders zitten in een achtbaan, waar ze volledig afhankelijk zijn van wat wij doen. Dat vind ik het bijzondere van ons vak. Je bent er op het mooiste moment voor ouders bij, maar tegelijkertijd zijn wij er omdat er iets aan de hand is”, vertelt de neonatoloog.

Vijf tot tien procent van de baby’s op de afdeling overlijdt. “De afgelopen twee dagen zijn er bijvoorbeeld nog twee kinderen overleden. Het raakt ons áltijd. Als je ouders langer hebt begeleid, komt het soms nog meer binnen. Dan lig ik er weleens een nacht van wakker.”

Hoe zorgt Jaime ervoor dat hij het verdriet niet iedere keer mee naar huis neemt? “Als ik eerlijk ben denk ik dat het niet altijd lukt. Met collega’s praten we erover als er heftige dingen gebeuren. Zo voorkomen we dat we het lang met ons meedragen. Ook thuis praat ik erover en helpt sporten om mijn gedachtes te verzetten. En we vieren de dingen die goed gaan. We staan stil bij de dankbaarheid van ouders.”

Reacties

Want de dankbaarheid van ouders is elke dag voelbaar. “We kunnen helaas niet alle kinderen redden. Als kinderen overlijden, hebben we nagesprekken. Daarin vertellen ouders altijd dat ze heel mooi terugkijken op hun periode hier en intens dankbaar zijn voor de zorg die we hebben verricht. Soms nemen ouders zelfs cadeaus mee of worden we ‘superhelden’ genoemd. Het allerergste wat ouders kan overkomen is net gebeurd, dus dat hoeft helemaal niet voor mij. Niet om ons te downplayen, maar we zijn geen superhelden. We zijn ervoor opgeleid, het is ons werk – en het is onwijs bijzonder om te mogen doen.”

Esmee (1) heeft zeldzame genetische afwijking: 'Nooit verwacht dat ze een jaar zou halen'Lees ook

Ouder-kindkamers

Het Wilhelmina Kinderziekenhuis bestaat uit een aantal units, legt Jaime uit. “Wij hebben met onze afdeling vier ic-units, waar acht kinderen op een zaal kunnen liggen. Op die zalen liggen ze vlak bij elkaar met gordijntjes ertussen. We doen ze dicht, maar ouders krijgen alsnog alles mee wat er bij de andere kinderen gebeurt. Ze weten het dus ook als het niet goed gaat of als een ander kind overlijdt. Dat heeft enorm veel impact en geeft onrust.”

Daarom wil het ziekenhuis ouder-kindkamers voor de afdeling neonatologie. “We werken toe naar 92 ouder-kindkamers voor het WKZ. Dit zijn eenpersoons- of tweepersoonskamers, zodat er rust is voor de ouders en kinderen. Ook baby’s krijgen minder hectiek mee doordat ze alleen zijn met hun ouders. Hierdoor slapen ze beter. Er zijn studies die laten zien dat ouder-kindkamers beter zijn voor het herstel van de kinderen en baby’s. Zo komt borstvoeding bijvoorbeeld beter op gang door meer rust en slaap. Ook biedt het de mogelijkheid om te overnachten. Nu gaan ouders naar het Ronald McDonald Huis. Het is fantastisch dat het er is, maar het is ook belangrijk dat ouders nóg dichter bij hun baby’s kunnen zijn als dat nodig is.”

Op de kinder-ic gaan de ouder-kindkamers bijna open. “Uit mijn raam zie ik dat het op die afdeling zo goed als klaar is. Halverwege dit jaar gaat de ic voor oudere kinderen daarheen verhuizen, en dan wordt onze unit gebouwd op de plek waar de ic voor grote kinderen nu zit.”

Een voorbeeld van een ouder-kindkamer.

Huiselijk maken

Om de ouder-kindkamers en ouderlounges nóg beter en mooier te kunnen maken, haalt het WKZ geld op. “Het geld gaat ook naar het huiselijk maken van de ruimtes. We willen dat ouders en familieleden zich thuis voelen in het ziekenhuis. Er moet een huiselijke sfeer hangen, niet steriel.”

Iedere bijdrage is welkom, benadrukt Jaime. “Verschillende groepen hebben op eigen initiatief geld opgehaald. Zo heeft de Utrechtse Studenten Rugby Society de halve marathon gerend en daarmee 3.000 euro opgehaald. Ook bedrijven, particulieren en fondsen kunnen bijdragen. Daarnaast houden ouders van kinderen die hier hebben gelegen acties. Dat vinden we extra bijzonder. Het is een superheftige afdeling waar je niet met je kind wil zijn, maar we proberen ouders zo goed mogelijk te begeleiden. En dat is écht teamwork. We doen het met de verpleegkundigen, artsen, maatschappelijk werkers; echt met íédereen. Samen zijn we het team om de ouders en het kind heen.”

Pauline Wingelaar roept als ambassadeur van het WKZ iedereen op om te doneren: “Samen kunnen we ervoor zorgen dat het een plek wordt waar kinderen zich veilig, geborgen en gesteund voelen.”

Wil jij deze belangrijke en zinvolle actie steunen? Dat kan hier.

Anita’s zoon Roman werd elf weken te vroeg geboren: ‘De weken na zijn geboorte leefde ik in een waas’Lees ook