Er zijn momenten in een rechtszaal die je niet snel vergeet, aldus Monika van der Marel in haar columns. Ze schrijft tweewekelijks voor LINDA. over strafzaken, onverwachte wendingen en alles wat je tegenkomt wanneer je dagelijks laveert tussen onderwereld en rechtszaal.
Deze keer het hoger beroep in de zaak van Jihaneve. De jonge moeder uit Zoetermeer die slechts dertien dagen na haar bevalling door haar partner Arnold O. met 258 messteken om het leven werd gebracht.
Als jochie van pas 13 dagen oud kom je net kijken. Maandenlang zat je fijn en vertrouwd in de veilige, warme moederbuik. En ineens ben je onderdeel van een onbekende, grote, rauwe wereld. Gelukkig is je mama dichtbij. Zij is jouw baken. Je bent volledig afgestemd op haar geur, stem en hartslag. Jouw huid op haar huid. Haar hartslag die je kalmeert.
Maar, wanneer je moeder abrupt uit het leven wordt gerukt door je bloedeigen vader, ben je plotseling het kind van zowel het slachtoffer als dé dader. Alles om je heen valt in één keer weg. Volgens deskundigen kunnen pasgeboren baby’s stress, onveiligheid én plotseling verlies lichamelijk ervaren. Ergens in Nederland loopt nu een jongetje rond van bijna twee jaar oud dat later foto’s van zijn moeder zal bekijken om haar te leren kennen.
'Op filmpjes die hij zelf maakte is te zien hoe hij op haar intrapte, totdat haar lichaam het begaf'
Voor de Rotterdamse Nathalie Fitz-James is er een leven voor 18 juli 2024 en een leven na die datum. Die dag moet haar wereld zijn ingestort toen twee agenten voor haar deur stonden die kwamen vertellen dat haar dochter – in het bijzijn van haar zoontje – is gedood door de vader van haar kind.
Nathalie weet uit eigen ervaring hoe toxisch een gewelddadige relatie kan zijn. Ze heeft Jihaneve’s biologische vader verlaten, omdat hij haar mishandelde. Maar Jihaneve heeft haar nooit verteld dat Arnold O. haar slecht behandelde. Ze droeg haar pijn voornamelijk alleen. Enkele vriendinnen wisten wel iets, maar niet hoe zorgelijk de realiteit was. Ze hoopte dat Arnold O. weer degene zou worden zoals hij in het begin van hun relatie was.
Achteraf blijken buren in Zoetermeer ook het een en ander te hebben meegekregen, maar kennelijk was dat niet schokkend genoeg om in te grijpen. Voordat Jihaneve op 5 juli 2024 moeder werd, leefde ze al langer in angst. Haar zwangerschap was geen roze wolk, maar een periode waarin Arnold O. regelmatig vanuit het niets kon exploderen.
Ze vertelde niet dat hij haar toen in haar buik schopte. Ook niet dat hij de ruiten van haar huisje vernielde en geld van haar stal. Misschien had ze het op een later moment met haar moeder willen bespreken. We zullen het nooit weten, want Jihaneve zal altijd 22 jaar blijven. Slechts dertien dagen mocht ze voor haar zoontje zorgen. Daarna werd ze het slachtoffer van femicide.
'Waar veel ouders het zouden uitschreeuwen van woede, bleven zij stil. Rechtop. Waardig. Lisa-waardig'
In Gerechtshof Den Haag diende afgelopen week het hoger beroep tegen de 24-jarige Arnold O.. Moeder Nathalie is er ook weer bij – net zoals vorig jaar in de rechtbank. Opnieuw in eenzelfde ruimte met de man die haar dochters jonge leven op beestachtige wijze beëindigde. Maar diezelfde man is ook dé vader van haar kleinzoon.
Afgelopen dinsdag 19 mei zit hij amper drie meter van Nathalie vandaan. Hij is 24 jaar, draagt een wit overhemd en zijn handen rusten op het tafeltje voor hem. Groot postuur, afwezige blik. Regelmatig zucht hij hoorbaar. In zittingszaal G1 doet de voorzitter zijn best om contact met hem te maken.
“Waar gaat deze zaak over?” vraagt hij. De verdachte zucht diep en kijkt naar beneden.
“Ik kreeg een psychose”, mompelt hij.
“Ik durf er niet over te praten.”
Er volgt een urenlange reconstructie van de fatale ochtend in Zoetermeer. Volgens Arnold O. begon het als een gewone dag. Hij was verkouden en had op de bank geslapen om de baby niet ziek te maken. Hij werd wakker van Jihaneve, omdat zij wilde schoonmaken. Stofzuigen. Hun zoontje huilde constant en er ontstond ruzie. Hij dacht al langer dat ze vreemdging en dat het kind niet van hem was. Hij wilde een DNA-test.
Later noemt hij die gedachte “een waan”. Volgens hem zou Jihaneve een mes uit de keuken hebben gepakt. “Ik probeerde het af te pakken. Daarna zag ik zwart.” Even later zegt hij dat hij haar die ochtend niet meer zag als zijn partner, maar als “een zombie”. Of een “demon”. De voorzitter vraagt vriendelijk: “Hoe bedoelt u? Wat zag u?” “Het leek alsof ze veranderde in iets anders”, aldus Arnold O.
Nathalie barst af en toe in tranen uit. Soms staart ze alleen maar voor zich uit. Maar op een bepaald moment wordt het te heftig en verlaat ze de zaal. Begrijpelijk. Want, hoe luister je naar iemand die niet kan uitleggen waarom hij jouw dochter 258 keer heeft gestoken en gesneden? Want uiteindelijk keert deze zaak steeds weer terug naar dat ene onbegrijpelijke gegeven: het geweld en de gruwelijkheid in deze zaak behoren tot de absolute buitencategorie.
Een medewerker van het consultatiebureau hoorde die fatale ochtend Jihaneve schreeuwen toen ze bijna bij haar woning in Zoetermeer was. “Stop! Hou op! Je vermoordt me!” Ze alarmeert de politie en wanneer agenten de voordeur forceren en naar binnen gaan, treffen ze overal bloed, een huilende baby en de jonge moeder zwaargewond aan.
Wat enorm choqueert, is wat er daarna wordt besproken. De verdachte zou tijdens het steken van Jihaneve, haar met zijn telefoon hebben gefilmd terwijl hij tegen haar sprak: “Waarom fuck je mij, waarom laat je mij een bad person lijken?” De voorzitter vraagt waarom hij dit deed. “Ik geloofde niet wat ik zag”, zegt hij. “Ik dacht dat de camera misschien iets anders zou laten zien.”
'In een verwoestende psychose onthoofdde Jesse R. zijn moeder, de details zijn zo gruwelijk dat ze bijna onwerkelijk lijken'
Dan vraagt de voorzitter: “Kunt u aan mij vertellen hoe de zombie eruitzag?”
“Het leek op een persoon, maar dan heel oud – het leek op iets wat ik niet kan explainen – maar ik weet wel dat het niet normaal was om te zien. Het was een zombie of een demon.” Net voordat de politie binnenvalt, maakt hij nog een foto van het kindje en een selfie. “Toen ik hoorde dat de politie kwam, heb ik een foto met mijn kind gemaakt. Voor mezelf, omdat ik echt van hem hou en wist dat ik hem lange tijd niet zou gaan zien.” Dat besef was er dus wél.
Hij vertelt dat Jihaneve zag dat hij mentaal aan het struggelen was. Dat ze tegen hem zei dat hij haar moest geloven en niet moest denken dat de baby van iemand anders was. “Ik geloofde haar wel. Voor vijftig procent. Maar nu weet ik dat ik haar honderd procent had kunnen geloven.” De voorzitter vraagt of Jihaneve vreemdging. “Nee. Alles is mijn schuld.”
Daarna gaat het urenlang over zijn hoofd. Over psychoses. Wanen. Hallucinaties. Over een geest die langzaam losraakte van de werkelijkheid.
Inmiddels verblijft hij in een Penitentiair Psychiatrisch Centrum samen met andere gedetineerden met complexe psychische problematiek. Hij krijgt antipsychotische medicatie en de behandelaren concluderen dat het stukken beter gaat.
Het lijkt de omgekeerde wereld. Alsof iemand die zoiets gruwelijks op zijn kerfstok heeft complimenten voor zijn gedrag krijgt. Natuurlijk is het allemaal tactiek en spreken deskundigen zakelijk over de situatie, maar het voelt kil naar de nabestaanden toe. Jihaneve komt nooit meer terug, maar Arnold O. voelt zich bijna twee jaar na het delict best goed. Hij slikt aripiprazol en omschrijft zichzelf als eerlijk en open. En zegt in de gevangenis socialer te zijn geworden. “Ik praat met andere gedetineerden. We begrijpen elkaar. Voor ik binnen kwam te zitten was ik minder sociaal, eerder antisociaal. Toen zou ik niet zomaar tegen een vreemde praten.”
Het slapen lukt slecht, omdat hij zich zorgen maakt. “Ga ik ooit nog een kans krijgen om mijn kind te zien? Of gaan Jihaneve en haar familie mij ooit vergeven voor wat ik heb gedaan?” “Nooit”, klinkt het enkele meters achter hem. De voorzitter merkt op dat de verdachte lang niet wist dat ze was overleden. En vraagt of hij dat nu wel weet. “Ja ik weet inmiddels dat ze niet meer leeft. Het is niet makkelijk ofzo om antwoord te geven. Ik vond het moeilijk om het te geloven, omdat ik zo in de war was toen ik werd gearresteerd.”
Langere tijd verkondigde Arnold O. dat er niets aan de hand was. “Ze ligt aan de oplader. Straks is ze opgeladen en leeft ze weer. Er is een buurtbewoner die veel geld heeft en die mij zwart wil maken.”
De gesprekken die Arnold O. vanuit detentie met familieleden voert, blijken te zijn getapt. Zo is er een opname waarin zijn zus hem adviseert dat hij moet doen alsof hij geestelijk iets mankeert, want dan zou hij niet naar de gevangenis hoeven, maar een behandeling krijgen.
De voorzitter legt het gesprek aan de deskundigen voor. Zij denken niet dat hij een psychose simuleert. “Daar acht ik hem niet toe in staat”, aldus de psycholoog. Om er later aan toe te voegen: “Hij kan nu zeggen: “Het is allemaal mijn schuld.” Dat is heel knap.”
Volgens hen wilde de verdachte langere tijd niet inzien hoe ernstig zijn psyche was. Maar zeggen ook dat niet alles alleen door de psychose verklaard kan worden. Dat er relationele spanningen waren. Jaloezie. Persoonlijkheidsproblemen. En cannabisgebruik dat mogelijk een psychose triggerde. Ondertussen vraag ik me af hoe je naar iemand kijkt die aantoonbaar psychotisch was, maar tegelijkertijd verantwoordelijk is voor één van de heftigste geweldsexplosies die ik ooit in een rechtszaal voorbij heb horen komen?
Tijdens een schorsing ontmoet ik Jihaneves moeder bij de koffiecorner. Ze oogt moe, maar strijdbaar. Ik vertel haar dat ik de zaak volg om er een column over te schrijven, dat ik me voor kan stellen dat het ondraaglijk moet zijn om de verdachte te zien. En dat ik het knap vind hoe beheerst ze dit ondergaat.
Ze zegt dat ze komt voor gerechtigheid. Voor haar dochter. Voor haar kleinzoon. En voor Jihaneves zusjes. Ik zeg eerlijk dat ik niet weet of ik dat zou kunnen opbrengen. Dan zegt ze iets wat ik nooit meer vergeet. “Je weet pas dat je het kunt, als het je overkomt. Maar ik hoop dat je het nooit mee hoeft te maken.” Ze laat me een paar foto’s van haar kleinzoon zien. Een prachtig kereltje, ik voel de tranen in mijn ogen opwellen. Nog maar dertien dagen oud toen zijn moeder uit zijn leven werd weggerukt. Eenmaal terug in de zaal wordt een passage voorgelezen uit een notitieboekje van Jihaneve.
Eind 2023 heeft ze geschreven:
Letter to Arnold
Het is vandaag 23 november, de tijd weet ik niet, want jij hebt mijn telefoon mee. Gisteren heb je me aangevallen terwijl je kind in mijn buik is en je beloofd had dat nooit meer te doen. Als je nog in je recht stond oké, maar ik heb letterlijk niks uitgespookt. Alleen omdat er een liedje op TikTok voorbijkwam, ben je helemaal doorgedraaid. Mijn moeder, zusje en de reclassering hebben me al gewaarschuwd. Als hij je één keer slaat, zal hij dat altijd blijven doen. Ik wil het gewoon niet geloven, omdat ik zoveel van je houd. En ik gun mijn kind echt een vader. I will pray for my baby. Die heeft hier niet om gevraagd.
Besef dat een jonge vrouw, terwijl ze wordt mishandeld door de vader van haar ongeboren kind, zich 24/7 zorgen maakte over het welzijn van haar baby. Een zwangerschap hoort rustig en liefdevol te zijn.
Als het aan het Openbaar Ministerie ligt, krijgt hij een gevangenisstraf van 9 jaar en TBS met dwangverpleging. Het hof zal zich hier de komende weken over beraden en komen op dinsdag 2 juni met een uitspraak. Aan het einde van de zitting krijgt Arnold O. het laatste woord. Hij richt zich tot Jihaneves moeder:
“Dear miss Nathalie … dear friends …”
Op dat moment staat haar moeder op en verlaat ze de zaal.
Arnold O. kijkt even – zucht hoorbaar – en praat verder.
“Ik wou dat ik alles terug kon draaien. Soms wou ik dat ik dood was, dan konden we samen zijn. Het is net Moederdag geweest en ik heb haar niet eens kunnen feliciteren. Dat doet pijn. Ik voel me leeg van binnen en mis haar liefde. Zonder haar ben ik niet compleet. Ik wil er zijn voor mijn zoon. I will do all I can to be a better man in the future.”
Maar Arnold vergeet het belangrijkste: sommige daden zijn zó onherstelbaar dat geen enkel woord ze ooit zachter maakt. Jihaneve komt nooit meer thuis.
Daarom hoop ik dat haar naam nooit uit het collectieve geheugen verdwijnt.
Jihaneve forever 22.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
'Bij een conciërge denk ik aan iemand die veters strikt, deze kwam in beeld in een onderzoek naar kinderpornonetwerken'
Monika van der Marel werkt als crimeredacteur en verslaggever bij RTL Boulevard. Ze volgt spraakmakende rechtszaken op de voet, houdt feilloos in de gaten welke criminele kopstukken onder de radar verdwijnen en pluist bizarre tips uit tot de laatste draad.
Daarnaast is ze moeder van een zoon die zijn eigen plek in de mediawereld heeft veroverd, en vindt ze haar rust tijdens lange wandelingen met haar labradoodle. Voor LINDA. schrijft Monika over strafzaken, de onverwachte wendingen en alles wat je tegenkomt wanneer je dagelijks laveert tussen onderwereld en rechtszaal.
