Op 8 maart is het Internationale Vrouwendag, dé dag waarop wordt stilgestaan bij de positie van vrouwen. En dat is hard nodig volgens Emma Lok (41), directeur van WOMEN Inc. ‘Het gaat vooral om voor vrouwen onzichtbare, maar voelbare situaties.’
Zo verdienen vrouwen in Nederland nog altijd 10,5 procent minder dan mannen, melden vrouwen 50 procent meer bijwerkingen van medicijnen én wordt er elke 8 dagen een vrouw vermoord omdat ze vrouw is.
De Global Gender Gap Report is een jaarlijks verslag over de stand van zaken rondom gendergelijkheid in 140 landen. De score die een land krijgt wordt berekend door tal van pijlers die belangrijk zijn voor gendergelijkheid. Hoe hoger een land staat in de lijst, hoe meer vrouwen ongeacht hun gender door de huidige wet- en regelgeving in staat zijn autonome en individuele keuzes te maken. De lijst wordt sinds 2006 opgesteld door het World Economic Forum.
Nederland staat momenteel op plaats 43 op de Global Gender Gap Index, dat betekent een daling van 15 plekken ten opzichte van eerdere jaren. “Een ongelofelijk lage positie, want als je kijkt naar onze sociaaleconomische positie zou je verwachten dat we hoger zouden staan. Vooral op het gebied van gelijke kansen op de werkvloer, scoort Nederland slecht. Daar staan we op plek 74. Dat is echt niet iets om trots op te zijn. Er is dringend actie nodig om gelijke kansen op de arbeidsmarkt te vergroten en de veiligheid van vrouwen te verbeteren.”
Daarom lanceerde WOMEN Inc. deze Internationale Vrouwendag de nieuwe campagne Maak er een punt van. “Wanneer ik bij mensen de (onzichtbare) ongelijkheid benadruk, dan is het nooit zo dat ik iemand tref die zegt het bestrijden van deze ongelijkheid onbelangrijk te vinden. Mensen reageren op de feiten vaak verontwaardigd. Het wordt daarom tijd dat het onderwerp prioriteit krijgt, want nu verdwijnt het vaak in de waan van de dag. Het is belangrijk er een punt van te maken, zodat het niet alleen bij woorden blijft.
Er zijn echt structurele oplossingen nodig en die kunnen we alleen bereiken door voet bij stuk te houden. We weten inmiddels allang op welke manieren we de ongelijkheid kunnen verkleinen.” Lok noemt voorbeelden uit de geschiedenis die aantonen dat structurele verandering hét antwoord is op genderongelijkheid. “Het stemrecht, partnerverlof, het vrouwenquotum. Dat kwam er allemaal echt alleen door voet bij stuk te houden. Door echt een punt te maken van (gender)ongelijkheid, kunnen er dingen veranderen.”
Zo staat het ervoor met de gendergelijkheid in Nederland: 'De ontwikkelingen staan stil'
Hoewel de statistieken er in Nederland slechter voorstaan dan voorheen, benadrukt Lok wel dat er het afgelopen jaar meer aandacht is gekomen voor bepaalde thema’s zoals vrouwenveiligheid. “Dat is enerzijds natuurlijk goed nieuws, maar aan de andere kant is het triest dat die vreselijke incidenten de aanleiding zijn geweest om de aandacht te vergroten. Denk bijvoorbeeld aan de verschrikkelijke dood van de 17-jarige Lisa.”
Om geweld tegen vrouwen tegen te gaan namen de coalitiepartijen het Nationaal Actieplan Geweld tegen Vrouwen op in hun coalitieakkoord. “Alleen is er nul euro extra voor uitgetrokken. Dat laat zien dat ze op papier wel willen, maar er nog geen structurele oplossing wordt geboden en de genderongelijkheid in stand wordt gehouden.
Datzelfde geldt voor vrouwengezondheid. Vorig jaar – op 8 maart – boden we het boek Diagnose: Vrouw aan aan koningin Máxima en voormalig minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Fleur Agema. Dat was hét moment om te gaan werken aan een nationale strategie om vrouwengezondheid te verbeteren, maar vervolgens worden er geen extra geld of middelen vrijgemaakt om het echt te realiseren. Het blijft vooral bij praten, terwijl we heel duidelijk weten wat er moet en kan verbeteren.”
Bovenstaande voorbeelden maken duidelijk waarom Internationale Vrouwendag nog altijd nodig is en blijft. “De situatie van vrouwen in bijvoorbeeld conflictgebieden of arme landen is natuurlijk niet te vergelijken met die van vrouwen in Nederland. Maar juist omdat Nederland een welvarend land is zonder oorlog, zou je verwachten dat het beter gaat, want dat is in landen met vergelijkbare omstandigheden ook zo.
In Nederland uit genderongelijkheid zich minder zichtbaar. Vrouwen krijgen te maken met onzichtbare, maar voelbare situaties waardoor ze ‘het probleem’ bij zichzelf zoeken. Terwijl ongelijkheid rondom gezondheid, werk, geld of veiligheid allemaal met elkaar te maken heeft. En die ongelijkheid houden we in stand wanneer we de individuele keuzes van vrouwen niet genoeg faciliteren.”
Lok noemt als voorbeeld de kosten van kinderopvang in Nederland.
“Als je als vrouw net zoveel geld kwijt bent aan de kinderopvang als wanneer je werkt, dan lijkt het niet voor iedereen logisch om fulltime te werken. Dan kiezen sommige vrouwen ervoor om meer tijd te spenderen met hun kinderen, terwijl ze heel graag beide zouden willen.”
Ruben pleegde femicide: 'Toen ik haar zag dacht ik: dat wil ik hebben. Alsof het om apparatuur ging'
Ook vallen vrouwen anderhalf keer vaker uit op de arbeidsmarkt dan mannen. “Een oorzaak daarvoor zou kunnen zijn dat vrouwen minder goede en passende zorg krijgen in Nederland. Ze worden minder vaak doorgestuurd of serieus genomen bij gezondheidsklachten waardoor ze eerder uitvallen. Een voorbeeld waarin dat heel voelbaar is, is de overgang. Omdat we nog te weinig kennis hebben over hormoonbehandelingen vallen vrouwen door overgangsklachten uit terwijl dit verholpen kan worden met de juiste behandeling.
“Daarnaast vervullen vrouwen veel zorgtaken waardoor zij last krijgen van financiële stress, want die zorgtaken zijn heel waardevol, maar minder goed voor de portemonnee. Daarbovenop heb je dan ook nog te maken met een loonkloof van 10,5 procent. Hierdoor is 40 procent van de vrouwen uiteindelijk financieel afhankelijk van hun partner of de overheid. ”
Lok hoopt op structurele veranderingen in de toekomst. “Het zit zo diepgeworteld in ons systeem. Gelijkheid is voor iedereen een bevrijding, ook voor mannen. Want van mannen wordt door die stereotypering verwacht fysiek sterk te zijn of weinig emoties te tonen. Terwijl bij gelijkwaardigheid iedereen – dus ook mannen – mag zijn wie ze zijn. Gelijkheid zorgt ervoor dat elk individu autonome vrije keuzes kan maken. ”
In Nederland betalen moeders een ‘babyboete’, hun inkomen daalt met 35 procent na de geboorte van een kind terwijl het inkomen van vaders juist stijgt met één procent. Vrouwen van kleur ontvangen in Nederland minder goede zorg bij de bevalling dan witte vrouwen. Vrouwen melden vijftig procent meer bijwerkingen van medicijnen. Vrouwen verdienen 10,5 procent minder per uur dan mannen. Elke acht dagen wordt er een vrouw in Nederland vermoord omdat ze vrouw is. Trans vrouwen zijn bijna drie keer zo vaak werkloos als cis vrouwen. Één op de tien Europese mannen vindt het oké om zijn vrouw af en toe te slaan.
Maak jij samen met WOMEN Inc. een punt?
Dit bericht op Instagram bekijken
De hele maand maart lees je op LINDA.nl/PAULINE alles wat gasthoofdredacteur Pauline Wingelaar belangrijk vindt.
Nederland daalt 15 plekken in het Global Gender Gap Report: ‘Niks doen is achteruitgang'
Julot is nieuwsverhalenredacteur bij LINDA.nl. Ze houdt zich bezig met verhalen over het laatste nieuws – van wetsvoorstellen en het duiden van (mis)informatie met experts tot de persoonlijke verhalen. Geen werkdag is voor haar hetzelfde en dat is precies wat zij zo leuk vindt.
