Game over – alles over doodgaan

In zijn werk als longarts, met als aandachtsgebied palliatieve zorg, ziet De Hosson dagelijks hoe groot de impact van ziekte en sterven is op families. Ook op kinderen. “Ik zie geregeld hoe moeilijk volwassenen het vinden om met kinderen over doodgaan te praten”, zegt hij. “Terwijl kinderen vaak zélf met de vragen komen. Soms heel direct. ‘Gaat oma dood?’ of ‘Ga jij ook dood?’” Dat was voor hem ook een belangrijke aanleiding voor het boek. “We wilden woorden geven aan iets waar we vaak omheen praten.”

Want hoewel volwassenen vaak denken dat ze kinderen beschermen door moeilijke onderwerpen te verzachten of uit te stellen, werkt dat volgens De Hosson lang niet altijd in hun voordeel. “Kinderen voelen vaak feilloos aan dat er iets aan de hand is. Ze zien dat volwassenen verdrietig zijn, horen gefluister, merken dat er iets verandert. Als niemand uitlegt wat er gebeurt, gaan ze zelf invullen wat er aan de hand is.” En dat kan voor onrust zorgen. “Eerlijke uitleg geeft kinderen houvast en rust. Het maakt de dood niet minder verdrietig, maar wel minder verwarrend.”

‘Wanneer vertel je dat iemand doodgaat?’

Dat er behoefte is aan zo’n boek, merkt hij al langer. “Ik zorg vaak voor grootouders die ongeneeslijk ziek zijn. Hun kinderen vragen dan regelmatig hoe ze met de kleinkinderen moeten omgaan. Wat moet je zeggen? Hoe leg je uit wat er gebeurt? Wanneer vertel je dat iemand doodgaat?”

Volgens De Hosson bestaan er wel boeken over verlies ná een overlijden, vooral voor jongere kinderen. Maar een toegankelijk boek voor basisschoolkinderen over wat er gebeurt als iemand ernstig ziek is en mogelijk gaat sterven, ontbreekt. “Dat gat wilden we graag opvullen.” Voor het boek spraken hij en Quagebeur met tientallen kinderen en verzamelden ze vragen van ouders en grootouders. “Zo kregen we een goed beeld van wat er leeft.”

‘Je mag alles vragen’

Wat hij hoopt dat kinderen uit het boek halen? “Vooral dat ze merken dat hun vragen normaal zijn. En dat je alles mag vragen.” Veel kinderen willen volgens hem namelijk heel concreet weten wat er gebeurt. “Ze zijn nieuwsgierig naar wat er in een lichaam gebeurt, waarom iemand niet meer beter wordt, of hoe je weet dat iemand dood is. We proberen die vragen zo duidelijk en rustig mogelijk te beantwoorden.”

Maar het boek is er niet alleen voor kinderen. Ook voor ouders, grootouders, leerkrachten en andere volwassenen kan het volgens hem helpen. “Ik hoop dat het boek vooral helpt om het gesprek te openen. Voor veel ouders is het niet zozeer dat ze het niet wíllen uitleggen, maar dat ze simpelweg niet goed weten hoe. Soms doet een boek het eerste stukje van het gesprek.”

‘Het zwijgen is het moeilijkst’

Volgens De Hosson onderschatten volwassenen vaak hoe goed kinderen moeilijke onderwerpen aankunnen. “Ik denk dat we kinderen vaak kwetsbaarder inschatten dan ze zijn. Natuurlijk kan het verdrietig en confronterend zijn, maar kinderen kunnen vaak beter met moeilijke onderwerpen omgaan dan wij denken, zolang iemand het rustig en eerlijk uitlegt.”

Wat voor hen vaak het moeilijkst is? “Niet de dood zelf, maar het zwijgen eromheen.” Het boek is daarom bewust opgebouwd rondom het hele proces: van ziek worden en ziek zijn tot doodgaan en dood zijn. Het boek is prachtig geïllustreerd door Marianne van der Walle.

Game Over – alles over doodgaan verschijnt 31 maart en kun je alvast pre-orderen via deze link.

Wil je naast het boek meer lezen van Sander de Hosson? Tweewekelijks schrijft hij op LINDA.nl over zijn werk als longarts en palliatieve zorg. 

'Tranen wellen op in de ogen van de dochter: 'Ik ben gewoon bang om je kwijt te raken, mam''Lees ook