Een apenkop van keramiek waar een hapje uit ontbreekt of de verpakking van een Anta Flu-snoepje gemaakt van keramiek. Het zijn kleine dingen, maar met grote betekenis. Herinneringen die mensen troost kunnen bieden. Daarom maakt Jackelien van der Sleen ze van keramiek.
LINDA. belt haar om te horen wat troostkeramiek precies inhoudt en wat het voor mensen kan betekenen.
Vanuit haar keramiekstudio in Drenthe werkt Jackelien aan uiteenlopende keramiekprojecten. Ze gebruikt vooral realistische vormen, waarbij eten, zoals snoep en gebak, vaak centraal staat. Ook creëert ze huisdieren en vazen. Jackelien maakt tevens werk in opdracht, steeds vaker in de vorm van troostkeramiek. “Keramiek met een betekenis. Vaak komt dat voort uit een herinnering. Het kan bijvoorbeeld zijn dat iemand er niet meer is en dat je daarom graag iets in huis wil hebben om diegene te herinneren.
In het maken van troostkeramiek zit ook een soort luchtigheid. Een voorbeeld is het contact dat ik met een klant had. Haar vader was erg gek op Anta Flu-snoepjes. Overal in huis vond ze die papiertjes. Toen heb ik voor haar zo’n snoepje en een los papiertje nagemaakt. Ik wist zelf niet uit mijn hoofd hoe die eruitzagen, dus heb ik een zak gekocht. Dan kan ik wel lachen met die klant. Zij zei: ‘Ze zijn best lekker.’ Nou, ik vond ze totaal niet lekker dus heb ik tegen haar gezegd: ‘Als het klaar is, krijg je van mij de hele zak erbij.’
Eerst had ik voor deze keramiek nog geen naam, maar ik vond het wel heel waardevol om te doen. Het woord troostkeramiek schoot me zomaar te binnen. Dat voelde meteen als een hele toepasselijke naam.”
Rouwexpert Annemiek Dogan: 'Velen willen anderen niet lastigvallen met hun pijn, ik zeg: neem die ruimte in'
Op haar Instagrampagina @vrolijkefamkes deelt Jackelien foto’s en video’s van haar keramiek. Dat valt in de smaak: inmiddels heeft ze zo’n 18.000 volgers. Via dit platform weten steeds meer mensen haar te vinden. “Mensen benaderen mij ook via Instagram. Maar op mijn site zelf staat ook een link naar mijn WhatsApp of mail.”
Wanneer er een opdracht binnenkomt, communiceert Jackelien meestal via WhatsApp met haar klanten. Zo probeert ze helder te krijgen wat iemand precies voor ogen heeft. “Dan ga ik doorvragen. Wat bedoel je? Ik begin eerst met het maken van een schets. Dat film ik en leg ik uit wat een schets betekent. Op die manier probeer ik de klant helemaal mee te nemen in het ontwerp. Maar ook tijdens het afbakken en het kiezen van de kleur stuur ik video-updates.”
Dit bericht op Instagram bekijken
Jackelien krijgt veel uiteenlopende opdrachten voor haar troostkeramiek. Ze vertelt over een bijzonder verzoek. “Haar vader was al even overleden. Hij lustte geen drop, dus wanneer hij apenkoppen had, at hij alleen het banaandeel eraf. Dan liet hij al die dropdelen op het aanrecht liggen. Zijn dochter vroeg: kun jij voor mij een apenkop maken waar die hap uit is? Daar zit ook een soort humor in.
Ze had de apenkoppen ook voor haar moeder en haar zussen laten maken. Die heb ik haar opgestuurd. Toen kreeg ik een berichtje: ‘Het was exact zoals het was’. Het is dan zo fijn om te horen dat het gelukt is. In de basis lijkt het misschien simpel, maar het kan zoveel betekenen. De kracht van troostkeramiek is, denk ik, dat je ernaar kijkt en terugschiet in die herinnering. Zo’n verfrommeld snoeppapiertje of die halve apenkop is iets blijvends; de kracht zit juist in dat kleine.”
'Rouw wordt vaak beschreven als iets wat moet slijten, maar wie rouwt, weet dat dit niet klopt'
Jackelien vindt het zelf ook fijn om met troostkeramiek bezig te zijn, omdat ze zich goed kan verplaatsen in de gevoelens van de opdrachtgever. “Ik vind het niet moeilijk om met dat gemis om te gaan. Zelf ben ik mijn vader verloren, daardoor weet ik dat twee dingen naast elkaar kunnen bestaan. Naast het verdriet zit ook humor.”
“Er moet wel ruimte zijn voor die knipoog. Mensen die mij benaderen, zijn er ook aan toe om hun verdriet om te zetten in troostkeramiek. Als het verdriet nog zo vers is, heb je hier geen ruimte voor. Ik kon zelf pas na tien jaar een stuk voor mijn vader maken.” In april maakte Jackelien troostkeramiek voor haar vader. “Ik dacht aan mijn vader en heb elementen samengevoegd. Hij heeft tot aan zijn dood gerookt en mijn vader en ik deelden de Donald Duck. Ook wilde ik een briefje met zijn handschrift vormgeven.”
Dit heeft Jackelien ook verder geholpen om troostkeramiek voor anderen te kunnen maken. “Hoe kan ik andere mensen laten zien hoe iets troost kan geven? Door iets te maken wat mij troost geeft. Als je dat maar vaak genoeg laat zien, dan komen er vanzelf mensen die daar ook op aangaan.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Word je hebberig van: dít is het gloednieuwe keramiekmerk van Romy Boomsma
