Vuilbekken vanachter je laptop

WOUTER (33), adviseur ruimtelijke ordening.
“Ik zit onder een pseudoniem bij verschillende chatgroepen. We hebben van elkaar geen idee wie de ander is. Eerst las ik alleen mee, maar al gauw mengde ik me ook in de discussies.
Vaak gaat het in die groepen over politiek, maar we bespreken ook wie we op sociale media gaan aan­ vallen. Meestal kiezen we voor organisaties en personen waarvan wij geloven dat ze achter de schermen aan de touwtjes trekken. Ik noem geen namen, want dan zijn mijn posts zo teruggevonden.

Ik werd soms van Twitter verbannen wanneer ik weer eens over de schreef ging. ‘We zouden een ras­zuivering moeten houden. En dan beginnen we bij jou’, twitterde ik naar een politicus van Marokkaanse afkomst.  Maar nu Elon aan de macht is en Twitter X heet zijn de regels wat opgerekt. Maar je moet blijven uitkijken dat je niets straf­baars post of dat je in alle adrenaline oproept tot geweld. Ik doe dit vooral omdat ik het grappig vind: snoeiharde grappen maken waar veel mensen zich over opwinden – zeker wanneer die grappen racistisch zijn. Soms gaat het ten koste van mezelf, want ik ben er elke avond tot laat mee bezig. Ik heb een vriendengroep die ik al van jongs af aan ken. Met hen zou ik deze subcultuur of mijn denkbeelden absoluut niet kunnen delen. Maar je hoeft in je leven niet altijd alles maar met dezelfde personen te delen. Je hebt ook mensen die een vrienden­ groep hebben en daarnaast met andere mensen korfballen. Ik doe dit.”

---

MARCO (41), ambtenaar bij een middelgrote gemeente.
“Ik ben uit pure irritatie begonnen met trollen. Hele groepen Nederlanders hebben dagelijks te maken met de ellende die wordt veroorzaakt door de multiculturele samenleving. Maar dat wordt niet besproken. Of weg­ gezet als extreemrechts. Dat vind ik onbegrijpelijk. Ik heb 0,0 vertrouwen in de overheid, de maatschappij en de pers. Er spelen enorme problemen, maar we highteaën ons erdoorheen. De media en sommige politici denken daar­ mee weg te komen. Ik laat dat niet gebeuren. Mijn slachtoffers kies ik op basis van het aantal volgers. Het heeft geen zin iemand te trollen die weinig bereik heeft. Hoe bekender, hoe beter.

Ik doe het voor de lol. Uithalen geeft een kick. Er zouden geen grenzen moeten zijn aan wat je kunt zeggen, hoe walgelijk ook. Plaatst een krant een artikel over verdronken boot­ vluchtelingen? Dan meld ik dat ik er geen seconde mee zit. Ik heb soms wel spijt van de toon waarop ik post, maar als je niet hard en direct bent, dan is het effect minder. Ik heb wel vaak mensen gekwetst, ja. Maar dat inte­resseert me geen zak. Als je daar niet tegen kunt, blijf dan van X weg. Het liefst zou ik gewoon onder mijn echte naam posten. Maar die anonimiteit is hard nodig. De kans is groot dat mijn werkgever me ontslaat als hij mijn posts zou zien. Ik ben niet politiek­ correct genoeg. Mijn vrouw weet er wel van. Maar die ziet de dingen precies zoals ik ze zie.”

---

DIMITRI (28), student marketing.
“Tijdens mijn eerste dag op toen nogTwitter, werd ik gelijk depressief. Telkens als ik in debat probeerde te gaan, kreeg ik hatelijke reacties, vooral van populaire accounts. ‘Waarom zouden we praten met iemand met nul volgers?’ Die twittergoden konden wel wat tegengas gebruiken, vond ik.
De trol uithangen is niet moeilijk: je hoeft alleen maar heftige standpunten in te nemen. Ik was pas een paar weken bezig toen moslims een aan­slag pleegden bij het Franse tijdschrift Charlie Hebdo. Ik ben toen allerlei extreme onzin gaan uitkramen. ‘Alle moslims moeten dood. Stem op Wilders!’ Daarmee krijg je snel een hoop mensen op de kast.

Op sociale media gaat alles vanuit emotie. Het is de sport om al die emotionele mensen klem te lullen. Ik vind dat grappig. Je vindt dus iets, maar kunt niet uitleggen waaróm je dat vindt? Ik vlieg soms uit de bocht. Toen Donald Trump net president was geworden riepen twitteraars dat de VS nu een nazi aan de macht had. Als antwoord ging ik de nazi’s verdedigen. Dat was de enige keer dat ik achteraf vond dat ik te ver was gegaan. Trollen is als roken. Ik neem me vaak voor te stoppen en doe dat dan ook een tijdje. Maar na een paar maanden begin ik toch weer. Sinds 2015 heb ik tientallen accounts gehad. Mensen uit de tent lokken is gewoon te lekker. Zeker wanneer je erin slaagt mensen uren bezig te houden door alleen maar onzin te posten. Het is verslavend.”

---

HENDRIK (49) ontvangt een uitkering.
“Wanneer je een mening hebt die afwijkt van het standaard linkse geluid, zie je pas hoeveel linkse mensen er op Twitter zaten. Als een linkse twitteraar eens flink uithaalt kwam hij er gewoon mee weg. Deed je dat met een uitgesproken rechtse mening, dan gooide Twitter je account weg. X is iets ruimdenkender. Ik vind, er moet ook ruimte zijn voor andere meningen. Daarom heb ik tientallen accounts die in allerlei talen automatisch nieuws van rechts georiënteerde sites als Voice of Europe en Defense Europa delen.  Met twee andere accounts geef ik com­mentaar op het nieuws en plaag ik linkse X-ers. Dat is sportief trollen.

Een tijd terug veranderden we met een flink aan­tal twitteraars, nu X, onze profielfoto’s in een grijs hoofd met een emotieloos gezicht. En gingen we dezelfde standpunten als links roepen, maar dan heel overdreven en huilerig. Een beetje belachelijk maken. Het gaat mij vooral om de reacties die ik krijg. Niet alleen die van het slacht­offer dat zich laat opjutten, maar ook de reacties van andere twitteraars die je een like geven omdat ze je getrol grappig vinden. Het is het klassieke pesten. En daar is rechts veel beter in dan links. Mensen uitschelden doe ik niet. Nou ja, ik noem iemand gerust een idioot en zeg ook weleens dat iemand moet oprotten. Maar afgezien daarvan probeer ik het netjes te houden: ik gooi niemands adres online en laat echt­genotes en kinderen met rust.”•

Dit artikel verscheen eerder in LINDA. 178