‘Is zij zo aangekomen?’

GEEN IDEE MEER WAAR IK HET LAS. Zo’n onnozel feitje, ergens online waarschijnlijk, maar het artikel ging over schoolreünies en over wat vrouwen het meest bijblijft nadat ze hun oude schoolvriendinnen na een fiks aantal jaren weer eens gezien en gesproken hadden. Daar was blijkbaar onderzoek naar gedaan. Niet of ze getrouwd of gescheiden waren, of hoe hun liefdesleven überhaupt was verlopen. Niet of ze bewust geen, of juist drie kinderen hadden gekregen, niet of ze architect of pedicure waren geworden of hun droom om op Bali een restaurant te beginnen hadden waargemaakt. Nee, waar het meest over gesproken wordt na afloop van de reünie, was of hun klas­­genootjes van toen slank gebleven waren of in al die jaren enorm aan­­gekomen.
Ik stel me dat dan voor, dat zoiets besproken wordt met die goede vriendin die er ook bij was. “Zag je Stella? Die had nog een goed figuur hoor, in die leren broek met dat strakke truitje, hoewel ze wel heel erg gespierd en afgetraind is. Heeft ze ook de tijd voor hè, die werkt niet. Maar Merel, ken je die nog? Jawel, die had een buitenboordbeugel toch? My god zeg, dat was toch vroeger echt een sprietje en nu? Echt zo’n moeke geworden, daar zit zeker twintig kilo bij. En Dewi, zag je die? Time has not been kind to her. Was toch echt een knapperd, maar die heeft zich lekker laten gaan, heeft zéker maat 44 nu.”
Ik werd ineens verdrietig van dat ‘stomme feitje’. Waarom doen we dit toch? Waarom zijn vrouwen elkaars grootste criticasters? Omdat we ons beter voelen over onze eigen uiterlijke minpuntjes door een ander naar beneden te halen?

Mijn gewicht is vanaf het moment dat ik op tv verscheen altijd mijn grootste onzekerheid geweest. In mijn geval komt dat deels door mezelf, maar het commentaar dat ik al op jonge leeftijd over me heen kreeg, hielp bepaald niet mee. Iets waar de leuke Roxeanne Hazes over kan meepraten, zo bleek toen we samen in de studio stonden voor de covershoot. Ver voordat social media bestonden, kwamen er al ingezonden brieven bij de TROS waarin ik las dat ik te weinig decolleté had voor zo’n laag uitgesneden jurkje (die opmerking kwam van een man) maar ook dat ik in die kokerrok met mijn dikke kont een ordinaire indruk gemaakt had (die kwam van een vrouw). Het feit dat ik ze nog woordelijk herinner, zegt veel over de impact van kritiek op je uiterlijk op die leeftijd.
Op social media werd het vaste prik. Dan weer was ik vast en zeker zwanger, ook op een leeftijd dat dat allang geen ­reële optie meer was. Dan weer had ik een onderkin onder die ­volgespoten rotkop. Dan was ik serieus te dik voor zo’n jurk. Die blouse was véél te laag uitgesneden voor mijn leeftijd, of juistte hooggesloten: ‘Ze lijkt wel een non.’ En de meeste van dat soort opmerkingen komen dus van vrouwen. Zelfs als je een compliment van een vrouw krijgt, is dat soms een verkapte sneer.
Zo werd ik een keer, op een begrafenis nota bene, door een vrouw aangesproken die achter me stond in de rij om te condoleren. Ze tikte me op mijn schouder. “Mag ik even iets tegen je zeggen?” “Ja”, zei ik, natuurlijk.“Mensen zeggen altijd dat jij zo dik bent, maar ik sta nu achter je en het valt­ me mee, jij bent best slank.” Reageer daar maar eens op.
Ik probeer er boven te staan, ik probeer body confident te zijn, ik probeer uit te stralen dat ik dat soort dingen op mijn 59ste verdomme niet meer aan mijn zelfvertrouwen laat knagen, maar het blijft een gevoelig dingetje. En dat leidt soms tot gevaarlijke situaties.

Een tijd geleden wilde ik met mijn toen nog jonge kinderen tijdens een tripje naar New York een helikoptervlucht maken ­boven het Vrijheidsbeeld. We stonden met een zwemvest aan in de rij om met een aantal andere toeristen (Nederlanders, hoorde ik meteen) aan boord te gaan, toen een man met luide stem aan me vroeg: “Can you tell me your weight please, ma’am?” Ik bevroor en loog er binnen een seconde zeker acht hele kilo’s af om vervolgens, toen ik eenmaal in die heli zat, geen seconde dat hele Vrijheidsbeeld gezien te hebben omdat ik paniekerig zat te wachten tot een rood knipperend lampje met de tekst overload misschien zou aangeven dat we onmiddellijk terug moesten.
Vrij recent had ik weer zoiets. Ik zit gezellig te eten bij een vriendin en had mijn twee labradorpups meegenomen, omdat die nog niet lang alleen thuis kunnen blijven. Het was inmiddels donker en ik zie er eentje bij de keukendeur zitten met een blik van ‘Hallo, ik moet plassen’. Dus ik ren naar de deur om haar naar buiten te laten voor ze het op het nieuwe vloerkleed van mijn vriendin doet. Terwijl ik de deur opendoe, speur ik snel de donkere tuin af om te zien of het hek niet per ongeluk openstaat en mijn hond de weg op kan rennen. Daardoor zie ik het afstapje vlak voor me niet. Eén stom treetje van hooguit 25 centimeter hoog. Mijn beide voeten klappen onder me vandaan en ik maak een enorme smak. De pijn is verpletterend, ik ga zelfs even helemaal out. Als ik bijkom, blijkt dat ik op allebei mijn voeten niet meer kan staan en wordt besloten een ambulance te bellen.
Die is er binnen een kwartier. Twee ontzettend lieve mannen knielen naast me op de grond. Om me heen inmiddels een aantal mensen met glaasjes water en een dekentje. “Wilt u iets tegen de pijn?” vraagt de oudste van de twee ambulance­medewerkers. “Ja, héél graag”, zeg ik met bibberende stem. “Dan moet ik even weten hoeveel u weegt, voor de juiste dosering.”Ik kijk het kringetje rond en zeg: “Die pijn valt eigenlijk wel mee hoor, doe maar een paracetamolletje.” •