Bibi Breijman en Alex Klaasen

ALEX: O ECHT, HEB JIJ OOK ZO’N HEKEL AAN ZE? Ik haat katten, stuk voor stuk onbetrouwbare klotebeesten. Afgelopen zomer heb ik mijn huis laten verbouwen. Vier maanden lang sliep ik bij vrienden en kennissen. In een van die huizen kon ik alleen verblijven, superleuk, midden in de Jordaan. Ik moest alleen wel op de kat passen. Ik ben uiteindelijk gewoon eerder weggegaan, want dat beest kwam elke ochtend om zes uur zeuren aan mijn bed. Ik vind ze eng, ik vind ze vies. Geldt trouwens ook voor paarden, honden en vogels. Ik hang van fobieën aan elkaar.
“Daar vertel je in je theatervoorstellingen veel over, die angsten van je. En hoe je ze grotendeels hebt kunnen overwinnen.”
Met name de laatste, ‘No Ponies’, gaat daarover. ‘Showponies’ en ‘Showponies 2’ gingen vooral over identiteit, het ontdekken van wie ik nou eigenlijk was. En over seksualiteit, hoe dat zich manifesteerde in mijn leven. “Waarom wilde je het daarover hebben?”
Als ik door mensen op straat herkend werd, vroegen ze altijd of ik niet die bekende acteur was, die ene, die altijd typetjes doet. Logisch, want ik ben bekend geworden door typetjes te doen in programma’s als ‘Het Klokhuis’, ‘Kopspijkers’ en ‘Gooische Vrouwen’, maar ik kreeg steeds vaker de drang om méér van mezelf te laten zien. Ik wilde niet mijn hele leven lang bekend zijn van typetjes, ik had zelf ook iets te vertellen, iets wat voor veel mensen herkenbaar kon zijn, waar ze misschien troost uit konden putten.
“Showponies 2 noemde je zelf je tweede coming-out.”
Ja. Ik weet ik al sinds mijn vijftiende dat ik homoseksueel ben en heb het op mijn achttiende aan mijn ouders verteld, maar vervolgens ging het daar nooit meer over. Ik had het met mijn ouders niet over vriendjes of sex, sowieso wist bijna niemand wat dit leven voor mij inhield. Het voelde daardoor op een gegeven moment alsof ik een heel stuk had overgeslagen, alsof een deel van mij nog steeds in de kast zat. Daarom wilde ik het er nog eens uitgebreid over hebben, alles uitleggen in een even serieuze als grappige voorstelling.

“Hoe kan het dat je al op je vijftiende wist dat je homoseksueel was, maar het pas op je dertigste leerde omarmen?”
Omdat ik het ergens toch nog als een taboe zag, als iets dat niet helemaal oké was. Waarschijnlijk omdat ik nogal gelovig ben opgevoed. We waren katholiek, gingen elke week naar de kerk – mijn opa is zelfs bijna priester geworden. Toen hij op mijn elfde overleed, vond ik zijn dagboeken, die had mijn vader bewaard. Ik bladerde er af en toe in en vond dat heel heftig. Elke dag weer ging het over God, over hoe je soms moet lijden om het te doen zoals Hij het wil. En er stond een passage in over ‘onnatuurlijke homoseksuele praktijken’. Waardoor ik dacht: dit ben ik, ik doe iets wat niet mag. Terwijl het daar thuis nooit over ging, het was geen issue. Mijn vader was directeur van de muziekschool en op de administratie werkte een man die ook homoseksueel was, mijn moeder was dol op hem. En toen ik het op mijn achttiende uiteindelijk vertelde, deden ze er ook niet ingewikkeld over. Al heb ik laatst van mijn moeder begrepen dat mijn vader het er echt wel moeilijk mee heeft gehad. Hij hield van me, het maakte hem niks uit. Als ik was thuisgekomen met een man had hij dat prima gevonden, maar als ik op de bank met die man had gaan zitten zoenen, was dat toch lastig voor hem geweest. Daar schrok ik best wel van, want ik vond dat niets voor mijn vader, dat was niet zoals ik hem kende. Maar hij heeft dus wel met dat gevoel rondgelopen en onbewust heb ik dat waarschijnlijk toch gevoeld. Wat niet wil zeggen dat mijn ouders gekke dingen hebben gedaan, laat de lezers vooral niet denken dat het monsters waren. Maar het geloof heeft niet geholpen, religie en homoseksualiteit zijn geen match.”
Het zijn ondanks de grappen heel persoonlijke voorstellingen. Je gooit alles op straat.”

Dat kan niet anders, want ik werk met emoties. En die komen uit mezelf. Je kunt het wel spelen, maar dan komt het niet over, dan werkt het niet. Ik houd de regie natuurlijk wel zelf in handen. Dat is bij jou lange tijd niet het geval geweest: de juicekanalen buitelden in ieder geval over elkaar heen om te roddelen over de relatieproblemen tussen jou en je vriend Willem – beter bekend als Waylon.
“Daarom ben ik zo blij dat ik het heft nu weer in eigen handen heb. Ik kan mijn hart luchten dankzij het boek, de dichtbundel en de plaat die ik onlangs heb uitgebracht. Eindelijk kon ik mijn kant van het verhaal vertellen. Ik móést dat doen, het was een soort oerkracht. Ik had dit echt nodig na al die online haat van vorig jaar, na al die meningen, de messen in mijn rug. Elke keer als ik naar de bakker ging, naar de huisarts, de slager: het voelde alsof iedereen naar me keek en alles van me wist. Maar al die shit werkte als een schop onder mijn kont in de goede richting.”
Waarom werd jij eigenlijk zo gehaat? Je man was vreemdgegaan, jij toch niet.
“Ik was een slecht voorbeeld voor mijn kinderen, want je blijft niet bij iemand die je bedrogen heeft. Dus was ik een slechte moeder, een hoer. Dat zorgde niet alleen voor fysieke problemen – mijn borstvoeding stopte – maar ook voor mentale. Ik kreeg pleinvrees, durfde op een gegeven moment niet meer de deur uit, omdat mensen stiekem foto’s maakten van mijn kinderen en mij. Ik wilde die types het liefst voor hun bek slaan, maar dat kan natuurlijk niet. Normaal lukt het me prima om zoiets te relativeren: ik ben bekend, mijn leven ligt onder een vergrootglas, logisch. Maar op dat moment vond ik het lastig, want alles wat ik deed of zei werd verdraaid. Een voor Willem en mij gezellige avond, die ons gezin weer een stapje dichter bij elkaar bracht, werd totaal uit z’n verband gerukt door juicekanalen. Hun ‘spionnen’ hadden ons gefotografeerd, dingen opgevangen, waardoor er de volgende dag weer de verschrikkelijkste verhalen verschenen. Ja, Waylon en Bibi waren samen, maar ‘er hing een grimmige sfeer’. Dat soort berichten maakte het moeilijk om te relativeren. Zeker toen er op het juicekanaal van Yvonne Coldewijer dingen werden geroepen, want ik was bevriend met haar. Dat die andere kanalen iets schrijven, so be it, maar dat zij het deed … Ik wilde haar bellen, vertellen hoe het zat, want ze kende me toch? Maar ik besefte uiteindelijk dat dit is hoe het werkt: zij moet die clicks krijgen, zo verdient ze haar geld.”

Ben je nog bevriend met haar?
“Nee. Ik heb haar gefeliciteerd met haar zwangerschap, maar verder heb ik geen contact meer met Yvonne. Sowieso is mijn beeld van sociale media sinds die tijd veranderd. Ik ben er nog amper te vinden, omdat ik weet dat niet alles is gebaseerd op de waarheid. Dat is heel verhelderend.”
In je boek schrijf je dat vreemdgaan niet vreemd is voor jou. Hoe bedoel je dat?
“Ik wil daarmee zeggen dat vreemdgaan iets is wat in een relatie kan gebeuren. Ik snap dat grote taboe gewoon niet, zoals ik ook niet snap dat je blijkbaar geen zelfrespect hebt als je er samen uit probeert te komen nadat zoiets gebeurd is. Mijn ouders staan daar net zo in: zij waren verdrietig, maar niet partijdig; ook Willem heeft bij hen kunnen uithuilen Natuurlijk mag je boos of droevig zijn als iemand over je grens is gegaan, maar als jij nog liefde voelt voor die persoon, vind ik niet dat je een beslissing moet maken op basis van wat de maatschappij wil. Je moet doen waar je jezelf goed bij voelt, wat anderen daar ook over zeggen.”
Ik vind het best moeilijk om negatieve dingen van me af te laten glijden. Vorige week kreeg ik een berichtje van een man die met zijn zoon naar mijn voorstelling was geweest. Hij was groot fan, schreef-ie, maar deze voorstelling had hem echt teleurgesteld. Zijn zoon had namelijk een burn-out gehad en nogal moeite om de impact van deze show te verwerken. Dus of ik het niet slim vond een disclaimer bij de show te vermelden: minder geschikt voor mensen met mentale problemen. Dat trek ik me dan toch aan, ga ik me werkelijk afvragen of dat nodig is, zo’n disclaimer. Terwijl het één nare reactie is tegenover honderd berichtjes van mensen die het wél leuk vonden.
“Helpt het dan dat je shows alleen maar prijzen winnen en lyrische recensies krijgen?”
Ja, dat is nice. Maar ook weer spannend, want ‘Showponies’ kreeg overal vijf sterren, dus dan denk je: beter wordt het niet. Maar deel twee kreeg óók weer heel goede recensies. En de nieuwe show kreeg goede kritieken, maar er  waren ook een paar mindere – sommige recensenten vonden dat er wat zwakke momenten in zaten. Nog steeds prima, ik focus me op het positieve.
“Krijg je ook dickpics?”
Nee, helaas niet – waarmee ik de lezers van LINDA. absoluut niet wil aanzetten om nu dickpics naar me te sturen. Ik vind het vooral vermoeiend, die sociale media. Het wordt in mijn vak min of meer van je verwacht, maar ik zou het liever allemaal niet doen, want ik vind het eigenlijk gewoon verschrikkelijk.
“Ik las dat jij sowieso niet van de relaties bent.”
Dat heb ik lange tijd geroepen, maar de laatste tijd denk ik: ik heb er wel weer eens zin in.

“Hoeveel relaties heb je gehad?”
Eentje – en die heeft ook niet zo heel lang geduurd. Dus ik kan er niet zo veel over zeggen, behalve dan dat ik de combinatie daten en bekend zijn lastig vind. Laatst werd ik via Grindr benaderd door een harstikke leuke jongen. Daar heb ik een beetje mee gechat, maar toen ik hem vroeg of hij koffie met me wilde drinken, zei hij dat-ie niet echt op zoek was. Hij wilde me eigenlijk alleen maar een compliment geven voor de voorstelling. Dat gebeurt echt heel vaak. Leuk, erg aardig, maar daarom zit ik niet op zo’n app. Ik heb gewoon geen zin meer om alleen te zijn.
“Hoe komt dat?”
Het zal te maken hebben met ouder worden, mezelf beter leren kennen – mede dankzij therapie.
“Waarom ging je in therapie?”
Twee jaar geleden wilde ik een aantal maanden naar New York om een musical te schrijven. Ik had een mooi appartement gehuurd, op een geweldige locatie, alles was super, maar ik voelde me al niet zo goed toen ik vertrok. Eenmaal daar ging het fout: angsten, hartkloppingen, een heftige paniekaanval. Dus ik kwam na een week weer terug. De dokter zei dat ik een serieuze angststoornis had. En dat ik daar iets aan moest doen. Inmiddels ben ik al anderhalf jaar in therapie en dat is erg inzichtelijk en verhelderend. Ik begrijp beter waar mijn angsten vandaan komen en dat dringt langzaam door in mijn onderbewuste, waardoor ik er in het dagelijks leven steeds beter mee om kan gaan. Maar ik denk dus dat ik daarom ook graag alleen wilde zijn: ik schaamde me voor mijn angsten. Beter dat alleen ik daar last van had, niet iemand anders.
“Maar nu heb je dus ruimte in je hart.”
Dat denk ik wel. Ook omdat werk niet meer het allerbelangrijkste voor me is. Dat was lange tijd wel zo – werk was mijn beste vriend. Die was er altijd, ging nooit weg en ik kon bij hem altijd mezelf zijn. Maar die mateloze ambitie heb ik niet meer. Ik ga nu liever eten met vrienden, lekker op vakantie. Vroeger was het anders. Ik wilde alles, zo snel mogelijk, werk stond op nummer één.
“Heb je het idee dat je daardoor dingen gemist hebt?”
Ik heb op veel vlakken de boot gemist. Zo zal ik nooit een kind krijgen, bijvoorbeeld. Ik zing daar in mijn laatste voorstelling een liedje over, dat het wel had gekund. Zes, zeven jaar geleden speelde het. Mijn vader was net overleden, mijn zus kreeg kinderen en ineens leek het alsof mijn mannelijke eierstok ging rammelen. Omdat mijn vader er niet meer was, voelde het alsof de helft van mijn identiteit was verdwenen. Ik moest iets doorgeven, die leegte opvullen. Samen met een vriendin heb ik dat traject vervolgens best een flink eind bewandeld, tot ik erachter kwam dat mijn werk toch heel belangrijk was, dat dat werk misschien wel het kind was dat ik moest gaan krijgen. En dat voelde zij ook zo. Dus toen hebben we besloten het toch niet te doen.

“Heb je daar spijt van?”
Nee, maar er zijn wel momenten dat ik denk: ons kind had nu in groep vijf gezeten. En afgelopen jaar zag ik tijdens een wintersportvakantie zo’n skiklasje. Ik keek naar de trotse ouders bij wie die kinderen naderhand in de armen vielen en toen schoot het toch even door me heen: daar had mijn kind tussen kunnen zitten, had ik het misschien toch moeten doen?
“Als man kan dat nog heel lang, hè, Alex.”
Ja, mijn eierstok is inderdaad heel lang houdbaar … Je hebt mensen die zeggen dat ze niks zouden veranderen als ze hun leven over mochten doen, maar ik voel dat anders. Ik zou toch best veel dingen anders doen. Dingen wél doen die ik niet heb gedaan, dingen zeggen die ik niet heb gezegd. Ik vraag me weleens af of ik straks op mijn sterfbed kan zeggen dat ik alles eruit heb gehaald. Was het wel een tien? Tegelijkertijd begin ik steeds beter te begrijpen dat niet altijd alles een tien hoeft te zijn. Een zevenenhalf is ook prima. Dan heb je best een leuk leven gehad, toch?
“Ik geloof er niks van. Ik denk niet dat jij tevreden bent met een zevenenhalf.”
Misschien niet, maar ik merk wel dat er een andere periode is aangebroken. Ik ben jaren keihard aan het werk geweest en wil nu meer tijd maken voor andere leuke dingen. Ik heb misschien geen kind, maar mijn zus heeft er twee en die zie ik veel. Het is prima zo. Jij bent volgens mij wel heel perfectionistisch.
“Enorm. Ik ben nooit tevreden. Lastig als je een groot deel van je leven tegen vooroordelen moet opboksen. Eerst omdat ik mee had gedaan aan realityprogramma Oh Oh Cherso en ‘dus’ niet serieus genomen hoefde te worden, daarna omdat ik een relatie kreeg met Willem – die volgens iedereen natuurlijk alles voor mij regelde op muzikaal gebied – en ten slotte omdat ik wilde vechten voor een relatie met iemand die was vreemdgegaan. Grappig genoeg zijn die vooroordelen juist de drive geweest om te vechten voor wat ik écht wilde: totaal onafhankelijk zijn. Daarom zit ik nu ook niet bij een platenlabel, ik wilde het zelf doen, zelf produceren. Gold ook voor mijn boek: geen uitgever, in eigen hand houden. Wat volgens mij niet per se slecht is, maar het levert wel extra druk op. Ik zie het ook aan mijn dochter. Als haar iets niet lukt, kan ze zichzelf ineens beginnen te slaan: ik ben zó stom! Heel heftig, maar daarin lijkt ze dus echt op mij. Ik probeer haar duidelijk te maken dat fouten maken mag. Wat dus ook voor mijzelf geldt, want niks menselijks is mij vreemd.”
Zoals op je tiende je eerste blowtje roken?
“Bijvoorbeeld. Extreem jong natuurlijk, maar ik vond mezelf destijds al heel volwassen.”

Hoe kwam dat?
“Mijn moeder werd depressief en uiteindelijk zelfs suïcidaal, omdat ze verkeerde medicatie kreeg voorgeschreven. Daardoor voelde ik me verantwoordelijk voor mijn broertje en zusje. Maar toen ze uiteindelijk uit die depressie klom, dacht ik: nu ga ik alles doen wat God verboden heeft. Dus werd ik verliefd op elke man die voorbijliep en heb ik alles gedaan en uitgeprobeerd wat mogelijk was. Wat trouwens wel betekende dat ik op mijn zestiende al uit mijn pubertijd was. Genoeg geleefd. Dat is heel anders dan jij, toch?”
Ja, mijn pubertijd kwam pas rond mijn dertigste. Eerst zat ik op school, daarna ging ik meteen naar de kleinkunstacademie en vervolgens ging ik aan het werk. Uitgaan deed ik niet, ik durfde het gewoon niet. Zeker niet naar die homotenten, want dan moest ik misschien wel met iemand zoenen en dat leek me dan weer verschrikkelijk – zoals gezegd, ik had veel angsten. Maar rond mijn dertigste kwam ik een paar mensen tegen die me kennis lieten maken met die scene. En kreeg ik eindelijk door hoe leuk het was. Dus ja, toen gingen die drank en drugs erin. He-le-maal los. •