‘Hoofd van mijn moeder liep over’

Marilènes moeder is doof en door een ongeluk in haar jeugd – waarbij ze herenschade opliep – heeft ze een emotionele achterstand. “Mijn moeder kan weinig empathie tonen en impulsief zijn, maar daar heeft ze mij nooit mee in gevaar gebracht. Alleen als ik problemen had, kon ze me niet helpen, maar vroeger was dat geen probleem. Ik kon bij anderen terecht.” Marilène heeft twee broers en veel vrienden. “Het voelde toen niet alsof ik iets miste.”

Als Marilène tien is strandt de relatie van haar moeder. “Haar hoofd liep over en ik verbleef daarom tijdelijk bij een vriendin van haar. Dat werkte goed voor mij.” Toch licht haar school de politie in. “Ze vroegen zich af wie die vriendin was en waarom mijn moeder er niet was.” Als Marilène terug naar huis kan, blijkt jeugdzorg al ingelicht. Er wordt afgesproken dat ze de helft van de tijd bij haar moeder woont en de andere helft bij die vriendin.

Uithuisplaatsing

Toch wordt na en jaar besloten dat ze niet meer thuis kan wonen. “Ik groeide de emotionele leeftijd van mijn moeder voorbij en door ruimtegebrek kon ik ook niet permanent bij haar vriendin wonen, daarom zou jeugdzorg mij fulltime opvangen.” Ze vertrekt één dag na haar tiende verjaardag naar haar eerste pleeggezin. “Op mijn verjaardag moest ik afscheid nemen van iedereen. Dat was echt niet leuk, dat weet ik nog goed.”

Marilène komt terecht in een gelovig gezin. Dit ondanks haar voorkeur – die ze had opgegeven- voor atheïstische pleegouders. “Ik moest mee naar de kerk en conferenties. De omgang in het gezin was heel respectvol, maar dit ging ik niet tot mijn achttiende volhouden.” Omdat Marilènes uithuisplaatsing elke zes maanden wordt herzien, blijft ze hopen dat ze terug naar huis kan. Als dit na twee nog niet het geval is, vraagt ze een verhuizing aan.

'Ze ontsnapte uit de jeugdzorg, besloot dat het leven op straat en op willekeurige banken bij vreemden beter was dan daar'Lees ook

‘Ik huilde mijzelf vaak in slaap’

Marilène vertrekt naar een nieuw gezinshuis. Ze klikt goed met haar pleegbroers- en zussen, maar minder met de gezinshuismoeder. “Ze zei dat ze geen zorggeld voor mij kreeg en dat ik dus moest werken voor mijn geld. Als oplossing kon ik geld verdienen om te werken voor het gezin. Ik stond om kwart over zes op, hielp de kinderen met klaarmaken en bracht ze naar school terwijl mijn gezinshuismoeder nog sliep of in bed bleef liggen. Ik kreeg drie euro per uur, aan het eind van de maand hield ik wat over om iets te kopen.”

Marilène voelt zich steeds onveiliger in het gezinshuis door wat ze meemaakt, ziet en hoort. Vaak huilt ze zichzelf in slaap. Toch durft ze haar situatie lange tijd niet aan te kaarten bij een vertrouwenspersoon. “Ik wilde niet geframed worden als een kind met gedragsproblemen. Daarom ben ik altijd respectvol gebleven, ik wilde geen ruzie.” Marilène trekt uiteindelijk, tegen de dreigementen van haar gezinsmoeder in, toch aan de bel bij hulpverleners.

Het gezinshuis wordt later gesloten vanwege verwaarlozing en zorgfraude. Marilène krijgt dan ook te horen dat haar gezinshuisouders een bedrag van zevenduizend euro per maand voor haar ontvingen.

Terug naar huis

Als Marilène vijftien jaar is, mag ze terug naar huis. “Dat was heel vreemd. Ik had mijn moeder in de tussentijd wel gezien, maar dat bleef oppervlakkig. Ik was veranderd, zij was nog steeds hetzelfde. We praten in gebarentaal dus ook daar moest ik weer aan wennen.” Ze voelt daarnaast veel emoties bij alles wat haar is overkomen. “Ik was niet boos, maar ook niet blij met het handelen van mijn moeder. Er zijn dingen gebeurd die ik haar niet kan vergeven. We moesten onze band opnieuw opbouwen en elkaar weer leren kennen. Zij wilde alles van me weten, maar ik had weinig behoefte dat allemaal te vertellen.”

Na haar thuiskomst weet ze een ding heel zeker. “Ik wilde alles goed regelen voor mezelf. Aan mijn moeder vroeg ik alleen iets als het echt nodig was. Ze kon mij niet echt helpen, ik was mijn eigen ouder.” Marilène ervaart tijdens haar uithuisplaatsingen veel stress. “Hierdoor moest ik mezelf opnieuw ontdekken, dat kon toen pas omdat ik daar eerder geen ruimte voor had.”

Femke en Maartje over pleegzorg: 'Je kunt geen band forceren, blijf bij jezelf'Lees ook

‘Heeft me niets gebracht’

Ondanks alles gaat het goed met Marilène. “Ik woon op mezelf, dat is fijn.” Wel heeft ze minder contact met haar moeder. “Die moeder-dochterband is helaas niet meer hersteld.” Marilène is veranderd door alles wat ze heeft meegemaakt. “Ik ben sneller volwassener geworden. Door mezelf constant in bescherming te nemen, groeide ik sneller op. En dat was juist wat jeugdzorg wilde voorkomen bij mijn moeder thuis.” De uithuisplaatsing heeft haar leven bemoeilijkt, vindt ze. “Wat ik heb meegemaakt was onnodig en daarnaast heeft het veel geld gekost. Het heeft me niets anders gebracht dan heel veel stress.”

Naast het werken aan haar eigen toekomst zet Marilène zich in als vrijwilliger voor Stichting Het Vergeten Kind. “Ik heb veel meegemaakt en zoveel gehoord van andere kinderen. Uithuisplaatsingen die niet nodig zijn, waardoor kinderen zich in een gezin begeven dat schadelijker is voor ze.” Ze ziet een toekomst in hulp dichterbij én in huis. “Ik zou graag willen dat het geld beter wordt besteed, dat het naar buurtteams gaat of dat er gekeken wordt naar hulp binnen het huis zelf. ”

De Week van Het Vergeten Kind

In Nederland worden jaarlijks duizenden kinderen uit huis geplaatst. Uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut – in opdracht van Stichting Het Vergeten Kind – blijkt er genoeg kennis en ervaring te zijn over wat wél werkt om kinderen zo veilig mogelijk thuis te laten opgroeien in plaats van een uithuisplaatsing. Kennis en ervaring die volgens het onderzoek en de stichting structureel te weinig worden ingezet.

Uit het onderzoek komt naar voren dat verschillende problemen binnen het gezin vaak samenhangen. Ondanks deze samenhang spreekt het onderzoek van een versnipperde ondersteuning. Om niet symptoomgericht te werk te gaan zou volgens het onderzoek vroegtijdige opsporing door middel van analyses kunnen zorgen voor effectieve samenhangende gezinshulp.

Stichting Het Vergeten Kind pleit met deze petitie voor samenhangende hulp rondom het gezin zodat onnodige uithuisplaatsingen voorkomen kunnen worden. Dit jaar staat onnodige uithuisplaatsing dan ook centraal tijdens De Week van Het Vergeten Kind. Met de nieuwe campagne Ciske ’26 vertelt de stichting het verhaal van 41.000 uit huis geplaatste kinderen.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Inspectie: uithuisplaatsing gebeurt vaak onzorgvuldigLees ook