'Het lichaam liegt niet. Wat je niet durft te voelen, verdwijnt niet — het verplaatst zich. Naar je darmen, je slaap, je relaties'

Negatieve gevoelens

Ik herkende wat ze zei onmiddellijk. De angst voor negatieve gevoelens kende ik. En het spirituele bypassen (het onder het mom van bevrijding wegdrukken van je emoties) ook. Ik zie het continu aan jezelf werken, jezelf en je gevoelens analyseren en zo snel mogelijk van die gevoelens af willen komen ook bij mijn dochters en hun vriendinnen.

Er was een tijd dat ik dacht dat ik al best ver was in mijn zelfontwikkeling. Ik las de juiste boeken, mediteerde dagelijks en kon mijn eigen patronen haarfijn analyseren. Ik wist hoe ik moest ademen, loslaten, vertrouwen, manifesteren, was zacht, empathisch, bewust. En diep ongelukkig. Maar dat laatste mocht er niet zijn. Elke keer dat ik pijn voelde, probeerde ik er betekenis aan te geven.

Als ik geraakt werd, ging ik meteen naar binnen: wat zegt dit over mij? Wat had ik gedaan dat dit gebeurde? Als ik verdriet voelde, fluisterde ik affirmaties, als ik boos werd, drukte ik het weg. Tot ik ontplofte, om daarna weer door te gaan met onderdrukken. Ik noemde het bewustzijn, volwassenheid, spiritueel werk. In werkelijkheid was het een andere vorm van onderdrukking. Eén die veel subtieler was dan de regels uit mijn opvoeding. Maar niet minder schadelijk. Pas veel later, toen ik begon te werken met het lichaam —toen ik leerde luisteren naar de signalen die al die tijd al aanwezig waren —begon ik te begrijpen. Ik was niet aan het helen, ik was aan het vermijden.

'Dat ik zo met de dood bezig was, zal te maken hebben met dat ik als kind zag hoe mijn moeder haar kind verloor'Lees ook

Verdriet moet elegant zijn

We hebben van spiritualiteit een esthetisch project gemaakt. Een soort persoonlijk schoonmaakritueel waarin alleen dat wat licht, kalm, ‘hoog’ en liefdevol is bestaansrecht heeft. Verdriet moet elegant zijn. Woede moet getransformeerd worden. Twijfel mag, zolang het niet te luid is. En pijn moet vooral een les zijn. Een fase. Een doorgang. Ik dacht dat ik mijn gevoelens onder controle moest krijgen om vrij te zijn. Onthechten. ‘De waarheid zien’. Maar ik snap nu: controle is geen vrijheid. Het is verlamming, vermomd als bewustzijn.

Het lichaam liegt niet. Wat je niet durft te voelen, verdwijnt niet — het verplaatst zich. Naar je darmen, je schouders, je slaap, je relaties. Onderdrukte woede wordt migraine. Ingeslikt verdriet wordt een knoop in je maag. Het niet uitspreken van je waarheid nestelt zich in je keel. En het begint vroeg. Ik ben opgegroeid in een cultuur waarin meisjes vooral lief, stil en behulpzaam moesten zijn. Je liet jezelf niet zien. Je was er voor de ander en stelde je dienstbaar op.

Spiritualiteit

Later, in de wereld van ‘de geëmancipeerde vrouw’ kreeg dat een nieuw jasje. Je was bewust, krachtig, zelfstandig — maar nog steeds werd er niet van je verwacht dat je boos zou zijn. Want dan had je de dingen niet op orde. Of emotioneel, want dan was je hysterisch en niet in controle. Of een grens zou trekken die niet werd uitgelegd, verantwoord of verpakt in spirituele taal want dan was je een bitch. Dus ik paste me opnieuw aan. Nu met kennis van trauma en trilling, met een woordenboek vol helende concepten. Maar het kwam op hetzelfde neer: ik hield mezelf op afstand van mijn eigen waarheid. Wat ik ervoer, was geen groei. Het was dissociatie.

Spiritualiteit in handen van gewonde mensen kan een schadelijk en gevaarlijk werktuig zijn. Ik weet nog dat ik The Work van Byron Katie had ontdekt, een simpele methode aan de hand van vier vragen om je overtuigingen aan de kaak te stellen. Eigenlijk supermooi en bevrijdend. Maar ik gebruikte het om het ongenoegen wat ik voelde tijdens mijn toxische relaties om te buigen en mijn intuïtie de mond te snoeren. Zo heb ik verschillende spirituele stromingen, meditaties en affirmaties gebruikt om te zwijgen als ik eigenlijk wilde schreeuwen.

Verlaten worden

Uiteindelijk kwam ik terecht bij Internal Family Systems, een integratieve vorm van psychotherapie dat lijkt op familieopstellingen, maar dan van binnen. Want diep van binnen was mijn grootste wens, alles wat opkomt toelaten en niet weglopen. Ik wist alleen niet hoe dat moest, voelen. Ik dacht dat als ik mijn verdriet echt toe zou laten, ik zou verdrinken. Dat als ik mijn woede uit zou spreken, ik afgewezen zou worden. Dat als ik zou laten zien hoe verward, kwetsbaar of intens ik soms ben, niemand zou blijven. En misschien is dat waar. Misschien blijven sommige mensen dan inderdaad niet.

Maar dan blijven ze bij de versie van mij die nep is. De echte vraag werd: ben ik bereid om mezelf te verlaten, om maar niet verlaten te worden? En het antwoord was te pijnlijk om nog langer te negeren. Want ik had al zoveel keren mezelf verlaten. Elke keer dat ik spirituele termen gebruikte om mijn pijn een mooie verpakking te geven. Ik ben moe van het streven. Van het beter moeten worden. Hoger, wijzer, kalmer. Ik wil niet meer in alignment zijn als dat betekent dat ik niet mezelf mag zijn. Want ik bén al in alignment, als ik durf te voelen.

Ademen

Leven is ademen. Soms rommelig, soms pijnlijk. Soms groots en helder en liefdevol, maar even vaak verwarrend, boos, verdrietig, alleen. En dat is niet omdat je iets fout doet. Dat is omdat je leeft. Je hoeft je verdriet niet te spiritualiseren of je woede te dempen. Je hoeft je rouw niet meteen te herleiden tot een zielsmissie, je mag er gewoon zijn. In al je menselijkheid. Met je rafelranden, onaffe zinnen, haperende adem en onbegrijpelijke keuzes.

Het werk is niet om jezelf te verbeteren. Het werk is om jezelf terug te halen. Naar je lijf, je stem, je verlangen. Naar je nee, naar je ja. Ik schrijf dit nu voor jou, maar evenzo goed voor mijzelf. Want dit, de onaffe rafelige rommelige versie van jou laten leven vergt moed. Dit is geen les. Geen slotconclusie. Ik weet het ook niet altijd. Maar ik voel wel steeds beter wanneer ik mezelf verlaat. En ik weet nu dat terugkeren het enige echte werk is. Niet zweven, maar landen. Niet ontsnappen, maar belichamen. Voelen, zonder einddoel. Ademen, zonder plan. Leven, zonder voorwaarden. En jezelf niet langer uitwissen voor het comfort van anderen.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief. 

'Ik had nooit gedacht dat zesenvijftig zo zou voelen en er zo uit zou zien'Lees ook