Paniek en angst

Paniek en angst kunnen aanvoelen als iets dat je zo snel mogelijk moet oplossen. Je gaat op zoek naar allerlei manieren om het onder controle te krijgen: afleiding zoeken, je gedachten checken of jezelf geruststellen. En vaak helpt dit ook echt.

Maar sommige van die ‘oplossingen’ werken juist averechts. Ze geven op korte termijn rust, maar zorgen er uiteindelijk voor dat je angst alleen maar erger wordt. De volgende vijf copingstijlen lijken onschuldig, maar kun je beter vermijden.

1. Je plannen afzeggen

Het is af en toe echt niet erg om je plannen te cancelen, we’ve all been there. Als de angst ineens toeslaat, kan dat erg verleidelijk zijn. Of het nu gewoon een drankje doen is met een vriendin of een eerste date – je moet jezelf niet altijd dwingen tot situaties die overweldigend voelen.

Maar als je van afzeggen een gewoonte maakt, kan dat een gevoel van angst juist verergeren, zo deelt magazine en online platform SELF. Het voelt misschien als selfcare, maar eigenlijk is het vermijding. Door dingen te vermijden die ongemakkelijk of spannend voelen, leert je brein dat dit uit de weg gaan dé oplossing is.

Voordat je automatisch nee zegt, kun je het beste een momentje voor jezelf nemen en je afvragen: ‘Zou ik er trots op zijn als ik het toch doe?’ Het kan spannend zijn, maar de kans is groot dat het achteraf juist goed voelt dat je bent gegaan.

2. Naar antwoord zoeken op internet 

Als je hoofd overuren draait, is het verleidelijk om meteen antwoorden te zoeken. Even googlen wat je klachten betekenen of ChatGPT inschakelen voor dat ene twijfelachtige berichtje. Het lijkt handig, maar werkt averechts. Je denkt dat je de controle terugpakt, maar ondertussen maak je het in je hoofd alleen maar groter.

Volgens SELF kun je best informatie opzoeken, maar is het belangrijk dat je goede bronnen kiest. Ga dus niet scrollen op TikTok of praten met ChatGPT, maar zoek naar betrouwbare sites als Thuisarts. Dit kan ook helpen bij kleine stressmomenten: blijf bij wat echt klopt. Heb je één work-out gemist? Geen stress, je lichaam raakt niet meteen alle voortgang kwijt.

3. Vrienden vragen om antwoorden, terwijl je weet dat ze je niet gerust zullen stellen

We gaan al snel naar de groepschat als we ons angstig voelen. ‘Denk je dat ze boos is?’ of ‘Doe ik iets verkeerd?’. Maar vaak neem je alleen genoegen met het antwoord dat je hoopt te horen. Zo beland je in een vicieuze cirkel waarin je blijft zoeken naar bevestiging. En dit is niet alleen voor jou vermoeiend, maar ook voor de mensen om je heen.

Je kunt beter even tien minuten voor jezelf nemen. Ga het ongemak niet uit de weg, maar voel het. Check wat er echt door je hoofd gaat en probeer er een paar realistischere gedachten tegenover te zetten. Hoe vaker je dit oefent, hoe minder bevestiging je uiteindelijk nodig hebt van anderen.

4. Jezelf overtuigen: ‘Als dit gebeurt of als ik dit doe, komt alles goed’

Het is heel verleidelijk om te denken dat één ding alles gaat oplossen. Bijvoorbeeld dat de spanning ineens verdwijnt als iemand terugappt. Maar volgens SELF gaat het niet zo makkelijk. In werkelijkheid heb je niet overal controle over, hoe graag je dat ook wilt. Je kunt een situatie zo lang als je wilt analyseren of voorbereiden, maar het garandeert niet dat iemand je leuk vindt of dat alles volgens plan loopt.

Het is belangrijk om je te focussen op wat je wél in de hand hebt. Probeer tegen jezelf te zeggen: ‘Ik heb geen invloed op wanneer iemand reageert, maar wel op wat ik zelf met mijn dag doe.’ Neem zelf de regie in handen, dat geeft uiteindelijk meer rust.

5. Denken dat er een manier is om nooit meer angst te voelen

‘Als ik genoeg zelfhulpboeken lees, mediteer en aan selfcare doe, verdwijnt mijn onrust.’ Klinkt fijn, maar zo makkelijk werkt het niet. Volgens SELF hoort angst er nou eenmaal bij, ook als je mentaal goed in je vel zit. Het idee dat je je nooit zo mag voelen, maakt het vaak juist erger. Je wordt kritisch op jezelf en blijft hangen in: ‘Wat is er mis met mij?’

Wat je in plaats daarvan kunt doen: stoppen met vechten en accepteren dat de angst er is. Richt je op kleine stappen: die ene mail versturen, toch even gaan, ook al is het maar kort. Je hoeft je niet eerst goed te voelen om iets te ondernemen; juist door het wel te doen, kan het negatieve gevoel uiteindelijk minder groot worden.