Open relaties zijn o-ver-al. Althans, zo lijkt het. Of je er nu een gesprek met vriendinnen of met de buurman over hebt; iedereen kent wel iemand. Hoe weet je nou of zoiets voor jou is weggelegd?
Wij spreken seksuoloog en relatietherapeut Linda Hauer (@linda_hauer) over wanneer een open relatie wél een goed idee is, en wanneer je die deur beter dicht kunt laten.
Een open relatie klinkt voor veel mensen aantrekkelijk. Spannend, vrij, samen, maar tegelijkertijd zelfstandig. Toch is het volgens Linda in de praktijk een uitdaging. “Een open relatie vraagt meer communicatie en emotionele volwassenheid dan een monogame relatie. En eerlijk gezegd zijn onze relatie- en communicatieskills vaak nog niet zo ver ontwikkeld.”
Dat we nu meer over open relaties horen, betekent niet automatisch dat het een holy grail is. “Social media, podcasts en boeken maken niet-monogamie bespreekbaar. Daardoor proberen mensen het ook vaker in mijn praktijk. Vaak vanuit een verlangen naar meer autonomie en verbinding. Dat is mooi, maar het werkt lang niet voor iedereen.”
Om een succesvolle open relatie te hebben, is het handig als zowel jij als je partner over een aantal vaardigheden in de liefde beschikken. Welke precies? “Dat je op je eigen emoties kan reflecteren, open kan communiceren, jaloezie kan onderzoeken en grenzen kan aangeven.”
Als je in je gesloten relatie al merkt dat jullie band wankelt, gaat een open relatie het niet oplossen. “Een open relatie vergroot alles wat er al is. Dat kan goed zijn als jullie elkaar al helemaal vertrouwen en er weinig wolkjes aan de lucht zijn. Het wordt lastiger als een van jullie last heeft van verlatingsangst, conflicten liever vermijdt of gewend is zichzelf weg te cijferen voor een ander.”
Voordat je samen allerlei afspraken maakt en er vol induikt, is het slim om eerst bij je eigen gevoel en wensen stil te staan. Je bent tenslotte je eigen persoon, met andere gevoelens en wensen dan je partner.
Volgens Linda zijn de volgende vragen fijn om voor jezelf te beantwoorden:
Vragen om aan jezelf te stellen:
💕 Zou ik dit ook willen als ik single was?
“Deze vraag helpt je checken of het verlangen echt van jou komt. Als je het alleen overweegt binnen je huidige relatie, kan het zijn dat je je (onbewust) aanpast aan de ander.”
💕 Hoe stabiel en veilig is onze relatie nu?
“Zit je relatie goed in elkaar, dan kan dat groeien. Zijn er al spanningen of onzekerheden, dan worden die vaak juist groter.”
💕 Hoe gaan we om met jaloezie en conflicten?
“Kijk naar hoe jullie het nú doen, voordat de relatie open is. Vermijden jullie moeilijke gesprekken of kunnen jullie die juist goed voeren? Dat zegt veel over hoe het straks zal gaan.”
💕 Waarom wil ik dit? Is dit uit nieuwsgierigheid of uit onvrede?
“Onderzoek je motivatie eerlijk. Wil je samen groeien en ontdekken, of hoop je dat het openen problemen oplost? Als het uit onvrede komt, vergroot je die vaak alleen maar.”
💕 Wat betekent exclusiviteit voor mij?
“Sta stil bij wat monogamie emotioneel voor je betekent. Voelt het als veiligheid en verbinding of juist als beperking? Er is geen goed of fout, maar het is belangrijk om van jezelf te weten.”
💕 Waar liggen mijn grenzen? Seksueel, emotioneel en praktisch?
“Denk na over wat voor jou wel en niet oké is. Wat zou je echt moeilijk vinden?
💕 Voelt dit als een vrije keuze?
“Doe je dit omdat je het echt zelf wil, of omdat je bang bent je partner te verliezen? Een open relatie werkt alleen als beide partners zich volledig vrij voelen om ja en nee te zeggen.”
Als seksuoloog en relatietherapeut ziet Linda regelmatig hoe open relaties in de praktijk uitpakken. “Er zijn een aantal valkuilen die steeds terugkomen. Een van de belangrijkste is dat stellen hun relatie openen terwijl de basis nog niet stevig genoeg is. Dan merk je dat er meer wantrouwen ontstaat.”
Daarnaast lopen mensen vaak vast op onduidelijke of vage afspraken. “Of ze vermijden moeilijke gevoelens, waardoor spanningen zich opstapelen en uiteindelijk tegen ze gaan werken.” Ook ziet ze geregeld een scheve dynamiek tussen partners. “Als de één het duidelijk liever wil dan de ander, is er geen sprake van gelijkwaardigheid.” En juist die gelijkwaardigheid is essentieel voor een gezonde basis. “Anders is de kans groot dat de een continu over de grenzen van de ander heen gaat.”
Een goede deal begint met goede afspraken. Onderschat daarom nooit het belang van een goed gesprek vooraf, maar ook gedurende het openen van je relatie. De volgende onderwerpen moeten daarin volgens Linda aan bod komen:
✔ Transparantie: wat deel je wel en niet?
✔ Grenzen: wat en met wie wel of niet?
✔ Seksuele veiligheid: over testen, bescherming en anticonceptie
✔ Tijd en prioriteit: hoe bescherm je je eigen relatie en zorg je voor genoeg tijd samen?
✔ Check-ins: hoe vaak willen jullie inchecken hoe het gaat?
Als we je ten slotte één ding mogen meegeven, is het: blijf communiceren en bij jezelf inchecken. “Luister vooral ook naar je gevoel en lichaam. Niet alleen naar je hoofd”, drukt Linda ons op het hart.
Hoe je dat doet? “Ons zenuwstelsel heeft drie standen. Als je je veilig, verbonden en ontspannen voelt, zit je in groen. Als je stress hebt of de neiging hebt om te vechten, vluchten of pleasen, zit je in rood. En als je je bevroren, uitgeput of leeg voelt, zit je in grijs.
Als je merkt dat je vooral in rood of grijs zit sinds de relatie open is, is dat een belangrijk signaal om serieus te nemen.” Als iets niet goed voelt, is dat al genoeg reden om ergens mee te stoppen. Daar hoef je je nooit schuldig om te voelen. Voelt de open relatie voor jou uiteindelijk wel geweldig? Dan heb jij misschien wel die holy grail in jouw datingleven gevonden.
Lies heeft trio met stel tijdens backpackreis: 'Ik zag het stiekem al aankomen'
Anne Schiphof (25) is online redacteur bij LINDA.meiden. Ze groeide op in een dorp – zo’n plek waar je niet over straat kunt met een pet of er wordt al over je gepraat – en vluchtte op haar negentiende naar de stad. Eerst Utrecht, toen Rotterdam. Daar woont ze met een vriendin, die ze via Bumble leerde kennen. Ze zit balls deep in het modealgoritme en heeft een zwak voor Nederlandse hiphop en R&B.
