Een racistisch berichtje hier, een doodverwensing daar: op social media lijkt iedereen tegenwoordig maar te kunnen zeggen wat-ie wil. Al helemaal vanaf een anoniem account. En expose je de persoon achter de reactie? Dan staat de politie voor je deur. Klinkt alsof er iets niet helemaal klopt, toch?
Redacteur Merry is er klaar mee. Zij vindt dat anonieme accounts verboden moeten worden.
Een paar dagen terug zag ik een bericht op Instagram voorbijkomen over een vermist meisje. Ik schrok ervan en dacht meteen: ik hoop dat dit niet slecht afloopt. Maar waar ik minstens net zo erg van schrok waren de reacties. ‘We weten al in welke hoek de dader zal zitten. Ze horen niet bij ons.’ Terwijl ik dat las, werd ik zo boos dat er nog net geen stoom uit mijn neus kwam als een waterkoker die klaar is. En het deed me meteen denken aan de video die Défano Holwijn deze zomer deelde.
Daarin liet hij zien welke racistische berichten hij in zijn DM kreeg van een man. Die stuurde hem dat hij fietsen moest gaan stelen en hij beter voor Congo kon juichen. Défano besloot de man in een video aan te spreken op zijn gedrag. Vervolgens kwamen mensen erachter waar de man werkte en werd zijn werkgever massaal gebeld en gemaild. Maar het gekke aan dit verhaal is niet de man die de racistische berichten stuurde. Nee. Het was de politie die voor Défano’s deur stond.
Het voelde als een omgekeerde wereld. Waarom lijkt degene die haat/racisme verspreidt soms beter beschermd te worden dan degene die ermee te maken krijgt? Vreemd.
En het blijft niet bij bekende mensen of grote TikTok-accounts. Ook ik krijg weleens van die opmerkingen naar mijn hoofd geslingerd. Toen mijn zus een paar weken terug een video plaatste op haar socials vond een wildvreemde het nodig om haar een ‘aandachtsgeile moeder’ te noemen.
En I know: daar moet je boven staan en niet op reageren. Maar ik kreeg nog net geen fysieke jeuk aan m’n vingers. Dus ik besloot de beste man toch even te vragen of hij wel helemaal lekker in z’n hoofd was. Zijn reactie? ‘Pas maar op, straks pak ik je verblijfsvergunning af.’ Grappig. Ik had niet verwacht dat zo’n domme comment mij iets zou doen. Zeg dan gewoon dat ik mijn mond moet houden of me er niet mee moet bemoeien. Wat heeft mijn verblijfsvergunning (ik ben in Nederland geboren btw) hiermee te maken?
Dat iemand zonder echte naam, foto of ook maar enige vorm van identificatie een account kan aanmaken, zou echt verboden moeten worden. Want blijkbaar durven mensen niet zo makkelijk van alles te plaatsen en te commenten als iedereen meteen weet wie ze zijn.
Wat als je voortaan je identiteit moet verifiëren voordat je een account aanmaakt? Waarbij in ieder geval je naam en een foto te zien is en je even moet inloggen met je DigiD. Een beetje zoals wanneer je een deelscooter huurt: dan moet je ook eerst je gegevens en rijbewijs laten controleren. Als ik dan schade maak of iemand aanrijd, word ik verantwoordelijk gehouden voor mijn acties. Ik zie niet hoe dat anders is met social media.
Ik weet dat het heftig klinkt. Maar zolang mensen dit soort comments plaatsen (wat ik überhaupt al bizar vind) is het blijkbaar wel nodig. Achter een anoniem account kun je blijkbaar alles zeggen wat je wilt. Maar o wee als iemand jou exposet en je werkgever, vrienden of buren ineens zien wat voor opmerkingen je online achterlaat. Dan is het opeens een heel ander verhaal.
We zijn van dislikes op YouTube (wat toen heel heftig was) naar iemand helemaal uitschelden met een anoniem account gegaan. Het lijkt steeds normaler te worden. En nee, je werkgever hoeft misschien niet direct driehonderd keer gebeld te worden vanwege jouw uitspraken online. Maar dat maakt je nog geen slachtoffer. Waarom zou iemand die racistische dingen roept volledig beschermd moeten worden tegen de gevolgen van zijn eigen woorden?
Natuurlijk keur ik doodsbedreigingen niet goed. Maar je kunt niet zomaar alles zeggen en vervolgens verwachten dat niemand je daarop aanspreekt. Je openlijk racistisch uiten heeft nou eenmaal gevolgen. Misschien is het juist tijd dat we die gevolgen online ook weer eens gaan voelen.
Heb jij te maken met online discriminatie? Maak een melding via meld.onlinediscriminatie.nl.
Anne over renteplafond: 'Wij kunnen toch ook niet zeggen: oeps, duurder dan verwacht?'
Merry Almuhtaseb (26) is online redacteur en podcast host bij LINDA.meiden. Ze is een trotse Hagenees en zal niet snel haar paleisje in de stad inruilen. Zelfs niet voor Amsterdam. Ze is een echte augurken-lover en een full-time Yapper.
