Het komt vaak voor dat meiden die iets seksueels meemaken dat niet goed voelt. Zij blijven rondlopen met twijfel: was het ernstig genoeg om naar de politie te gaan? Heb ik het verkeerd geïnterpreteerd? En heeft aangifte überhaupt zin? Volgens de politie is dat precies de reden om je juist wél te melden.
“Dat gevoel zit er niet voor niets”, zegt zedenrechercheur Milou van der Kolk van de Politie Rotterdam.
Dit artikel is toegevoegd aan het LINDA.meiden-dossier over seksueel geweld. Meer weten?
Twijfel en schaamte komen vaak voor bij slachtoffers van seksueel grensoverschrijdend gedrag, laat Milou weten. “Die twijfel of dat ongemakkelijke gevoel horen we vaak terug. En eigenlijk zegt dat al genoeg: er is misschien iets gebeurd wat niet oké was.” Daarom wil de politie dat je je meldt, ook als je nog niet zeker weet wat er precies is gebeurd.
Je hoeft niet eerst zelf te bepalen of iets strafbaar is. Juist als je twijfelt wordt het aangemoedigd om langs de politie te gaan. “Deel dat gevoel met ons. Wij zullen nooit zeggen dat iets ‘erg genoeg’ is of niet, want het is jouw beleving. Er is een reden dat je denkt: hier moet ik iets mee of dit moet ik bespreekbaar maken.”
Wat de politie vervolgens doet, is kijken naar de juridische kant: is wat er is gebeurd strafbaar? En wat is er mogelijk qua bewijs. “Dat is waar wij op moeten toetsen. Dat betekent niet dat jouw ervaring minder belangrijk is als iets juridisch lastig te bewijzen is.”
'Consent vragen ongemakkelijk? Nee, aantrekkelijk juist: dít moet je erover weten'
Een grote misverstand is dat je meteen een zwaar strafproces ingaat zodra je de politie belt na seksueel grensoverschrijdend gedrag. “Als je contact opneemt, doe je in de eerste instantie een melding, geen aangifte. Je kunt eerst je verhaal delen en advies krijgen. Het is niet meteen zo dat er een heel traject aan vastzit”, legt de zedenrechercheur uit.
Samen met de politie kan een slachtoffer kijken wat de volgde stap is. Milou: “Voor ons is het vooral belangrijk wat jij wil. De één weet meteen dat ze aangifte wilt doen, de ander twijfelt nog. Daar sluiten wij op aan met passende actie: het maken van een melding, doen van aangifte of doorverwijzen naar hulpverlening.” Zoals Centrum Seksueel Geweld voor professionele hulp aan iedereen die een nare seksuele ervaring heeft gehad of seksueel misbruik heeft meegemaakt. En Offlimits, specifiek als je je druk maakt om fotomateriaal online.
Zelfs als je na het maken van een melding besluit dat je géén aangifte wilt doen, is het bezoek aan de politie niet zinloos geweest. “Het kan wel eens zijn dat er nog meer meldingen over dezelfde persoon komen. Misschien is jouw ervaring niet bewijsbaar op dat moment, maar toont het wel een patroon aan als anderen zeggen dat hen hetzelfde is overkomen. Dan kijken wij of we dat kunnen bundelen en toch een onderzoek starten.”
Milou benadrukt: “Melden heeft altijd zin.”
Dít zijn veel voorkomende mythes rondom seksueel geweld en zo helpen wij ze de wereld uit
Milou geeft toe dat zedenzaken vaak lastig te bewijzen zijn, omdat het doorgaans tussen twee mensen gebeurt zonder getuigen. Toch is het zinvol om een melding te maken, want de politie kijkt breder dan alleen direct bewijs. Zo kunnen verklaringen van mensen aan wie je het als eerste hebt verteld belangrijk zijn, en worden berichten of andere sporen meegenomen in het onderzoek.
Als je naar de politie gaat, is het handig om te weten hoe het proces in elkaar zit. Na een melding volgt meestal een intakegesprek, dat is géén aangifte. “In dat gesprek geven we uitleg over wat wij als politie kunnen betekenen, wat onze mogelijkheden en beperkingen zijn. Ook wordt er globaal besproken wat er is gebeurd en kun je beslissen of je aangifte wilt doen.”
Als je daarvoor kiest, ga je uitgebreid je verhaal vertellen. “In die aangifte gaan we echt in detail. Het is een soort film waar we stapje voor stapje doorheen gaan. Dat is confronterend, maar nodig. Uiteindelijk gaat de rechter lezen wat jou is overkomen en die moet daar een helder beeld bij krijgen.”
Na de aangifte start de politie een onderzoek en wordt er overlegd met de officier van justitie over de vervolgstappen. Wat die zijn, kan per zaak verschillen: getuigen horen, camerabeelden bekijken, digitale gesprekken doorlezen of een verdachte verhoren. Alles wordt vastgelegd in een proces-verbaal en bij elkaar gevoegd tot een dossier.
Deze lichamelijke reacties tijdens én na seksueel misbruik zijn heel normaal
Veel slachtoffers zijn bang dat hun zaak ergens onderop een stapel belandt. Volgens Milou klopt dat niet. “We bekijken alle meldingen van seksuele misdrijven en bepalen dan wat voor onderzoek er mogelijk is.” Soms kan dat langer duren doordat we op zoek moeten naar bewijs. “Uiteraard delen we altijd wat de stand van zaken is, zodat jij weet waar je aan toe bent.”
Ook goed om te weten is dat je ook lang nadat je slachtoffer werd van seksueel grensoverschrijdend gedrag naar de politie kunt. “Slachtoffers melden zich soms pas maanden of jaren later. Of het dan nog zin heeft om langs te komen? Zeker! Zedenfeiten verjaren vaak niet meer. Het is alleen de vraag of we nog bewijs kunnen vinden als het heel lang geleden is. Laat je daardoor niet weerhouden een melding te doen. Wij kunnen samen kijken wat er mogelijk is.”
Sinds 1 juli 2024 geldt de nieuwe wet seksuele misdrijven. Die legt meer nadruk op instemming. “Het uitgangspunt is gelijkwaardigheid. Als jij het gevoel hebt dat er geen instemming was of dat het niet gelijkwaardig was, dan kun je dat altijd met ons bespreken.”
Ook situaties waarin iemand ‘bevriest’ vallen daaronder. “Als jij niet reageert of actief meedoet, had de ander moeten merken dat je niet oké was of moeten checken of je instemde.”
Tot slot wil Milou nog één boodschap duidelijk meegeven aan slachtoffers. “Het is niet jouw schuld wat er is gebeurd. En je hoeft dit niet alleen te dragen. Voel je nooit bezwaard om naar de politie te stappen, want wij denken graag met je mee over de mogelijkheden.”
Altijd bovenop de verhalen zitten? Download de LINDA.meiden app.
Heb jij seksueel geweld meegemaakt en wil je daarover praten? Centrum Seksueel Geweld biedt professionele hulp en is 24/7 bereikbaar via het telefoonnummer 0800 – 0188. Je kunt ook terecht bij Slachtofferhulp Nederland via 0900-0101.
Willemijn werd aangerand in haar deuropening: 'Had jarenlang dagelijks nachtmerries'
Misha is freelance online redacteur bij LINDA.meiden. Ze is geboren en getogen in Rotterdam, maar verhuisde acht jaar geleden naar Amsterdam. Ze heeft een haat-liefderelatie met haar roze iPhone, die ze regelmatig verruilt voor haar e-reader. Haar favoriete genre? Romance.
