Jesper (25) overleed in april aan de gevolgen van een hitteberoerte na de halve marathon in Enschede, een maand later stierf een 29-jarige hardloper nadat hij onwel was geworden bij een loop in Leeuwarden (doodsoorzaak onbekend). Een hitteberoerte lijkt vaker voor te komen.
LINDA.meiden belt sportarts Jessica Gal over wat een hitteberoerte precies is én hoe je het kunt voorkomen.
Een hitteberoerte komt meestal door inspanning in een warme omgeving. “Bij warmte heb je mechanismen om af te koelen; de bloedstroom naar je huid neemt toe en je begint te zweten. Als die maximaal zijn ingezet, lukt het niet meer om die warmte kwijt te raken. Je lichaam warmt op en je ontwikkelt klachten. Uiteindelijk kan dat leiden tot warmteschade aan de hersenen, organen en spieren.”
Je gaat niet gelijk out – hitteberoerte is een geleidelijk proces. “Het begint met overmatig zweten, maar op een gegeven moment stopt dat en kan het lichaam klam en koud aanvoelen. Ook kunnen andere klachten optreden. Je krijgt het warm, spieren kunnen verkrampen, er kan misselijkheid en duizeligheid ontstaan, en als het erger wordt ook hoofdpijn. De momenten waarop het gevaarlijker wordt, is als er verwardheid ontstaat, iemand niet meer rechtop kan lopen of gedesoriënteerd raakt. Ook kunnen mensen flauwvallen, bewusteloos raken of stuiptrekkingen krijgen.”
Hoe warmer het is, hoe groter de kans op een hitteberoerte. Toch hoeft het daarvoor geen tropische temperatuur te zijn. “Vanaf 18 graden moet je al alert zijn, vooral als de zon schijnt. Hoe snel je oververhit raakt, hangt af van verschillende factoren; niet alleen de temperatuur is belangrijk, maar ook de luchtvochtigheidsgraad. Als die hoog is, voelt het ook warmer aan. Maar het is niet alleen temperatuurgerelateerd…
Het ligt ook aan wat je draagt, hoe goed je bent gehydrateerd en of je warmte goed kwijt kan”, vertelt Gal. “Hoe intensief sport je? Ben je rustig aan het rennen of ga je maximaal? Iemand die gewend is in de hitte te sporten zal er ook minder snel last van hebben dan iemand die dat eigenlijk nooit doet.”
Maar wanneer moet je aan de bel trekken tijdens een run of wedstrijd? “Belangrijke tekenen zijn dat je het heel warm krijgt, merkt dat je stopt met zweten of gedesoriënteerd raakt. Verminder dan je tempo, want hoe intenser je sport, hoe meer warmte je produceert. Het allerbelangrijkste is om te koelen; drink voldoende en leg iets nats en kouds op je hoofd.”
“Het lastige is dat mensen bij zichzelf niet merken dat ze oververhit raken, zeker als ze een sterke drive hebben om een prestatie te leveren”, weet Gal. Daarom kun je het beter voor zijn en preventieve maatregelen nemen. “Draag luchtige kleding die vocht- en luchtdoorlatend is en een pet om je hoofd te beschermen tegen direct zonlicht. Drink van tevoren én tijdens stops onderweg voldoende, train ook op warmere dagen om te kijken hoe je het trekt en push jezelf niet te veel. Kijk voor een wedstrijd naar de weersvoorspelling en laat je niet verrassen.”
Berichten dat het soms misgaat bij hardloopwedstrijden kunnen ervoor zorgen dat jij je als hardloper zorgen maakt. Zijn die terecht? “Meer mensen lopen hard en doen extremere inspanningen, terwijl ze daar misschien niet altijd even goed op voorbereid zijn. Informeer je over de factoren die de kans groter maken op een hitteberoerte en wees je bewust van de maatregelen die je kan nemen. Zorg dat je fit bent en al wat vaker in de warmte hebt gelopen.”
Bereid jezelf dus goed voor op een run, maar weet ook wat te doen als iemand anders een hitteberoerte heeft. “Zorg ervoor dat iemand gekoeld wordt. Het liefst in een ijsbad als dat in de buurt is. Anders is het ’t beste om met natte, (ijs)koude doeken te koelen.”
Lola (24) ging over haar grens tijdens hardloopwedstrijd: 'Heeft me angstig gemaakt'
