Buiten mannelijke macht

De allereerste moeder, Eva, is gemaakt uit de rib van de man … Zo gaat de overlevering. Overweeg een theorie. Een patroon zo consequent, door alle eeuwen heen, in elke cultuur. Mannen kunnen geen leven baren. Ze nemen kort deel aan de totstandkoming ervan, en daarna voltrekt het mysterie zich zonder hen in een lichaam dat niet het hunne is.

Via een proces dat ze niet kunnen beheersen, richting een moment van aankomst dat ze kunnen bijwonen, maar nooit bezitten. Negen maanden lang vindt de meest fundamentele daad van menselijke voortzetting plaats volledig buiten mannelijke macht. Dat is een immense kracht om naast te staan en niet te bezitten.

Liesbeth Rasker: 'Vrouwen zijn niet veilig. Niet in Afghanistan, niet in Amerika en ook niet in Nederland'Lees ook

Wat doet een wezen wanneer het geconfronteerd wordt met macht waartoe het geen toegang heeft? Wanneer het datgene niet kan bezitten. Wat bouwt het dan? Het bouwt een god. Niet zomaar een god, maar een onzichtbare, absolute, onbetwijfelbare autoriteit. Een die bestaat buiten bewijs en voorbij tegenspraak. Een die spreekt, opvallend genoeg, via teksten geschreven door mannen, geïnterpreteerd door mannen, afgedwongen door mannen. Een wiens voornaamste zorgen, met opmerkelijke consistentie door geloofssystemen en eeuwen heen, blijken te draaien om de regulering van vrouwenlichamen, seksualiteit, voortplanting en bewegingsvrijheid.

En als klap op de vuurpijl vertelde deze zelfde God ons dat de allereerste moeder, Eva, werd gevormd uit de rib van Adam. Niet als schepster, maar als schepsel. Niet als begin, maar als bijzaak. Een voetnoot in het grote verhaal, een echo van de man, een wezen dat pas bestond toen hij haar toestond te bestaan. Zo werd de wereld gebouwd: op het idee dat wij, vrouwen, nooit het middelpunt konden zijn. Altijd de tweede. Altijd de afgeleide. Altijd de ander.
Maar goed denk je. Dit gaat me niet aan. Ik woon in het vrije westen. We hebben het hier als vrouwen goed. Vrijheid, gelijkheid.

Vrouwengelijkheid

En dan word je wakker… In een wereld waar je lichaam niet van jou is. Waar je baarmoeder, je borsten, je huid, je stem, je woede, je pijn, je plezier – alles is onderhandelbaar, bespreekbaar, te koop, te grijpen, te beoordelen. Waar je niet veilig bent, niet op straat, niet in je eigen huis, niet in je eigen bed. Waar femicide geen uitzondering is, maar een statistiek. Waar elke drie dagen een vrouw in Nederland wordt vermoord door een man die zegt van haar te houden.

Waar aangifte doen van verkrachting betekent dat je moet bewijzen dat je met je nee ook echt nee bedoelde. Waar de medische wetenschap is gebaseerd op het mannelijk lichaam, alsof wij slechts een afwijking zijn. Een variant uit de rib van Adam, een voetnoot in de geneeskunde. Waar hartaanvallen bij vrouwen worden gemist, waar endometriose jarenlang wordt afgedaan als ‘vrouwendingetjes’. En waar pijnstillers minder vaak worden voorgeschreven omdat we ‘te emotioneel’ zijn, omdat we ‘aanstellen’.

Je wordt wakker in een wereld waar je minder verdient. Waar je voor dezelfde baan, hetzelfde werk, dezelfde uren, minder geld krijgt. Waar je wordt gepasseerd voor promoties, waar je ideeën worden genegeerd tot een man ze herhaalt, waar je stem minder zwaar weegt, waar je altijd nog iets harder moet werken, altijd nog iets stiller moet zijn, altijd nog iets meer moet glimlachen. Waar je onbetaalde arbeid de economie draaiend houdt: de zorg, het huishouden, de emotionele arbeid, het regelen, het onthouden, het bijhouden, maar waar niemand het ziet, waar niemand het telt, waar niemand het waardeert. Je wordt wakker en je beseft: je bent al die tijd een tweederangsburger geweest.

En dat besef, dat is geen zachte landing. Het is verpletterend. Een klap in je gezicht. Het is de pijn van duizend kleine sneetjes, elke dag weer. Het is de woede die in je keel brandt als je voor de zoveelste keer je mond moet houden, als je voor de zoveelste keer je lichaam moet verdedigen, als je voor de zoveelste keer moet lachen om een grap die niet grappig is. Het is de uitputting van altijd maar moeten vechten voor wat vanzelfsprekend zou moeten zijn. Het is de vernedering van weten dat je minder bent, in de ogen van de wereld. En dus? Wat gaan we doen? Hopen? Eisen? Smeken? Wachten?

Roos Moggré: 'Slap lullen en drie bier halen kan je als man ver brengen, vrouwen moeten zich telkens bewijzen'Lees ook

De toekomst

Het is tijd. We zijn het wachten voorbij. De tijd is nu. En elke vrouw is een Eva. Dus laten we beginnen met het bouwen van de wereld van morgen: we gaan een matriarchaat bouwen. Ik ben al begonnen. Er is zelfs een gratis app voor: The She Center. Waarbij je kunt zien dat er over de hele wereld kleine groepen matriarchaten worden gevormd. En waar je je mee kunt verbinden. Waarmee je taal krijgt voor wat het betekent om bij jezelf aan te komen.

En nee, een matriarchaat is niet de omgekeerde wereld. Het is geen systeem waar vrouwen de baas zijn en mannen onderdrukt. Het is een systeem waar waarde niet wordt gemeten in macht, maar in verbinding. Waar kracht niet zit in overheersen, maar in samen groeien. Waar zorg niet een last is, maar de basis van alles. Waar emotionele intelligentie geen ‘vrouwending’ is, maar de lijm die de wereld bij elkaar houdt.

In een matriarchaat is leiderschap niet staan boven anderen, maar staan voor anderen. Is beslissen niet het hardste schreeuwen, maar het diepste luisteren. Is economie niet winst, maar welzijn. Is politiek niet wie de meeste macht heeft, maar wie de meeste mensen kan verbinden. Laten we lokale netwerken bouwen. Ruimtes waar vrouwen en niet-binaire mensen elkaar vinden, waar we elkaars lasten dragen, waar we elkaars successen vieren.

Waar we kennis delen, middelen delen, macht delen. Waar we onze dochters leren dat ze niet hoeven te kiezen tussen ambitie en zorg, tussen sterk zijn en zacht zijn. Waar we onze zonen leren dat kracht niet betekent dat je nooit huilt, maar dat je durft te voelen. We gaan de medische wetenschap herdefiniëren. We gaan de economie herzien, zodat onbetaalde arbeid niet langer onzichtbaar is, maar de basis. We gaan de politiek veranderen, zodat onze stemmen niet langer worden overschreeuwd, maar worden gehoord.

Het is tijd dat Eva uit de schaduw naar voren komt en haar ruimte inneemt in de wereld. Als de schepper die ze is. En wij als haar dochters, ontwaakt uit de illusie van gelijkheid, zullen haar volgen. Niet langer wachtend op toestemming, op een plaats, op een uitnodiging.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

'Een sterke vrouw twijfelt niet aan haar intelligentie, maar wel aan haar recht om boos te zijn'Lees ook