‘Niet alle mannen, maar altijd een man’

“Mijn vriendinnen herkennen dit niet.” Ontkenning kent vele talen, maar heeft altijd dezelfde structuur: wat zich niet in mijn bubbel afspeelt, kan geen werkelijkheid zijn. Zoals die ober die, wanneer je voorzichtig zegt dat de vis wat droog is, antwoordt: “We hebben hier nog nooit een klacht over gehad.” Hier gaat het altijd goed.

Altijd dat woord. Altijd.
Ik wil het hebben over dat altijd. Want nee, het zijn niet alle mannen. Maar als het misgaat, gaat het altijd om een man.

In het Vlaamse praatprogramma De Afspraak was cabaretier Soundos El Ahmadi een tijd geleden te gast. Wat volgde, was geen uitwisseling van perspectieven, maar een klassiek staaltje mansplaining. Het onderwerp: vrouwelijke onveiligheid. Geen theoretische exercitie, maar de dagelijkse logistiek van overleven. Sleutels tussen de vingers. Een appje bij thuiskomst. Geen donkere steegjes. Geen omweg door het park.

Bart, de talkshowhost, luisterde.
En Bart relativeerde.

Nazmiye Oral: 'Zo werd de wereld gebouwd: op het idee dat wij, vrouwen, nooit het middelpunt konden zijn'Lees ook

Geen uitzondering, maar patroon

Bart is geen uitzondering. Bart is een patroon. Hij is de man die denkt dat zijn waarneming maatgevend is. Wat hij niet ziet, kan statistisch niet significant zijn. Vrouwelijke onveiligheid wordt in zijn wereld een incident, een uitvergroting, een talkshowthema. Iets wat je pareert met: “In mijn omgeving valt het wel mee.”

Beste mannen: als vrouwen dit niet met jullie delen, betekent dat zelden dat het niet gebeurt. Het betekent meestal dat jullie geen veilige ontvanger zijn. Omdat de reflex voorspelbaar is. Nuanceren. Terugkaatsen. “Maar niet alle mannen.” “Mijn vriendin voelt zich wél veilig.”

“Je moet ook niet overdrijven.” Het was niet alleen begrijpelijk dat Soundos boos werd — het was noodzakelijk. Jarenlang hebben vrouwen hun ervaringen voorzichtig verpakt, empathisch gebracht, genuanceerd tot op het bot. Met disclaimers. Met een glimlach. Met begrip voor de man die zich ongemakkelijk voelt bij wat ze zeggen. En wat heeft het opgeleverd? Nog meer relativering.

‘Vrouwen moeten hun ervaringen altijd onderbouwen’

Soundos doorbrak de etiquette van het nette gesprek. Ze zei hardop wat vrouwen zelden mogen zeggen: dat mannen soms hun mond moeten houden wanneer het over vrouwelijke veiligheid gaat. Niet omdat ze als mens niets te zeggen hebben, maar omdat hun perspectief niet leidend is voor een ervaring die zij niet dragen.

Roos Moggré: 'Slap lullen en drie bier halen kan je als man ver brengen, vrouwen moeten zich telkens bewijzen'Lees ook

Boosheid in dit debat is geen ontsporing, maar een signaal. Een grens. Een weigering om nog langer te polijsten wat al rauw is. Wie schrikt van de toon, moet zich afvragen waarom de inhoud minder schokkend is dan het volume.
Wat mij boos maakt, is wat er daarna gebeurt. De tweede golf: twijfel. Vrouwen moeten hun ervaringen onderbouwen met cijfers, grafieken, nieuwsberichten.

Alsof miljoenen afzonderlijke verhalen samen nog steeds anekdotisch zijn. Alsof pijn pas geloofwaardig wordt wanneer zij statistisch is onderbouwd.
Maar zelfs als we naar de cijfers kijken, zouden die genoeg moeten zijn om iedere relativering te laten verstommen. In Nederland wordt gemiddeld elke acht dagen een vrouw vermoord door haar (ex-)partner.
Elke acht dagen.

‘Vrouwen worden uit het leven gerukt’

Daar mogen we boos om zijn. Sterker nog: daar móéten we boos om zijn.
Ik ben boos dat vrouwen uit het leven worden gerukt door mannen die zeggen van hen te houden. Boos dat hun namen verdwijnen in statistieken, terwijl hun levens abrupt zijn afgebroken.

Daarom organiseer ik voor de zesde keer de Rode Hakken Demonstratie op de Dam op 8 maart. Rode hakken — als symbool voor de vrouwen die er niet meer zijn.

Daarom zullen Lena Olivier, Olcay Gulsen en Sinan Can voor het eerst de namen voorlezen van de vrouwen die zijn vermoord.
Niet omdat we rustig willen blijven.
Maar omdat we boos zijn.

Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

Liesbeth Rasker: 'Vrouwen zijn niet veilig. Niet in Afghanistan, niet in Amerika en ook niet in Nederland'Lees ook