Gesprekken in de kappersstoel gaan vaak verder dan ‘wat wil je met je haar?’. Veel kappers hebben vaste klanten met wie ze een vertrouwensband ontwikkelen. Daarom ziet de overheid kansen om kappers handvatten te geven om signalen van onveilige relaties te herkennen.
Sam Zwetsloot (52) werkt al 36 jaar als kapper. Ze heeft regelmatig vermoedens van onveilige relaties bij haar klanten. Aan LINDA. vertelt ze over haar ervaringen en het initiatief van de overheid.
Onder het motto ‘kleine gesprekken, groot verschil’ heeft het bureau van Mariëtte Hamer, de Regeringscommissaris tegen seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld (RCGOG), De Luisterstoel ontwikkeld. Dit is een pakketje waarmee kappers worden geholpen om (seksueel) geweld in intieme relaties te signaleren. In het pakket zitten signaalkaarten, gesprekskaarten en visitekaartjes die de kapper kan meegeven aan de klant, waarmee de klant zelf hulpinstanties kan benaderen.
Dat kappers geweld in intieme relaties kunnen signaleren, weet de RCGOG uit wetenschappelijk onderzoek van de Radboud Universiteit: bij een derde van de kappers zit weleens iemand in de stoel bij wie een vermoeden bestaat dat ze dit meemaken. De Luisterstoel is ontstaan vanuit gesprekken met slachtoffers, omstanders en professionals.
Tekst gaat verder onder de post.
Dit bericht op Instagram bekijken
Kapper Sam Zwetsloot is onderdeel van het onderzoek van de Radboud Universiteit. Ze werkt bij kapsalon Hair Moments in Best. “Los van kapper ben ik ervaringsdeskundige. Ik heb seksueel misbruik en huiselijk geweld meegemaakt. Ik wil anderen die dit meemaken graag helpen, daarom wilde ik meteen deelnemen aan het onderzoek.”
Sam heeft vaker vermoedens gehad van onveilige relaties bij klanten. “Soms wil een klant de helft contant betalen en de andere helft pinnen. Als ik ernaar vraag of verbaasd reageer, is het antwoord vaak dat ze niet wil dat haar man ziet wat ze uitgeeft en dat haar man haar controleert. Dat vind ik wel opvallend. De keer erna vraag ik bijvoorbeeld of ze er meer over wil vertellen. Wel let ik er altijd op of iemand in de stemming is voor zo’n gesprek.”
Mariëtte Hamer vindt dat kappers een belangrijke rol kunnen spelen in “het doorbreken van het zwijgen”. Juist bij de kapper kunnen signalen dat een vrouw slachtoffer is van geweld zichtbaar worden, zoals schrikachtig of erg onverzorgd zijn, het plotseling willen veranderen van het uiterlijk of opmerkingen over controle door een partner. Dat komt precies overeen met Sams ervaringen.
“Ik zie weleens dat de telefoon steeds afgaat en vriendjes controleren of hun vriendin al klaar is. Ik zie klanten soms veranderen van uiterlijk, zoals dunner worden. Soms moet het haar blonder dan blond, of moet een klant zo snel mogelijk terugkomen van hun man om hun haar in een andere kleur te verven.”
Steeds meer meldingen huiselijk geweld: 'We moeten ook naar de pleger durven kijken'
Sam benadrukt dat kappers geen hulpverleners zijn. “We zijn ook niet degene die de instanties bellen. Daar is het visitekaartje voor. Wat we wel kunnen doen, is ernaar vragen. Maar als ik merk dat iemand dichtklapt, stop ik ermee. Uiteindelijk blijf ik gewoon de kapper. Dan kan ik een kaartje meegeven met nummers van hulpinstanties. Dat maakt het laagdrempelig en dan is het aan hen om er iets mee te doen. Het gaat om het planten van een zaadje, zodat iemand er zelf over gaat nadenken. Je moet dingen doen in kleine stapjes, anders overval je er iemand mee. Misschien ziet de klant zelf nog niet dat ze in een controlerende relatie zit.”
Juist een kapper kan de geschikte persoon zijn om dit mee te bespreken. “We zijn geen familie, hebben geen oordeel en zijn niet kritisch. We zijn een luisterend oor. Daarna ga je de deur uit en is het klaar. Ik ken mijn klanten bijna allemaal jarenlang. Er is een vertrouwensband ontstaan. Zo heeft een klant een keer gedeeld dat ze onprettig is betast. Daar hebben we het over gehad en ik vroeg wat ze ermee gedaan heeft. Ik vind het heel fijn dat voor iemand te kunnen doen.”
Sinds De Luisterstoel is geïntroduceerd, ontvangt Sam talloze persoonlijke mails. “Mensen die ik niet ken, delen wat hen is overkomen. Dat is wel heel bijzonder. Als ik hen kan helpen door naar ze te luisteren en op ze te reageren, voelt dat al als winst. Dat is waarom ik hieraan meedoe.”
De Luisterstoel-pakketten liggen nu bij kappers in Rotterdam. Daarna volgt een proef in Friesland. Ook kunnen kappers de pakketten opvragen door te mailen naar de RCGOG. “Ik vind dat hier ook een grote kans ligt voor kappersscholen. Daar zouden jonge kappers al geïnformeerd moeten worden over De Luisterstoel. Dat is niet om kappers in opleiding te shockeren, maar er op voor te bereiden. Zo kun je alvast meegeven wat ze kunnen zeggen tegen iemand bij vermoedens van huiselijk geweld of als een klant uit zichzelf iets heftigs deelt. Bied een luisterend oor, oordeel niet en geef geen mening maar een kaartje mee.”
Meer weten? Bekijk de video hieronder.
Voel je je onveilig in je eigen huis of heb je het gevoel dat iemand in je omgeving in een onveilige situatie verkeert? Je kunt Veilig Thuis 24/7 bellen op 0800 2000 voor advies of om een melding te maken. Ook kun je hen anoniem chatten. Heb je te maken met direct gevaar, bel dan 112.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Regeringscommissaris Mariëtte Hamer: 'Grensoverschrijdend gedrag is wijdverbreid en structureel'
