Zjos (21) wil beeld autisme veranderen: 'Weinig autisten praten zo graag over zichzelf als ik'
Het is de week van het autisme. Inmiddels weet vrijwel iedereen in Nederland wat autisme is, maar het beeld dat we ervan hebben, is vaak erg stereotyperend.
De 21-jarige Zjos Dekker, die zelf autisme heeft, zet zich in om de beeldvorming te veranderen. We belden haar op.
Lees ook
Gaby’s zoon en dochter hebben autisme: ‘Haar symptomen waren veel vager dan bij hem’
Leukste autist
‘De leukste autist van Twitter’, zo omschrijft Zjos zichzelf in haar Twitterbio. Ze begon het account op het sociale medium negen jaar geleden. “Omdat het van mijn moeder moest.” Pas een aantal jaar later kreeg ze diagnose autisme, en besloot ook daarover te Twitteren. Ze besloot zich te richten op voorlichting over autisme, ADHD en depressies. Zelf heeft ze alledrie.
Geen stereotype
Zjos is niet het ‘stereotype autist’ dat we kennen uit films als Rain Man. Integendeel: ze is sociaal, praat makkelijk en is niét handig met computers. “Ik ken weinig mensen die zoveel virussen op hun laptop hebben als ik.” Zjos heeft naar eigen zeggen alleen wat meer structuur nodig dan de gemiddelde mens. “Ik kan grote veranderingen niet aan, en ben gevoelig voor prikkels als geluid, licht of geuren.” In een vlog die ze onlangs opnam (zie hierboven), praat Zjos over haar autisme.
Ontkennen
Juist omdat ze niet binnen het standaardbeeld van ‘de autist’ past, heeft Zjos veel last van vooroordelen. “Ik kom vaak mensen tegen die mijn diagnose ontkennen. Die zeggen: ‘Ben jij autistisch? Dat kan niet. Je bent zo sociaal. Zelfs nu ik werk zoek, merk ik het. Dan staat er in de vacaturetekst: ‘We nemen graag mensen met autisme aan. Je hoeft nooit de telefoon aan te nemen, en werkt alleen met mensen die je al kent.’ Maar dat is juist niét wat ik zoek.”
Graag over zichzelf praten
Via Twitter hoopt Zjos het beeld te doorbreken, door antwoord te geven op alle vragen die gesteld worden. “Er zijn veel autisten, maar weinig autisten die zo graag over zichzelf praten als ik. Veel mensen zitten in een vergelijkbare situatie. Ik zie het als mijn taak om voor hen te spreken.”
Ook een persoonlijkheid
Een veelgestelde vraag: hoe moet je omgaan met iemand met autisme? “Het is lastig daar antwoord op te geven. Je hebt namelijk niet alleen autisme, maar ook een persoonlijkheid. En ieders persoonlijkheid is anders. Ik denk dat het over het algemeen belangrijk is goed te communiceren en af te stemmen waar iemand zich fijn bij voelt.”
Missie
De missie van Zjos is om psychische kwetsbaarheden bespreekbaar te maken. “Het zou fantastisch zijn als de Tweede Kamer of de media mij opbellen als ze een ervaringsdeskundige nodig hebben.” Nu praat ze ook al met de politiek, via de nationale jeugdraad waar ze deel van uitmaakt.
Meer volgers dan haar moeder
En het aantal Twittervolgers groeit snel. “Anderhalf jaar geleden had ik er zevenhonderd. Nu bijna vijfduizend.” Vijfduizend mensen die haar tweets over het dagelijks leven en over autisme lezen. Én inmiddels heeft ze meer volgens dan haar moeder. “Dat voelde ook als een overwinning.”