Caroline Beerkens over moederhaast: 'Het leven draait om schema’s, verantwoordelijkheden en onderbrekingen'

Haast

Bij een stoplicht stopte de auto voor ons, gewoon zoals dat soms gebeurt, en ik merkte hoe mijn lijf al gespannen was voordat ik zelf begreep waarom. Ik hoorde mezelf schreeuwen dat we haast hadden, terwijl er niets was dat ons opjoeg en niemand die op ons wachtte, en ik wist meteen dat dit niet klopte. Niet omdat het overdreven was, maar omdat het iets blootlegde wat ik niet had gezien.

Mijn vriendinnen reageerden zoals vriendinnen doen: lachend, relativerend, licht spottend. Ik lachte mee, probeerde het af te doen als vermoeidheid of hormonen, maar bleef met een ongemakkelijk gevoel zitten, omdat deze reactie niet uit het moment zelf kwam. Ze kwam ergens anders vandaan.

Constante druk

Met één kind voelde tijd overzichtelijk. Niet rustig, niet leeg, maar hanteerbaar. Je kon besluiten iets later te vertrekken zonder dat het hele systeem ontspoorde. Met twee kinderen werd tijd iets wat voortdurend onder druk stond. Niet omdat ik slechter plande, maar omdat alles wat eerst na elkaar kon gebeuren nu tegelijk kwam. Het was niet langer de vraag of iets lukte, maar wat er bleef liggen.

Vanaf dat moment merkte ik dat mijn aandacht zelden was waar mijn lichaam zich bevond. Ik was bezig met wat nog moest, wat eraan kwam, wat straks aandacht zou vragen, zelfs op momenten die op zichzelf rustig waren. Dat verlangen om aanwezig te zijn bij je kinderen botst dan niet met onwil, maar met uitputting. Aanwezig zijn vraagt ruimte, en die ruimte is er vaak niet.

Psychologisch gezien is dat verklaarbaar. Daniel Gilbert beschrijft in Stumbling on Happiness hoe ons brein voortdurend vooruitloopt op de tijd, een mechanisme dat ooit noodzakelijk was om gevaar te herkennen en te vermijden. In een leven dat draait om schema’s, verantwoordelijkheden en onderbrekingen zorgt datzelfde mechanisme ervoor dat we steeds een stap vooruit denken, waardoor het huidige moment nauwelijks wordt afgerond.

Tijdgebrek

Onderzoek laat zien dat mensen zich het meest aanwezig voelen wanneer hun aandacht niet verdeeld is, wanneer ze niet hoeven te schakelen tussen taken en verwachtingen. Voor ouders van jonge kinderen is dat zeldzaam. De dag bestaat uit onderbrekingen, en gedachten worden voortdurend weggetrokken naar wat daarna komt. Dat vooruitdenken voelt productief, maar vergroot juist het gevoel van tijdgebrek.

Caroline Beerkens: 'Mijn enige taak was mijn baby voeden en zelfs dat leek ik niet goed te doen'Lees ook

Besef

Wat er in die auto gebeurde, was geen incident, maar een symptoom. Mijn haast zat niet in dat stoplicht, maar in een manier van leven waarin ik zelden nog ergens was zonder alvast verder te kijken. Dat besef kwam niet in één keer, maar het begon daar, zichtbaar en onmiskenbaar.

De rest van het weekend verliep zoals gepland. We kwamen aan. We deden wat we hadden afgesproken. Ik lachte, praatte, was erbij. Maar die reactie bij dat stoplicht bleef me bij, omdat hij liet zien hoe ver mijn aandacht al vooruit was geschoven, nog voordat ik zelf doorhad dat ik ergens al was vertrokken.

Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.

Wat te doen bij driftbuien in het wild? Kindertherapeut Caroline Beerkens maakt het zelf ook regelmatig meeLees ook