Je wil dat het je (ongeboren) baby aan niks ontbreekt en het is fijn om zelf ook optimaal te kunnen functioneren. In hoeverre spelen supplementen daarin een rol, wat heb je nodig en waar kun je beter verre van blijven?
In de rubriek Komt een vrouw bij de gynaecoloog geeft gynaecoloog Joost Akkermans antwoord op veelgestelde vragen.
“Foliumzuur is het belangrijkste supplement dat bewezen zinnig is”, legt dr. Akkermans uit. “We adviseren elke vrouw die zwanger wil worden om foliumzuur te slikken, idealiter minimaal vier weken voor de conceptie. We weten dat vrouwen die te weinig foliumzuur hebben een verhoogd risico lopen op een kindje met een ernstig neuraal buisdefect, zoals een open ruggetje of open schedel.” Als je een kinderwens hebt, is het dus verstandig om te beginnen met foliumzuur en daarmee door te blijven gaan tot en met het eerste trimester van de zwangerschap. “Maar je kunt het de hele zwangerschap blijven gebruiken.”
Naast foliumzuur raden verloskundigen en gynaecologen ook aan om extra vitamine D te gebruiken, eventueel in een combinatiesupplement met foliumzuur. “Vitamine D krijg je niet of nauwelijks binnen via je dieet, maar voornamelijk door blootstelling aan uv-stralen. In de winter, en in een tijdperk waarin we vooral binnen werken, is de kans op een tekort aan vitamine D groot. Het is niet gek om wat extra te gebruiken. Soms doet een verloskundige in het ziekenhuis een bloedcontrole; op basis daarvan kan vitamine D ook worden voorgeschreven.”
Een extra optie is omega 3. “Sommige onderzoeken wijzen uit dat dit het risico op vroeggeboorte verkleint. Als je regelmatig vis eet, is dit niet nodig, maar eet je nooit vis, dan is omega 3 niet verkeerd. Er gaan veel claims rondom omega 3 rond: het zou bijvoorbeeld een gunstig effect hebben op het IQ, maar dat is niet bewezen. De associaties die zijn gevonden, zijn gunstig, maar er is geen hard bewijs. Het effect is twijfelachtig, maar het is zeker niet verkeerd.”
Maar wees vooral niet te enthousiast met supplementen, want het gezegde ‘baat het niet, dan schaadt het niet’ gaat niet altijd op. “Vitamine A raad ik af. De kans is groot dat je hier te veel van binnenkrijgt; dit moet gecontroleerd en op basis van bloedbepalingen gebeuren. Naast vitamine A kunnen ook jodium en ijzer schadelijk zijn als je hier te veel van binnenkrijgt.”
Je baby krijgt direct na de geboorte, als je daar toestemming voor geeft, een shot vitamine K. “Dit verlaagt het risico op spontane bloedingen en speelt een rol in de stollingshuishouding. De eerste drie maanden na de geboorte geef je dagelijks vitamine K via druppels, tenminste als je borstvoeding geeft. Moeders die meer dan een halve liter kunstvoeding per dag geven, hoeven geen vitamine K te geven, omdat dit al in melkpoeder zit. Daarnaast is het advies om je kindje de eerste vier jaar vitamine D toe te dienen.”
Twijfel je over welke supplementen je precies moet hebben als zwangere? “Er zijn risicofactoren, bijvoorbeeld als je een maagverkleining hebt gehad. Je verloskundige kan je hierin adviseren.” En laat je niet verleiden door luxe merken met dure producten, adviseert dr. Akkermans. “Aanbieders spelen in op je gevoel, maar het maakt niet uit of je deze supplementen koopt van een duur merk of dat je kiest voor het huismerk van de drogist, de kwaliteit is exact hetzelfde. Duurdere producten kennen geen voordelen, alleen een nadeel: het is slecht voor je portemonnee. Ook kun je foliumzuur kopen in de vorm van het duurdere actief folaat. Dit zou beter werken, maar dat is niet het geval.”
Joost Akkermans werkt als gynaecoloog in het Medisch Spectrum Twente (MST) en is gespecialiseerd in de begeleiding van hoog-complexe zwangerschappen en meerlingzwangerschappen. Hij ontwikkelde de Geboortezorg-app. Hierin krijg je als zwangere belangrijke, eerlijke informatie en kun je thuismetingen doen. Hij wil hiermee de informatievoorziening en daarmee de geboortezorg verbeteren. De app is kosteloos voor de zwangere, wordt via deelnemende verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen verstrekt en is vrij van advertenties.
Ben jij zwanger en heb jij een vraag voor gynaecoloog Joost Akkermans? Mail je naam en vraag naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘Komt een vrouw bij de gynaecoloog’.
Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.
Kun je uitscheuren en inknippen voorkomen? Gynaecoloog Joost Akkermans geeft antwoord
Anna Neeltje de Boer is freelance redacteur bij LINDA.nl. Ze woont in Zwolle met haar vriend, hun dreumes en twee katten.
