Om vier uur ’s middags pas een afspraak staan? Genoeg tijd om nog te sporten of je kamer op te ruimen, zou je denken. Toch krijg je opvallend weinig gedaan. Je bent niet de enige: de ‘wachtmodus’ is een ding.
Wij leggen je uit waarom je soms tot weinig in staat bent voor een afspraak.
Het is zaterdag. Je hebt afgesproken om eindelijk je bestie weer te zien. Daarvoor zou je nog wel tijd hebben om naar een sportles te gaan of die ene mail te versturen waar je al een tijdje tegenaan hikt. Maar in werkelijkheid ben je alleen maar aan het wachten. Je kijkt een paar keer op de klok en ineens is je hele dag voorbij.
De wachtmodus — ook wel waiting mode genoemd — is voor veel mensen een herkenbaar fenomeen. Volgens Happifull heeft het te maken met spanning en hoe je aandacht werkt. Het lijkt op piekeren: je hoofd blijft maar teruggaan naar die ene afspraak later op de dag. Hoe vaak je jezelf ook afleidt, je denkt steeds weer: straks moet ik daarheen. Voor je het weet zit je vast in dat wachtgevoel en ben je maar een beetje aan ’t scrollen om de tijd voorbij te laten gaan.
De wachtmodus heeft verschillende oorzaken. Vooral mensen met ADHD hebben er last van. Bij hen speelt dan vooral het werkgeheugen een rol. Omdat je bang bent dat je de afspraak vergeet, blijf je er continu mee bezig. En in plaats van nog even iets anders te doen, blijf je op de afspraak gefocust om er zeker van te zijn dat je ‘m niet mist.
Daarnaast is de hyperfocus bij mensen met ADHD een bekend fenomeen. Als je geconcentreerd aan het werk bent, kun je sneller een afspraak missen en je wilt natuurlijk niet dat dit gebeurt. Is dit al ooit eerder voorgekomen? Dan zul je hier nog meer op gericht zijn.
En dan hebben we het nog niet eens over tijdblindheid gehad; het moeilijk inschatten van de tijd. Het voelt dan alsof je van tevoren niets meer kunt doen, terwijl je in werkelijkheid nog meer dan genoeg tijd hebt.
Hoewel de wachtmodus vaak met ADHD wordt geassocieerd, kunnen ook mensen zonder ADHD er last van hebben. Dit heeft te maken met hoe we over een afspraak nadenken. Als je vooraf al negatieve scenario’s bedenkt, dat het bijvoorbeeld ongemakkelijk wordt of dat anderen je niet leuk vinden, kan je brein de afspraak als een soort ‘dreiging’ zien. Zodra dit gebeurt, is het lastiger om je nog op andere dingen te concentreren.
Angst en stress spelen ook mee. Hierdoor komt je lichaam in een ‘alarmstand’ te staan. Hier kun je verschillende reacties op hebben. Je hebt de fight- en flightreactie, maar er bestaat ook een derde: bevriezen (freeze). Wanneer je bevriest, kun je het gevoel krijgen dat je ‘vastzit’. Hierdoor krijg je dus niets meer gedaan.
Ten slotte speelt het een rol hoe goed je met spanning en ongeduld omgaat. Als je steeds maar bezig bent met die afspraak, wordt het moeilijker om je ergens anders op te focussen, met als gevolg dat je niet meer productief met iets anders bezig kunt zijn.
Gelukkig zijn er een paar manieren die kunnen helpen om jezelf uit de wachtmodus te halen of er beter mee om te gaan:
Schrijf je gedachten op
Als je maar blijft piekeren over alles wat je straks moet doen of zeggen, kan het helpen om het op te schrijven. Gooi alles wat je denkt op papier, ook al is het chaotisch. Hierdoor haal je het uit je hoofd en kan het als een opluchting voelen, wat het voor jezelf overzichtelijker maakt.
Observeer je gedachten
Als je opmerkt dat je gedachten af blijven dwalen naar je afspraak, kun je dit opmerken zonder erin mee te gaan. Het kan al helpen om tegen jezelf te zeggen: ‘Hey, ik merk dat ik alleen maar bezig ben met mijn afspraak die straks gepland staat’. Focus je dan even op je ademhaling of op wat je om je heen ziet. Dit kan helpen om uit dat piekeren te komen.
Begin met iets kleins
Een afspraak later op de dag kan het lastig maken om überhaupt aan iets te beginnen. Kies daarom een taak die weinig energie kost of die je juist leuk vindt. Uiteindelijk heb je liever iets kleins gedaan dan helemaal niets.
Laat je telefoon het onthouden
Steeds op de klok kijken helpt niet voor je concentratie. Zet een paar wekkers of reminders, zodat je zeker weet dat je je afspraak niet mist. Zo kun jij tussendoor rustig wat anders doen en word je aan de afspraak herinnerd.
Kampioen in piekeren? Zo doorbreek je de cirkel van overdenken
