Kennismaken met Merri

“Ik ben Merri, 31 jaar en ik werk in een tbs-kliniek.” Zo begint de nieuwe LINDA.meiden-columnist haar verhaal: recht door zee en zonder opsmuk. Sinds 2020 werkt ze in de Van der Hoeven Kliniek. “Dit is mijn eerste grote-mensenbaan”, laat ze weten.

Merri studeerde klinische forensische psychologie, maar begon na haar afstuderen niet meteen als psycholoog. “Ik ben eerst vijf jaar sociotherapeut geweest op leefgroepen. Dat zijn behandelafdelingen binnen de tbs-kliniek waar patiënten samen wonen, leven en leren.” De patiënten in deze groepen hebben na hun dagprogramma ruimte voor vrije invulling – in tegenstelling tot de individuele- en crisisafdelingen, waar meer structuur en ondersteuning wordt geboden. Sinds augustus is ze doorgestroomd naar basispsycholoog. “Dus nu doe ik eindelijk het werk waarvoor ik zes jaar geleden ben afgestudeerd.”

Dat ze die stap niet meteen zette, voelt nog steeds als de juiste keuze. “Ik vind het fijn om dingen stapsgewijs te doen. Eerst bekend raken met een omgeving, met de mensen en met de dynamiek. En pas als het goed voelt een volgende stap zetten.” Die jaren op de groep waren leerzaam. “Ik heb geleerd om echt contact te maken, mensen te lezen, spanningen aan te voelen en grenzen te stellen, maar ik leerde ook mezelf beter kennen door het contact met de patiënten. Dat neem ik nu elke dag mee in mijn werk.”

Inspiratie nodig? Déze 6 meiden beklimmen de carrièreladder on their own termsLees meer

Interesse in psychologie

Haar interesse in psychologie begon al jong. “Ik wist in de tweede klas al dat ik psychologie wilde studeren. Ik heb eigenlijk nooit een plan B gehad.” Die keuze heeft ook te maken met haar eigen achtergrond: Merri is geboren in Nederland, maar van Armeense komaf. “Mijn ouders hebben alles in Armenië achtergelaten, hebben het in Nederland ook niet makkelijk gehad en hebben mij opgevoed tussen twee culturen. Dit alles brengt best wat uitdagingen met zich mee. Ik voelde me niet altijd begrepen en soms zelfs veroordeeld.”

Dat gevoel maakte haar al vroeg gevoelig voor hoe anderen zich voelen. “Ik was me er altijd heel bewust van dat ik mensen geen onprettig gevoel wilde geven. Ik wilde niet dat anderen zich zo zouden voelen als ik me voelde.”

De specifieke interesse in het forensische ontstond iets later. “Op de middelbare-schoolleeftijd raakte ik bevriend met een jongen voor wie veel mensen me waarschuwden. Hij deed dingen die niet oké waren, maar hij was tegelijkertijd heel slim en zorgzaam. Dat contrast liet me niet los. Ik keurde zijn gedrag af, maar dacht ook: hoe kan dit samengaan met de andere kanten die ik zie? Hoe kun je zulke dingen doen en ook zo zijn?”

Dat vraagstuk is haar altijd bijgebleven. “Dat is wat ik nu in mijn werk ook zo interessant vind. Hoe patiënten soms heel normaal, slim en zorgzaam kunnen zijn, maar onder bepaalde omstandigheden toch iets heel ernstigs hebben gedaan.” Voor Merri is één ding duidelijk: “Wat je doet, vertelt wel iets, maar lang niet alles over wie je bent.”

Werken met mensen, niet met monsters

Als Merri vertelt dat ze in een tbs-kliniek werkt, ziet ze vaak schrikreacties. Veel mensen gaan ervan uit dat ze zich dagelijks omringt met mensen die voortdurend gevaarlijk zijn. Dat klopt niet, legt ze uit. “Voor díe mensen voelt het vaak prettiger om tbs-patiënten te ontmenselijken en zo hun eigen identiteit te beschermen. ‘Tbs’ers zijn slecht, wij zijn goed.’ Zo hoeven zij niet te erkennen dat er ook overeenkomsten zijn. Dat is niet eerlijk.”

Ze merkt dat dit beeld vooral zichtbaar wordt zodra het over verlof gaat. “Als iemand op verlof gaat, bijvoorbeeld om te werken, te sporten of familie te bezoeken, denken mensen soms: hoe kan dat nou, want zij vormen een gevaar voor anderen. Maar verlof wordt niet zomaar toegestaan. Dat gebeurt stapsgewijs en alleen als deskundigen hebben ingeschat dat het verantwoord is.”

Ze noemt een cijfer dat weinig mensen kennen. “In 2024 waren er landelijk zo’n 90.000 verlofbewegingen. Het hoeft maar één keer mis te gaan tijdens verlof en ineens is de hele tbs ‘slecht’. Begrijp me niet verkeerd, soms gebeuren er ernstige dingen die iedereen liever had voorkomen. Maar alle keren dat het goed gaat, hoor je niemand over. En dat gebeurt vele malen vaker.”

Carlijn heeft borderline: 'Als vriendinnen een kleine opmerking maakten, kon ik extreem reageren'Lees meer

Niet angstig

Tbs is geen straf, maar een behandelmaatregel die door rechters wordt opgelegd bij ernstige delicten die gepleegd zijn door iemand met een psychische stoornis. Het doel is de samenleving te beschermen door behandeling van een dader. Dat is werk dat niet licht opgevat moet worden, want het brengt een hoop verantwoording met zich mee.

Het weerhoudt Merri er niet van om elke dag gemotiveerd aan de slag te gaan. “Het zijn de kleine momenten waarop ik iemand echt zie. Niet alleen de mooie kanten, maar juist ook de lelijke dingen. Daar zit de verbinding en waarde in.”

Haar werk heeft haar blik op mensen veranderd, ook buiten de kliniek. “Ik heb geleerd waartoe mensen in staat zijn. Daardoor kan er een stukje naïviteit verdwijnen, maar het maakt me niet angstig. Ik kan achter iedereen gevaar gaan zoeken, of juist herkenning. Ik kies voor het laatste.”

Ze nuanceert het beeld dat vaak bestaat. “Veel patiënten functioneerden een periode goed in de samenleving. Ze waren goed opgeleid, hadden stabiel werk, vriendschappen en een gezin. Maar ergens, onder bepaalde omstandigheden, ging het flink mis. Dat kan dus iemand zijn bij wie je het nooit had zien aankomen.” Die gedachte houdt haar niet op afstand, maar brengt haar juist dichterbij. “Hoe kan ik dan denken dat het mij nooit zal kunnen overkomen? Of iemand van wie ik hou. Uiteindelijk verschillen we eigenlijk helemaal niet zo veel van elkaar.”

LINDA.meiden-columnist

In haar columns wil Merri vooral één ding doen: uitleggen. “Ik wil mensen bekender maken met de tbs door een inkijkje vanuit binnen te geven. Wat is het nou eigenlijk? Wie zijn die mensen en wat zijn de thema’s die daarbinnen leven? Ik merk dat er een duidelijke kenniskloof is. Na zes jaar werken hier vergeet ik soms wat andere mensen helemaal niet weten. We gebruiken zoveel jargon dat het voor buitenstaanders soms abracadabra is. En dat begint al bij de vraag: wat is tbs?”

Naast uitleg zal ze ook persoonlijke ervaringen delen, zónder daarbij informatie over haar patiënten prijs te geven. “Ik vind het belangrijk dat er een eerlijk beeld komt van tbs, naast het beeld dat vaak in de media bestaat. Dat betekent dat ik ook zal schrijven over herkenbare thema’s, zoals basisbehoeften, hechtingen en de vraag of iemand écht kan veranderen na iets ernstigs te hebben gedaan.”

Haar hoop voor lezers is helder. “Ik wil mensen uitdagen om open en nieuwsgierig te blijven kijken naar de wereld, waar tbs en de patiënten ook onderdeel van zijn. We worden allemaal beïnvloed – door de media, maar ook door verhalen zoals die van mij. Onderaan de streep is het belangrijkste dat mensen zelf blijven nadenken en onderzoeken. Als ik met mijn columns iets van nuance kan aanbrengen en nieuwsgierigheid kan wekken, is mijn doel bereikt.”

Merri’s eerste column is zondag 1 februari om 12.00 uur te lezen op onze site.

Altijd bovenop de beste verhalen zitten? Download de LINDA.meiden app. 

Elodie (26) werkt in tbs-kliniek: 'Het kan zomaar die hockeyvader zijn'Lees meer