Fix je financiën is deze maand het thema op LINDA.nl. En dan klinkt zo’n fuck it-potje natuurlijk leuk, maar wat houdt het in? En vooral: wat heb je eraan?
We vragen het Lieke Danenberg, mede-oprichter van Elfin – een platform dat vrouwen helpt financieel onafhankelijk te worden.
De term claimen durft ze niet, ze meent ‘m ooit gelezen te hebben in een boek. Maar Danenberg is wél fan van deze specifieke bewoording: “Het sprak me aan omdat het precies klinkt zoals het is: fuck it kunnen zeggen tegen een baan die je niet leuk vindt, of een relatie waar je klaar mee bent. Het geeft een soort kracht. Je kunt het ook een ‘buffer’ noemen, maar dat klinkt meteen zo suf.”
Dit is iets anders dan een ‘gewone’ spaarpot die je hebt voor noodgevallen. Het Nibud heeft bijvoorbeeld de BufferBerekenaar, die haalt daarbij ook allerlei levensfactoren aan: heb je een gezin, een auto, een koop- of huurhuis? Met andere woorden: welke onverwachte kosten kun je tegenkomen?
Danenberg: “Hierbij denk je aan zaken als een kapotte wasmachine, de APK-beurt voor de auto of een nieuwe fiets voor een van je kinderen. Het fuck it-potje is óók een spaarpot, maar je zet ‘m op een ander moment in. Namelijk: het moment waarop jij beseft dat je jouw leven anders wil inrichten. Wanneer je een switch wil maken. Het heeft daardoor een meer emotionele invulling, niet puur praktisch.”
Hop, het spaarvarken in: zo voed je je kinderen financieel verstandig op
Hoeveel er precies in zo’n fuck it-potje moet zitten? Dat hangt van jouw eigen situatie af. Danenberg adviseert je potje te vullen met een bedrag dat groot genoeg is om jou voor drie tot zes maanden van levensonderhoud te voorzien. “Hoeveel dat precies is, verschilt natuurlijk per persoon”, legt ze uit. “Maar dit is wat ik meestal aanraad. Er zijn ook vrouwen die zeggen dat ze een maand aan levensonderhoud genoeg vinden, anderen verhogen het naar een tot twee jaar.”
Hoe groter je fuck it-potje wordt, hoe harder je dus ook moet sparen om ‘m te vullen. En dat kan best een uitdaging zijn in het financiële klimaat van tegenwoordig: het leven is natuurlijk weleens goedkoper geweest. “Het betekent inderdaad dat je andere keuzes moet gaan maken met je geld. Het is slim om eerst een duidelijk overzicht te maken van je financiële situatie. Wat er binnenkomt, waar je geld naartoe gaat en dus ook hoeveel je nodig zou hebben voor dat potje”, aldus Danenberg.
Daarna is het tijd voor het pay yourself first-principe. “Zodra elk salaris binnenkomt, begín je met het opzijzetten van geld. Niet als laatste stap, maar als eerste. Wat dat bedrag is, bepaal je zelf. Kijk je wat je normaliter overhoudt en stort je dat? Of ben je bereid wat verder te gaan en bijvoorbeeld een vakantie op te geven omwille van je fuck it-potje? Het is aan jou, maar jezelf eerst uitbetalen blijft een heel belangrijke.”
In goeroes die preken dat je om te sparen metéén moet stoppen met je dagelijkse to go-koffietje, gelooft ze niet. “Als jij daar zelf superblij van wordt, blijf dat dan alsjeblieft doen. Je kunt dan beter kijken of er een abonnement is dat goedkoper, of zelfs weg, kan. Je hoeft niet meteen concessies te doen op de fijne dingen die je belangrijk vindt in het leven. Dan houd je het ook beter vol dan wanneer je jezelf alles ontzegt.”
En wat jouw ideale bedrag voor het fuck it-potje ook is, je spaardoel concreet maken helpt. Denk niet in ‘ongeveer’, maar pin het bedrag vast en weet waar je naartoe moet werken: “Wat je prioriteit geeft, groeit sneller – dat is met alle financiële doelen zo. Ook met buffers en dit soort potjes.”
Deze belangrijke financiële afspraken moet elke vrouw met een partner en kinderen maken
Zelf heeft Danenberg al twee keer een switch gemaakt in haar leven met dank aan haar fuck it-potje. “De eerste keer om haar baan als directeur van een IT-bedrijf op te kunnen zeggen, de tweede keer om te kunnen investeren in Elfin”, vertelt ze. “De eerste keer heb ik het bedrag niet eens hoeven gebruiken omdat mijn nieuwe situatie al vrij snel geld opleverde, maar omdat het potje bestond had ik de moed om die stap te zetten. En dat is waar het om draait: ja, het is geld, maar eigenlijk vooral vrijheid. De vrijheid om je eigen keuzes te maken. We horen ook vrij vaak dat vrouwen hun potje gebruiken om een relatie te verlaten. Zodat ze makkelijker een nieuwe woning te kunnen betalen of juist in hun huidige huis kunnen blijven wonen.”
Dan is het wel van belang dat je je zorgvuldig bij elkaar gespaarde fuck it-potje dus ook durft aan te breken. Dat vinden veel vrouwen nog best spannend, vertelt Danenberg. “Er is dan toch wel een emotionele attachment aan dat bij elkaar gespaarde geld. En een voorzichtigheid: ‘Wat nou als de auto stukgaat?’ Die zit er al snel ingebakken. En dat is natuurlijk niet iets slechts, maar dit specifieke potje heb je bij elkaar gespaard om jezelf dat gevoel van keuzevrijheid te geven. Gebruik hem dan ook echt voor die vrijheid.”
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Waarom we niet met vrienden over geld praten (en er hele vriendschappen op stuk lopen)
Ellen Hensbergen is senior redacteur bij LINDA.nl en richt zich voornamelijk op persoonlijke verhalen en maatschappelijk relevante onderwerpen. Ze woont in hartje Amersfoort en bezoekt in haar vrije tijd het liefst een concert (of dertig).
