De 13-wekenecho moet voorlopig geen vast onderdeel worden van de Nederlandse geboortezorg. Dat adviseert de Gezondheidsraad aan het kabinet. Uit onderzoek blijkt dat de echo relatief vaak tot onterechte doorverwijzingen leidt en dat er ook afwijkingen worden gemist.
Tegelijkertijd ziet de raad wel degelijk voordelen aan een vroege echo. Daarom pleit het adviesorgaan volgens de NOS voor verder onderzoek.
Sinds september 2021 kunnen zwangeren in Nederland kiezen voor een 13-wekenecho. Dat gebeurt binnen de wetenschappelijke IMITAS-studie. Bij de echo wordt gekeken of er al vroeg in de zwangerschap aanwijzingen zijn voor lichamelijke afwijkingen bij het ongeboren kind.
De Gezondheidsraad onderzocht of de voordelen van deze screening opwegen tegen de nadelen. Op basis van de resultaten uit het eerste onderzoeksjaar concludeert de raad dat dit in de huidige opzet niet het geval is.
Zo bleken uitslagen niet altijd te kloppen. Sommige zwangeren werden doorgestuurd voor vervolgonderzoek, waarna bleek dat er niets aan de hand was. Dit zorgde voor onnodige onzekerheid. Tegelijkertijd werden ook afwijkingen gemist. Volgens het adviesorgaan wegen de voordelen daarom voorlopig niet op tegen de nadelen van het structureel aanbieden van de echo.
Het advies betekent niet dat de 13-wekenecho per direct verdwijnt. De echo wordt momenteel nog aangeboden binnen de wetenschappelijke studie. Het kabinet moet beslissen hoe het daarmee verdergaat. Volgens het RIVM neemt de minister van Volksgezondheid uiterlijk eind 2026 een besluit over de toekomst van de 13-wekenecho. Daarna wordt duidelijk of de screening wordt aangepast, voortgezet of afgebouwd.
De Gezondheidsraad erkent dat een vroege echo ook belangrijke voordelen heeft. Wanneer een ernstige afwijking wél op tijd wordt ontdekt, krijgen aanstaande ouders meer tijd om vervolgonderzoek te laten doen en zich voor te bereiden op de komst van een kind dat mogelijk intensieve zorg nodig heeft.
Ook biedt een vroege diagnose meer ruimte om na te denken over het al dan niet voortzetten van de zwangerschap. Bij de 20-wekenecho is die tijd beperkter. In Nederland ligt de wettelijke grens voor een reguliere abortus rond 24 weken zwangerschap. Als er bij twintig weken een ernstige afwijking wordt ontdekt, kan de periode voor aanvullend onderzoek en het nemen van een beslissing daardoor erg kort zijn.
De Gezondheidsraad sluit een toekomstige invoering niet uit. Volgens het adviesorgaan zijn er verschillende mogelijkheden om de screening betrouwbaarder te maken. Zo zouden de regels voor doorverwijzing kunnen worden aangescherpt.
Ook kan worden onderzocht of bepaalde organen, die bij dertien weken nog onvoldoende ontwikkeld zijn, beter buiten de beoordeling kunnen blijven. Daarnaast adviseert de raad om de verschillende prenatale onderzoeken – de termijnecho rond tien weken, de NIPT, de 13-wekenecho en de 20-wekenecho – beter op elkaar af te stemmen.
Het beste van LINDA. direct in je mail? Meld je aan voor onze nieuwsbrief.
Niet elke tweeling is identiek. Niet qua innerlijk, maar zeker ook niet qua uiterlijk: 'Op de echo was het verschil al onmiskenbaar'
