'Het is een illusie om te denken dat je volledige controle hebt over het gedrag van je kind'

Zo is mijn kind nu eenmaal

Dat is natuurlijk makkelijker gezegd dan gedaan, merkte Huijzer ook: “Op basis van het temperament denk je al snel: zo is mijn kind nu eenmaal. Maar die verwachting van jou als ouder veroorzaakt soms het gedrag. Krijgt je kind een driftbui als hij zijn zin niet krijgt? Dan neem je vaak een houding aan die eerder voor een boze reactie zorgt. Deze wisselwerking tussen ouder en kind is heel bepalend.” Dat merkt Anna* ook: sinds haar zoontje naar school gaat, is er geen land met hem te bezeilen. “Druk, onhandelbaar of temperamentvol, noem het hoe je wil, gezellig is het thuis niet. Hij was altijd al een kind met een gebruiksaanwijzing, maar sinds de basisschool zijn de middagen soms één grote driftaanval. Het lijkt niet uit te maken wat ik doe, hij is gewoon zo.”

Maar dat klopt dus niet: de beste manier om gedrag zoals boosheid of ongehoorzaamheid te veranderen, is door jouw eigen reactie aan te passen. Het helpt daarbij ook om te herkennen wat voor driftaanval je kind heeft. Elk kind is weleens moe en daarom vervelend, maar het wordt problematisch wanneer hij zichzelf of anderen in gevaar brengt of het gezin ernstig verstoort. Dan is het verstandig hulp te zoeken.

Volgens Huijzer is een van de strategieën, bij minder ernstige gevallen, te kijken naar het moeilijkste moment van de dag en daar in te grijpen. Vaak is dat de ochtendspits, een moment dat veel vraagt van kind én ouder. Door bijvoorbeeld kleren klaar te leggen of het ontbijt de avond ervoor te maken, creëer je meer rust. Het kan ook zijn dat je kind aan het einde van de dag vaak storend gedrag laat zien. Probeer dan eens het eetmoment naar voren te halen om te kijken of dat helpt. Een andere strategie is een positievere houding van ouders. Dat zorgt vaak voor een minder boos kind.

'Dat een dreumes of peuter de eigen ouders naakt ziet is blijkbaar iets heel ergs'Lees ook

Gemeenschappelijke taak

Of het echt zo simpel kan zijn? Pedagoog Loes Waanders denkt van wel. Maar wat betekent een positieve manier van opvoeden? Volgens Waanders houdt het in dat je als ouders vooral kijkt naar de kleine dingen die wél lukken. Heb je de regel dat je kind speelgoed zelf moet opruimen en zet hij een stapje in de goede richting? Focus daar dan op. En zit je kind in een driftbui? Probeer rustig te blijven en geef je kind ruimte. Zoek daarna pas verbinding door te troosten.

Dat werkte voor Anna ook, net als positieve aandacht voor haar zoon: “Vaak begint het gedoe als we thuis zijn van school. Hij gaat onderaan de trap liggen schreeuwen en krijsen, omdat zijn schoenen uit moeten. Ik kon daar heel kwaad over worden; nu probeer ik hem te laten uitrazen. Als hij rustiger is, heb ik het niet meer over de schoenen, maar zeg ik wel dat hij zo goed zelf zijn jas heeft uitgedaan. Het is soms een uitdaging maar het werkt wel. Ik zie dat hij trots is.”

De driftbuien zijn ook door aanpassingen op school minder geworden: “Sinds de juf meer de tijd voor hem neemt en de verwachtingen duidelijker maakt, vindt hij het daar leuker. Hij is minder overdonderd door alles en thuis ook rustiger.” Positiever opvoeden en samenwerken met school heeft het leven voor Anna en haar zoon een stuk leuker gemaakt.

Tegelijkertijd pleit Waanders voor minder druk op ouders, want dat er veel verwacht wordt is een bekend probleem. Van uitbundig versierde broodbakjes en drie verschillende sportklasjes per week tot eindeloze verplichtingen op school. Het is niet voor niks dat 40% van de ouders last heeft van klachten die horen bij een ouderschaps burn-out. Een beetje achteroverleunen is, zegt Waanders, best een goed idee: “Het is een illusie om te denken dat je volledige controle hebt over het gedrag van je kind, dan kom je bedrogen uit. Ouders worden neergezet als hoofdverantwoordelijke, maar ik vind dat het een gemeenschappelijke taak is. Als ze naar school gaan, is de houding van de leerkracht net zo belangrijk.”

Normaliseren

Af en toe een driftbui (zonder fysiek gevaar) past bovendien bij jonge kinderen; normaliseren kan volgens Waanders daarom geen kwaad. “We labelen te veel. Dat geeft grip, maar een kind is er niet altijd bij gebaat. De meeste kinderen van 7 kunnen slecht tegen hun verlies, want dat moeten ze nog leren. En een kind van 4 of 5 heeft vaak nog hulp nodig om rustig te worden.”

Als ouder heb je meer invloed op het temperament van je kind dan gedacht en kun je dus ook meer doen om hem te helpen, vooral door positief opvoeden. Zie negatief gedrag af en toe door de vingers en geef vooral aandacht aan wat er goed gaat. En, benadrukt Waanders, probeer je verwachtingen los te laten en kijk naar wat je kind nodig heeft. Zo help je elkaar het beste.

Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief en download de LINDA.mini-app.

Meer vrouwen kiezen voor zwangerschap op latere leeftijd: ‘Wellicht zijn we erin doorgeschoten dat alles helemaal op orde moet zijn'Lees ook