Van vmbo-kader naar de universiteit: Jayleana (24) laat zich niet vertellen wat ze wel en niet kan. Vanaf februari 2027 mag ze zichzelf zelfs advocaat noemen. Maar de weg ernaartoe was niet altijd even makkelijk.
“Ik had altijd het gevoel dat ik dom was als ik een toets niet haalde.”
Sommige kinderen willen prinses worden als ze later groot zijn. Jayleana niet. Zij was al bezig met welke studie ze wilde volgen. “Ik wilde vroeger dokter worden en ik wist dat ik daarvoor naar de universiteit moest gaan. Ik had altijd havo/vwo-advies op de basisschool en ik vond het ook oprecht leuk om goed te leren voor een toets en een hoog cijfer te halen.”
Tot ze in groep acht van basisschool wisselde. “Dat is natuurlijk al best wel spannend. Ik kende helemaal niemand in mijn nieuwe klas. Maar op mijn eerste schooldag moest ik ook meteen een NIO-toets maken. Ik was zo zenuwachtig dat ik bijna niks had ingevuld.” En die toets? Die was belangrijker dan ze dacht. “Aan het einde van het jaar kreeg ik te horen dat ik geen havo/vwo-advies meer had, maar vmbo-kader.”
Op het moment dat ze dit te horen kreeg, voelde het alsof haar droom ineens voorbij was. “Ik weet nog zo goed dat ik toen dacht: dokter worden gaat nu nooit meer lukken. Ik had het gevoel alsof ik thuis hoorde in dat hokje en maar een andere droom moest gaan zoeken.”
Maar haar moeder was het totaal niet eens met dit advies. “Mijn moeder heeft alle scholen in de omgeving gebeld, zodat ik op z’n minst met vmbo-tl-advies kon beginnen. Uiteindelijk was er één school waar ik met dat niveau mocht starten. Gelukkig keken zij niet alleen naar mijn laatste advies, maar ook naar alles van daarvoor.”
Vanaf dat moment gaat het snel. “Na een half jaar ben ik doorgestroomd en in het tweede jaar zat ik in een havo-klas. Nadat ik mijn diploma had gehaald, ben ik HBO-Rechten gaan doen.” Ja, dat lees je goed. Die droom om dokter te worden? Die heeft ze toch maar laten gaan. Ze kwam erachter dat ze misschien niet helemaal gemaakt is voor het vak. “Ik kan helemaal niet tegen bloed. En je wil niet dat je dokter gaat gillen zodra je met een wond binnenkomt”, vertelt ze lachend.
Ook met HBO-Rechten gaat het lekker. “Na mijn eerste jaar haalde ik mijn propedeuse en kon ik naar de universiteit. En op mijn 22e was ik al afgestudeerd. Dus het ging misschien niet zoals ik het had bedacht, maar uiteindelijk is het me wel gelukt.”
Met keihard werken, heel veel uren leren en vooral niet opgeven, is Jayleana uiteindelijk gekomen waar ze nu staat. Maar makkelijk was het zeker niet. “Ik had zo’n erge bewijsdrang. Dat was niet normaal. Wat natuurlijk ook voor stress kon zorgen als het dan een keer niet lukte. Het heeft me ook onzeker gemaakt en ik kreeg zelfs last van faalangst. Vooral in het begin dacht ik na elke toets die ik niet haalde meteen dat ik dom was.”
Gelukkig had ze haar moeder. Die was er altijd om haar weer even uit die negatieve spiraal te trekken. “Zij zei dan: je kan het wel. En alle energie die je erin stopt, krijg je er altijd weer uit. Zonder haar was ik nergens. Ik kan wel huilen als ik dat nu zeg. Zij is mijn beste vriendin en door haar sta ik nu waar ik sta.”
Hajar maakte op werkvloer racisme mee: ‘Iemand op het ministerie verwees me naar de catering-ingang achterom’
Een paar jaar later krijgt ook haar oude leraar nog even te horen hoe het uiteindelijk met zijn gegeven advies is afgelopen. “Toen ik toch naar de havo kon, heeft mijn moeder nog een e-mail gestuurd naar mijn leraar van groep acht. Ze schreef: zie je nou wel? Jayleana zit nu op de havo.
Het meest komische van dit hele verhaal is dat ik uiteindelijk nog excuses heb gekregen van die leraar. Hij zei dat het toch heel veel impact heeft om een advies aan een leerling te geven en bood zijn excuses aan omdat hij het bij mij verkeerd had ingeschat.”
En zelfs na al die jaren is ze toch blij dat ze alsnog die erkenning heeft gekregen. “Aan het einde van de dag zegt een advies niks over wie jij bent of wat jij kan. Het is een momentopname. Ik weet zeker dat er zoveel andere kinderen zijn die door hun advies denken: ik kan het toch niet of ik kies wel voor iets wat ik wel kan. Maar ik hoop dat zij inzien wat voor onzin dat is.”
De afgelopen jaren was Jayleana niet alleen maar bezig met studeren en werken, maar ook met editen. Ze post al vijf jaar video’s. “Ik ben begonnen met content maken om studenten en scholieren te laten zien dat the sky the limit is.
Ik maak video’s met tips of een day in my life, maar heb ook studielivestreams gedaan. Dan zette ik mijn livestream aan en ging ik een uur in stilte studeren. Soms deden er wel 500 mensen mee. Ik heb zoveel lieve berichtjes gehad dat mensen er wat aan hebben gehad en zelfs iemand die stuurde dat zij mede dankzij mij is afgestudeerd. Dat geeft me zoveel motivatie om dit te blijven doen.”
Als Jayleana terugkijkt, is ze vooral blij dat ze zichzelf nooit heeft wijsgemaakt dat het advies dat ze als jong meisje kreeg het eindstation was. “Je zou kunnen zeggen dat ik baal van hoe het allemaal is gelopen, maar eigenlijk ben ik heel dankbaar. Het heeft me gevormd tot de persoon die ik nu ben op alle vlakken. Ik heb hierdoor geleerd hoe waardevol het is om in jezelf te geloven en dat je met discipline alles kan. Dus ik ben blij dat ik hier een fijne eigenschap aan heb overgehouden.”
Dus mocht iemand je ooit vertellen dat je iets niet kan: lekker laten lullen. Jayleana weet inmiddels wel beter.
Dit verdient Audrey (26) als medisch proefpersoon: 'Alsof ik op een betaalde retraite was'
Merry Almuhtaseb (26) is online redacteur bij LINDA.meiden. Ze is een trotse Hagenees en zal niet snel haar paleisje in de stad inruilen. Zelfs niet voor Amsterdam. Ze is een echte augurken-lover en een full-time Yapper.
