Lisa Kruger (25) is net wakker als ze haar Instagram-dm’s opent en opeens een naaktfoto van zichzelf ziet. Na een paar keer knipperen heeft ze door dat iemand dit met AI heeft gemaakt. WTF.
“De maker kickt waarschijnlijk op de macht die hij met dat beeld heeft.”
“Het was een doodnormale ochtend”, vertelt Lisa aan de telefoon. “Ik scrolde door Instagram en keek daarna even naar mijn dm’s. Er stond onder berichtverzoeken een melding van een anoniem account. ‘Sent a photo’, las ik. Ik was benieuwd.
Toen ik de foto opende, schrok ik. Zonder enige context zag ik daar een naaktfoto van mezelf. Ik herkende de foto – die had ik een maand daarvoor op Instagram geplaatst. Alleen was de originele foto in bikini. Ik ben zwemmer en post wel vaker foto’s in zwemkleding. De foto die ik nu zag was volledig naakt. Het engste was dat je bijna niet zag dat het AI was. Het leek angstaanjagend echt.”
De originele foto die Lisa op Instagram heeft staan. De tekst gaat verder na de post.
Dit bericht op Instagram bekijken
“Het eerste wat ik dacht was: WTF. Hoezo kan dit? Het tweede was: wat moet ik hiermee? Ik was net wakker, lag nog met mijn vriend in bed en liet het meteen aan hem zien. Hij zei: blokkeren en rapporteren. Waarom doet iemand dit?
Ik denk dat het een manier van aandacht zoeken is. Een man die kickt op het idee van macht. Hij probeerde waarschijnlijk een reactie uit te lokken. Maar die reactie heeft hij niet gekregen. Naast blokkeren en rapporteren heb ik niets tegen de naaktfoto gedaan. Dat kon niet, dacht ik. Aangifte heeft geen zin bij een anoniem account. Wat gaat de politie doen? (Aan het einde van dit artikel vind je het antwoord van de politie, red.).
Gelukkig heb ik de foto daarna nergens op het internet voorbij zien komen. Daar was ik wel bang voor. Ik mag dan weten dat het nep is, anderen niet. Of het een echte naaktfoto is of niet: je wil dat niet van jezelf op het internet hebben.”
Daisy ontving haar eigen nepnaaktbeeld: 'Ik ben angstig geworden en vermijd veel'
“Ik heb al vaker foto’s van mezelf in de krochten van het internet teruggevonden. Een keer op een mannenforum. De titel was ‘Mokkels in opkomst’. In de groep werden allemaal foto’s van vrouwen geplaatst – voor mannen om naar te kijken en weet ik veel wat nog meer. In de comments las ik allerlei bizarre uitspraken. Ik voelde me vies door de manier waarop ze me als object behandelden.
De tweede keer was het een Facebookgroep. Een man had opnieuw een foto van mijn insta afgehaald en gerepost. Er stond bij: ‘Is dit een man of een vrouw?’ Ze analyseerden iedere kreukel van mijn zwemkleding en discussieerden of er lijnen van een piemel te zien waren. Het was hartstikke transfobisch, dus ik heb die groep meteen gerapporteerd.”
“Hoewel de vorige instanties ook te bizar voor woorden waren, schrok ik meer van dit AI-beeld. De andere foto’s staan op mijn openbare profiel en kunnen in principe overal worden gedeeld. Dat weet ik als ik iets post. Maar dat iemand mij op een foto kan uitkleden, vind ik doodeng.
Bij elke foto die ik plaats, schiet dat nu door mijn hoofd. Twee weken na het ontvangen van de neppe naaktfoto had ik een fotoshoot. Ik zou daarvoor sexyer gekleed gaan dan normaal. Na het ontvangen van de AI-foto heb ik getwijfeld of ik de shoot wel moest doen. Ik wilde niet ‘uitlokken’ dat het nog een keer gebeurde. Uiteindelijk heb ik de shoot toch gedaan. Ik wist dat ik zelf blij zou worden van de foto’s. Ik weiger me te laten tegenhouden door de angst dat een of andere klootzak ermee aan de haal gaat.”
“Ik hoor niet vaak verhalen over AI-naaktbeelden, maar ik weet dat ik niet de enige ben. Ik heb geen bizar groot bereik, dus als ze mij weten te vinden, dan ook anderen. Daarom vind ik het belangrijk om me erover uit te spreken. Dit soort AI-tools zou niet toegankelijk moeten zijn. Dit kan zoveel schade aanrichten bij slachtoffers; het zou verboden moeten worden.”
Reactie van politie
Het is altijd mogelijk om een melding te maken of aangifte te doen bij de politie als (nep)naaktfoto’s online worden misbruikt. Dit is belangrijk, omdat het ons helpt beter zicht te krijgen op deze relatief nieuwe vorm van online misbruik en hier effectief tegen op te treden. Ook wanneer het een anoniem account betreft, kan aangifte zinvol zijn.
De politie is op de hoogte van de problematiek door zogeheten nudify-apps en deepfakepornowebsites – en deelt de zorg over dergelijke apps en tools. Het is buitengewoon zorgwekkend dat het gebruikers gemakkelijk wordt gemaakt om strafbaar beeldmateriaal te vervaardigen. De (angst voor) verspreiding van dergelijk materiaal kan diep ingrijpen in het leven van slachtoffers en ernstige schade veroorzaken. De politie onderzoekt samen met andere betrokken organisaties de mogelijkheden om in te grijpen bij schadelijke en strafbare praktijken.
Binnen 5 seconden uitgekleed: zo gevaarlijk is Grok, de AI-tool van X
Anne Schiphof (25) is online redacteur bij LINDA.meiden. Ze groeide op in een dorp – zo’n plek waar je niet over straat kunt met een pet of er wordt al over je gepraat – en vluchtte op haar negentiende naar de stad. Eerst Utrecht, toen Rotterdam. Daar woont ze met een vriendin, die ze via Bumble leerde kennen. Ze zit balls deep in het modealgoritme en heeft een zwak voor Nederlandse hiphop en R&B.
