Hij is schattig, vrolijk en slim. Net als zoveel andere honden. Maar wat labrador Japi zo bijzonder maakt? Hij is een hulphond in spe, die opgroeit bij Kirsten en Ayolt. Nu hij bijna naar school mag, blikt het puppypleeggezin terug en hopen ze dat nog veel meer mensen dit willen gaan doen.
“Luxer en leuker vrijwilligerswerk is er eigenlijk niet.”
Hulphonden zijn er om het leven van mensen met een beperking makkelijker te maken en hun wereld te openen. Van blindengeleidehonden tot assistentiehonden die bijvoorbeeld mensen met een lichamelijke beperking, PTSS of kinderen met een chronische ziekte helpen. Zo kunnen zij alsnog zelfstandig meedoen in de samenleving. Maar het blijven ook gewoon honden, die als pup een warm thuis nodig hebben om in op te groeien tot ze naar school kunnen.
KNGF Geleidehonden leidt al negentig jaar hulphonden op. En daar kunnen zij best wat hulp bij gebruiken. Niet alleen door donaties, maar ook door mensen die een van hun ongeveer tweehonderd pups die jaarlijks worden geboren één jaar lang in huis willen nemen. Twijfel je? Kirsten en Ayolt, die nog nooit een hond hadden opgevoed, destijds ook. Maar ze zouden het zó weer doen.
Is het allemaal wel te doen met werk? En kunnen wij die verantwoordelijkheid wel aan, een pup opvoeden met zo’n belangrijke missie? Verpest ik het beestje niet? Dingen waar Kirsten en Ayolt goed over nadachten voordat ze de inmiddels vijftien maanden oude Japi in huis kregen. Ze gingen er gewoon voor. “We dachten uiteindelijk: waarom eigenlijk niet? We hebben wat met onze werktijden moeten schuiven om het passend te maken. Toen stonden we op de wachtlijst. Dit is misschien wel een van de spontaanste dingen wie we ooit hebben gedaan.”
Na een paar maanden wennen, kon Japi’s missie echt beginnen. “Een kleine frummel die nog verzoop in z’n speciale hesje.” Deze beginperiode was ‘best wel spannend’, maar al snel merkten ze: het kan eigenlijk niet fout gaan. “Je krijgt een supergoede handleiding, maar vooral ook een instructeur die alles stap voor stap met je aanpakt en een organisatie die je altijd kunt bellen. Dan wordt het ineens heel behapbaar, want je krijgt gewoon steeds kleine opdrachten mee en die ga je dan uitvoeren.”
Van oefeningen thuis tot opdrachten in de supermarkt en goed luisteren in het bos: voor ze het wisten, leerde Japi al zoveel. Omdat hij op een zeker moment als hulphond aan de slag gaat, zijn er een aantal dingen belangrijk die hem net even anders dan andere honden maken: Japi mag niet op de bank, niet zwemmen en alleen in de goot poepen of plassen. “Als je blind bent en je hond gaat het water in, of je moet zijn drollen oprapen… dat is wel heel vervelend. En een hond iets afleren, is veel moeilijker dan een hond later nog iets aanleren.” En heeft-ie z’n hesje om, dan moet hij de volle focus op z’n taken houden en is hem aaien daarom even een no-go.
Maar tsja, Japi is en blijft natuurlijk een hond. En ja, ook hij heeft zo z’n streken, die er mogen zijn. “In zijn puberteit had-ie echt bananen in zijn oren, die er inmiddels wel uit zijn. Nu is hij vooral nog ontzettend enthousiast en een stuiterbal. Maar hij werkt zo graag voor je. Hij kan sommige dingen heel spannend vinden, zoals een trap op- en aflopen. Als het hem dan lukt en hij merkt hoe blij jij daarmee bent, is hij zelf ook zó blij.” En nee, niet alles gaat altijd goed. “Maar dat hoeft ook niet. Niet elke wandeling hoeft perfect. En als jij in de stress schiet, gaat hij op slot. Dus Japi heeft ons echt helpen te relativeren en ontspannen.”
Als Japi er volgens de instructeurs klaar voor is, gaat-ie naar school en leert-ie de echte fijne kneepjes van het vak. Zoals het er nu uitziet, vliegt hij mogelijk in februari uit. Hoe Kirsten en Ayolt tegen dat afscheid aankijken? “Je weet waar je aan begint. Je stelt je erop in dat je een hond krijgt die relatief kort bij je blijft. Maar dat betekent niet dat wij straks even heel hard gaan huilen.”
Ze gaan Japi ontzettend missen, maar: “We zien het als een soort win-winsituatie. Stel: Japi blijkt helaas toch niet helemaal geschikt als hulphond, omdat zijn prestaties niet stabiel genoeg zijn straks. Dan mag hij bij ons terugkomen. Als hij wél aan het werk gaat, dan is dat waar we voor gewerkt hebben. Dan kan Japi voor een persoon die hulp nodig heeft zo veel gaan betekenen. En dat wij daar dan een heel klein stukje aan hebben mogen bijdragen… Dat het kleine frummeltje dat jij ooit overhandigd hebt gekregen iemands leven zoveel beter kan maken, dat gaat ons zo trots maken.”
Als Japi inderdaad zijn missie kan gaan volbrengen, dan staan Kirsten en Ayolt te springen om nóg een pup op te voeden voor hetzelfde doel. En heeft hun verhaal nou ook iets bij jou aangewakkerd? Dan willen ze je het volgende op het hart drukken: “Bij twijfel, doen. Ga dan op z’n minst naar een van de informatiebijeenkomsten.”
Naast dat je de beste begeleiding en eigenlijk de luxe van een ‘puppycursus aan huis’ krijgt, zoals Ayolt het zelf omschrijft, worden alle kosten qua voer en dierenarts gedekt (ja, óók als de viervoeter een sok heeft opgegeten, zoals bij Japi het geval was). Je kunt bovendien gewoon op vakantie gaan, want de community met andere puppypleeggezinnen is zo hecht en behulpzaam, dat je er nooit alleen voor komt te staan. Alles komt goed. Zolang jij het maar met liefde wil doen.
Meer weten over of en hoe je je kunt aanmelden als puppypleeggezin en andere manieren waarop je KNGF Geleidehonden kunt steunen? Hier vind je meer informatie.
