Veel vrouwen willen koste wat het kost natuurlijk bevallen, omdat dat het beste zou zijn voor moeder en kind. Maar is dat wel echt zo of zijn er omstandigheden waarin een keizersnede een beter alternatief is?
In de rubriek Komt een vrouw bij de gynaecoloog geeft gynaecoloog Joost Akkermans antwoorden op veelgestelde vragen.
“In de basis is een vaginale bevalling – als er geen complicaties zijn – inderdaad de beste optie”, legt dr. Akkermans uit. “Het levert de minste gezondheidsrisico’s op en zorgt over het algemeen voor het snelste herstel en het mooiste kraambed. De meeste vrouwen kunnen vrij vlot weer van alles doen. Voor een keizersnede staat daarentegen een hersteltijd van gemiddeld zes weken.”
Volgens dr. Akkermans wordt er te vaak te makkelijk over een keizersnede gedacht. “Ik spreek regelmatig met mensen, vaak mensen die een buitenlands gezondheidssysteem gewend zijn, die denken dat je zelf mag kiezen. In sommige landen is dat zo, maar in Nederland niet. De keizersnede is een grote buikoperatie met meer risico’s dan andere buikoperaties. Idealiter zijn mensen bijvoorbeeld nuchter voordat ze onder het mes gaan, maar bij een zwangere vrouw drukt de baarmoeder op de maag, waardoor de maaglediging langzamer gaat en er meer kans is op aspiratie (het per ongeluk inademen van de maaginhoud, red.). Dat kan problemen opleveren als iemand onverhoopt aan de beademing moet en een buisje in de keel krijgt.”
Ook is de kans op onder meer trombose bij immobilisatie groter. “Bij een keizersnede worden alle lagen van de buikwand en baarmoeder doorgesneden. Daardoor neemt de kans op een postoperatieve ontsteking en abcessen in de buik toe. We opereren bovendien met een scherp mes en ook daar kan per ongeluk schade mee veroorzaakt worden. Zo kan er een gat in de blaas ontstaan. Dat kunnen we herstellen, maar dat betekent wel dat iemand langere tijd met een blaaskatheter moet rondlopen. Als je dat allemaal bij elkaar optelt, loop je 10 procent meer risico dat er wat gebeurt bij een keizersnede dan bij een natuurlijke bevalling.”
Hij benadrukt dat de keizersnede wel degelijk een belangrijk instrument is. “Maar het is belangrijk om dit alleen in te zetten als dat echt nodig is.” Bijvoorbeeld bij een ernstige hartafwijking van de moeder of een placenta die voor de uitgang ligt. “Sommige vrouwen willen kosten wat het kost een vaginale bevalling en sluiten alle alternatieven uit. Dat is als zorgverlener heel lastig. Vaak worden we hier pas laat mee geconfronteerd en is er te weinig tijd om echt inhoudelijk het gesprek aan te gaan. Als iemand een keizersnede weigert, kan dat betekenen dat we een zwaar beschadigd kindje op de wereld zetten.”
Dr. Akkermans heeft drie keer per week spreekuur. Gemiddeld eens per twee weken meldt zich iemand die een keizersnede wil, zonder dat daar een medische reden voor is. “Onlangs sprak ik iemand van wie een familielid ooit tijdens een vaginale bevalling was overleden. Alle vrouwen in haar familie waren sindsdien bevallen met een geplande keizersnede. Dat is een familietrauma. In zulke gevallen ga ik het gesprek aan. Ik zeg niet op voorhand ‘ja’ of ‘nee’. Het liefst behandel ik de angst. Als dat niet lukt, is een keizersnede zeker een optie. Ik wil iemand geen trauma bezorgen bovenop de angst die er al is. We moeten samen kijken wat de beste optie is: voor lichaam en geest.”
Ben je zwanger? Dan is het belangrijk om je goed voor te bereiden op je bevalling. “Als je je goed hebt voorbereid, heeft dat gunstige effecten op de bevalling. Bereid je voor op verschillende scenario’s. Het loopt vaak anders dan je van tevoren denkt of hoopt en is bij iedereen anders: de ene bevalling doet meer pijn dan de andere. Ook zit er veel verschil in de tijdsduur. Ontelbaar veel factoren spelen mee. Je faalt niet en bent geen minder goede vrouw als het anders gaat dan je gehoopt had. Een topbevalling kun je niet trainen.”
Joost Akkermans werkt als gynaecoloog in het Medisch Spectrum Twente (MST) en is gespecialiseerd in de begeleiding van hoog-complexe zwangerschappen en meerlingzwangerschappen. Hij ontwikkelde de Geboortezorg-app. Hierin krijg je als zwangere belangrijke, eerlijke informatie en kun je thuismetingen doen. Hij wil hiermee de informatievoorziening en daarmee de geboortezorg verbeteren. De app is kosteloos voor de zwangere, wordt via deelnemende verloskundigenpraktijken en ziekenhuizen verstrekt en is vrij van advertenties.
Ben jij zwanger en heb jij een vraag voor gynaecoloog Joost Akkermans? Mail je naam en vraag naar lezer@linda.nl onder vermelding van ‘Komt een vrouw bij de gynaecoloog’.
Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief.
Gynaecoloog Joost Akkermans ontwikkelde app om geboortezorg te verbeteren: ‘Desinformatie kan tot gevaarlijke situaties leiden’
Anna Neeltje de Boer is freelance redacteur bij LINDA.nl. Ze woont in Zwolle met haar vriend, hun baby en twee katten.
