Net als veel ouders denkt Natasja (38) dat gebroken nachten bij het ouderschap horen. Tot het helemaal fout gaat. Maandenlang doet ze nauwelijks een oog dicht en uiteindelijk belandt ze in een manie. In haar boek Toen mama verdween beschrijft ze hoe het zover komt.
“Met dit boek hoop ik dat gevoel van schaamte juist te doorbreken en er mijn kracht van te maken”, vertelt Natasja in gesprek met LINDA.mini.
Wanneer Natasja samen met haar man Mike en hun twee dochters verhuist, wil een van haar dochters niet meer slapen. Na die eerste nacht denkt ze daar niet veel van: slapen in een nieuw huis is spannend. Maar wat begint met één slechte nacht, mondt uit in heftige nachtmerries. Zo erg zelfs, dat Natasja zelf geen oog meer dichtdoet.
“Maandenlang suste ik mijn dochter, die in haar slaap doodsangsten uitstond voor de figuren in haar kamer. Als zij maar rustig was en sliep, was het goed”, vertelt Natasja. Maar als haar dochter eindelijk weer betere nachten gaat maken, begint de ellende voor Natasja eigenlijk pas. “Het eerste jaar pakte ik nog wat uurtjes, zo’n drie of vier per nacht. Daarna sliep ik drie maanden lang helemaal niet meer. Geen uur. Geen minuut, geen seconde. Ik stond strak van de stress.”
Nacht na nacht ligt Natasja wakker. De wanhoop groeit. “Wat ik toen ging doen, en natuurlijk heel slecht is, is roken. Mijn man noemde mij de nachtwaker. ’s Nachts ging ik naar buiten en lag ik uren op een ligbed in de tuin te roken. Dan probeerde ik mezelf weer bij elkaar te rapen: kom op, ga in je bed liggen. Ik probeerde ademhalingsoefeningen, geen beeldschermen, magnesium, kamillethee en homeopathische slaapmiddelen. Ik heb alles geprobeerd, maar ik kon de slaap niet vatten.”
Kindertherapeut Caroline Beerkens over chronisch slaapgebrek: 'Ik heb het allemaal geprobeerd'
De slapeloosheid begint steeds meer invloed te krijgen op haar dagelijks leven. “Ik was niet meer scherp. Doordat ik me zo slecht kon concentreren, kon ik niet meer autorijden en werd zelfs een gesprek voeren moeilijk. Na een tijd kon ik, mede door de stress, niet meer eten, waardoor ik veel afviel.”
Een gezinsvakantie naar Dubai moet voor rust zorgen. Maar ook daar lukt slapen niet. Niet veel later laat Natasja zich vrijwillig opnemen in een Belgische kliniek die zich onder meer richt op burn-outs. In eerste instantie vermoeden de artsen dat daar ook bij haar sprake van is. “De artsen zagen dat de batterij helemaal leeg was. Zij wilden focussen op de angst die ik had ontwikkeld rondom slapen, terwijl ik alleen maar dacht: spuit me plat en laat me alsjeblieft slapen. Ik moest praten met psychologen, maar er kwam geen woord uit. Ik kon niet eens meer rechtop in mijn stoel zitten.”
De kliniek blijkt achteraf niet de juiste plek, maar Natasja zet er wel de eerste stappen richting herstel. “Ik ging daar al snel eten en kreeg weer wat kracht. De eerste nachten sliep ik helemaal niet, maar na een paar dagen lukte dat een beetje. Omdat het toen een beetje beter ging, heb ik zelf besloten te vertrekken. Ik wilde terug naar mijn kinderen.”
Een tijd lijkt het de goede kant op te gaan. “Thuis kon ik rustig aan doen. Mijn man bracht de kinderen ’s ochtends naar school, zodat ik de slaap kon inhalen die ik zo gemist had. Dat hielp ook echt. Ik sliep weer acht tot tien uur. Ik voelde mijn kracht terugkomen. Maar zeven maanden na de vrijwillige opname sloeg het ineens de andere kant op.”
Slapen is van levensbelang, zegt deze hoogleraar: 'Moet je beste vriend zijn'
Natasja belandt in een manie. “Ik werd opeens ontzettend energiek en had nog nooit zoveel zelfvertrouwen gevoeld. Ik voelde me onoverwinnelijk, queen of the world. Ik maakte me nergens meer zorgen over en had de grootste waanideeën. Ik sprak wartaal, was volledig verslaafd aan mijn telefoon, plaatste dertig Instagram-story’s per dag met rare teksten, deed veel aankopen, nam rigoureuze beslissingen en wilde de wereld helpen. Ik heb zelfs contact gehad met mensen in Oeganda om daar een weeshuis op te zetten. Je verliest het contact met de werkelijkheid.”
Voor Natasja voelt het op dat moment niet vreemd. Ze is juist blij dat ze eindelijk weer energie heeft. “Ik had ook echt zoiets van: iedereen die wat tegen me zegt, is zelf gek geworden. En iedereen die het niet met me eens was, kon wat mij betreft oprotten.” Veel mensen houden aan een manie slechts flarden van hun herinneringen over. Ook Natasja kan zich van die periode nog maar weinig herinneren.
“Ik zie mezelf nog dansen in de woonkamer. Ook weet ik nog dat ik vol in de make-up zat en mijn haar had getoupeerd. Ik had bedacht om naar de begraafplaats te gaan om een bloemetje neer te leggen voor iemand die ik twintig jaar geleden had gekend. Vervolgens stond ik daar de hele dag in de regen.”
Tijdens een avond in een café schakelt haar man de hulpdiensten in. “Er stond een ambulance klaar om me mee te nemen. Ze wisten mijn naam en spraken uit dat ze zich ernstige zorgen maakten om mij. Ik was nog heel lollig en dacht dat ze de verkeerde hadden. Met mij was namelijk niets aan de hand, maar om er maar vanaf te zijn, stapte ik in de ambulance.
Ik dacht: ze meten mijn bloeddruk even en dan mag ik er weer uit. Maar ze zetten me vast op de brancard, snoerden me vast en mijn man stond er huilend naast. Op dat moment dacht ik pas: ik geloof dat ik iets heel verkeerds heb gedaan.”
“Bij mij kickte de realiteit pas drie weken later in op de psychiatrische ic”, vertelt Natasja. Voor het eerst mag ze even naar buiten om te roken. Als ze weer naar binnen wil, ziet ze het bordje ‘Psychiatrische ic’. “Ik was verslagen. Ik, op een psychiatrische ic? De Natasja die altijd alles op een rijtje heeft, en nooit mentale gezondheidsklachten heeft gehad?
Ik zat op de zwaarste afdeling, tussen de psychopaten. Ineens viel alles op zijn plek. Daarom liep iemand met verband om zijn handen. Daarom was er paniek, omdat iemand op het dak stond. Alles kwam als een film voorbij.”
Wanneer angst je leven beheerst: 'Onredelijk bang voor aanslagen, ik zie de trein als iets megagevaarlijks'
Langzaam krijgt Natasja weer grip op de werkelijkheid. Vanaf dat moment kan ze nog maar aan één ding denken: haar kinderen. “Oh mijn god, dacht ik. Waar zijn mijn kinderen? Hoe is dit allemaal geregeld? Ik moest en zou hieruit komen. Ik moest vechten voor mijn kinderen.” Ruim een week later mag ze naar huis. “Ik was weer terug in de realiteit en de artsen zagen ook dat ik beter af was thuis, bij mijn kinderen. Ik had nog een hoge dosis medicijnen en nog sporen van de manie, want daar raak je niet in één keer uit. Maar ik mocht weer naar mijn gezin om daar uit te zieken en mijn leven weer op te pakken.”
“Niet dat dat makkelijk was”, vervolgt Natasja. “Wat ik het zwaarst vond, is dat mijn man en kinderen in de tussentijd een nieuw leven hadden opgebouwd. Mijn man had ons huis verkocht. Daar was ik heel blij mee, want daar was alle ellende begonnen. Toch kwam ik thuis in een onbekend huis. Ze hadden er alles aan gedaan om het gezellig te maken en de kinderen hadden een prachtige kamer. Maar ik voelde me een slechte moeder. Ik was hier niet bij geweest.”
Ook na haar thuiskomst is Natasja er nog lang niet. Alles is haar nog te veel. “Ze zeggen weleens dat een manie als een Ferrari zonder rem is. Mijn hoofd had zoveel overuren gedraaid dat ik niets meer kon hebben.” Het afbouwen van de medicatie valt haar eveneens zwaar. “Dat afbouwen was de hel. Ik kreeg te maken met zoveel afkickverschijnselen, van depressieve gevoelens tot manische periodes. Maar ik wilde patiënt af zijn, dus ik moest erdoorheen. De eerste maanden waren keihard vechten.”
Langzaam vindt Natasja haar leven weer terug. “Maar ik krabbelde pas echt weer op toen ik zwanger werd van mijn zoon, ons derde kind. Dat was een cadeau. Tegelijkertijd was het superspannend, want door alle hormonen was de kans op een tweede manie heel groot. Ik moest daardoor weer omhoog in medicatie en ik kon geen borstvoeding geven. Mijn man deed de nachten, want dat kon ik niet. De artsen waren daar heel duidelijk in: niets mocht mijn nachtrust nog verstoren en ik moest dat loslaten.”
Lange tijd schaamt Natasja zich voor wat er is gebeurd. Pas later lukt het haar om dat los te laten. “Je voelt je zo afschuwelijk en je wil je het liefst verstoppen. Maar weer in het leven stappen en leuke dingen blijven doen met mijn gezin heeft mij erg geholpen. Je moet door die angst, schaamte en paniek heen. Dat is de enige manier. Ik ben ook beter voor mezelf gaan zorgen. Ik heb geen sigaret meer aangeraakt en ben veel gaan sporten en wandelen.”
Inmiddels ziet Natasja in dat ze veel eerder hulp had moeten zoeken. Met haar boek Toen mama verdween hoopt ze anderen bewust te maken van de impact van langdurig slaapgebrek. “Gebroken nachten worden zo gebagatelliseerd en gezien als iets wat erbij hoort, zeker onder ouders. Ik had altijd alles op de rit en ook mij is het overkomen. Ik heb dat heel lang uit schaamte met me meegedragen. Met dit boek hoop ik dat gevoel juist te doorbreken en er mijn kracht van te maken.”
‘Toen mama verdween’ van Natasja de Hollies is nu verkrijgbaar.
Disclaimer: dit artikel gaat over een persoonlijke ervaring. Heb je zelf lichamelijke en/of – mentale klachten? Raadpleeg dan altijd je (huis)arts
Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief.
Bernadette (28) sliep drie jaar lang bijna niet: 'Op het dieptepunt zo'n 1 à 2 uur per nacht'
