Anna: 'Wat als ik het overleef… en geen moeder word?'

Menopauze

De laatste jaren stonden voor mij in het teken van voorbereiden op het idee van moeder worden. Gezonder eten, meer bewegen, grote reizen maken. Ik liet mijn spiraal twee jaar ervoor verwijderen, zodat mijn hormonen weer hun natuurlijke ritme konden vinden.

Ironisch genoeg zit ik nu in de menopauze.

Een depressieve storm trok door mijn hoofd. Wat als ik het overleef en geen moeder word? Zie ik zo’n leven eigenlijk wel zitten? Ik kon het niet bevatten en schaamde me voor deze gedachten. Alsof je in een situatie van leven of dood alleen maar dankbaar mag zijn voor overleven. Maar die twee waarheden konden blijkbaar tegelijkertijd bestaan: de angst om te sterven én het verdriet om een leven zonder kinderen.

Lichamelijke strijd vs. innerlijke strijd

Terwijl die innerlijke strijd begon, moest de echte, zware strijd nog beginnen: een eicelpunctie, een ovariële transpositie en ovariëctomie, chemo, externe en interne bestralingen. Daarna herstel, controles en wachten. En misschien bijwerkingen die mijn levenskwaliteit blijvend zouden veranderen.

Verdwaasd zaten mijn vriend en ik bij de fertiliteitsconsulent. Ze was 24 en waarschijnlijk wél iemand met een gezonde baarmoeder en vrolijk klapperende eierstokken. Anna, focus! dacht ik. Niet op de ironie hiervan. Ze legde uit wat mijn opties nog waren en welke invloed chemo heeft op vrouwelijke eicellen: enorm veel.

Stap één

Eicellen invriezen via IVF was de eerste stap. Daarna eventueel een operatie met verschillende mogelijkheden:

1. Beide eierstokken verwijderen en invriezen, met later mogelijk terugplaatsing om tijdelijk eicellen te verkrijgen. Gegarandeerd menopauze.
2. Eén eierstok invriezen en één verplaatsen buiten het bestralingsgebied. Kans op menopauze: vijftig procent.

Ik had geen idee dat deze opties bestonden. En nu moesten wij als leken kiezen. In crisissituaties schiet mijn rationele kant aan. Dus stelde ik vragen. Veel vragen. Welke optie is de beste? Wat zijn de volgende stappen? Wat zijn de kansen? Wanneer zou draagmoederschap eventueel kunnen beginnen? Hoeveel vrouwen zoals ik krijgen uiteindelijk gezonde baby’s?

Elke gezondheidsspecialist bleef herhalen: “Mevrouw, u moet eerst beter worden voordat we over volgende stappen nadenken.”

Maar wij zaten al drie maanden in de babymodus (ik al vier jaar). Ons appartement met een extra kamer stond klaar. Het voelde alsof ik twintig stappen terug werd gezet. Alsof ik weer 25 was, toen ik voor het eerst serieus had besloten kinderen te willen, terwijl ik mijn prachtige, pasgeboren nichtje vasthield.

Niet meer de oude

Ik wilde gewoon weten wat ons te wachten stond. Ook als de behandeling zou slagen. Want zelfs als ik zou overleven, zouden er bijwerkingen kunnen zijn: extreme vermoeidheid, darm- of blaasproblemen, een droge vagina, moeilijkheden bij intimiteit.

En misschien zou ik nooit meer de oude worden. Dat werd me later ook verteld: je wordt niet “de oude”. Je wordt een nieuwe versie van jezelf. Alleen voelt die nieuwe versie niet beter, helaas.

Terug naar die voor mij sombere kamer in het ziekenhuis, met uitzicht op een groen bos, dat wel. Tijdens dat gesprek kwam nog een realisatie: ik moest eerst twee jaar kankervrij zijn voordat we met een draagmoeder zouden mogen beginnen.

Wacht even, dacht ik. U vertelt mij nu in korte tijd dat ik kanker heb met uitzaaiingen, geen kinderen kan dragen, waarschijnlijk in de menopauze kom,
en dat ik, als ik al het geluk heb iemand te vinden die een kind voor mij wil dragen (betaald is voor ons momenteel niet mogelijk), nog twee jaar moet wachten én dus gezond moet blijven?

Het voelde alsof mijn leven van me werd afgepakt. Mijn keuzes verdwenen. Wie was ik nog in dit verhaal? Het was zo absurd dat ik er bijna om moest lachen.

Suzannes vriend ontdekte prostaatkanker door kinderwens: ‘Zijn zaad was goed, zijn bloedwaardes niet’Lees ook

Ik liet het niet los; ik had nog drie second opinions in andere ziekenhuizen om er zeker van te zijn dat een baarmoederbesparende optie niet mogelijk zou zijn. Ik had het mezelf nooit vergeven als later zou blijken dat er opties waren geweest. Zo sterk was mijn wens om zelf een kindje te dragen.

Tussen hoogzwangere vrouwen

We kozen uiteindelijk voor de tweede optie: één eierstok invriezen en één verplaatsen buiten het bestralingsgebied. Ik had ‘geluk’: ik was toevallig aan het ovuleren, dus IVF was niet nodig. Mijn eicellen werden via een punctie opgezogen en ingevroren. Ik zat in de wachtruimte tussen vrouwen die hoopten binnenkort zelf zwanger te worden.

En als oncologische patiënt lag ik gewoon tussen de hoogzwangere vrouwen op de gynaecologieafdeling te wachten. Oog in oog met wat ik zelf misschien nooit zou mogen zijn. Met alle respect voor hoe goed de zorg is, dit heb ik nooit begrepen. De tientallen ritjes naar die afdeling blijven zwaar.

De gynaecoloog vertelde me dat vijftig procent van de eicellen vaak kan worden ingevroren, dus we hoopten op vier, stiekem vijf. Van mijn negen eicellen bleken er zes goed genoeg om in te vriezen. Wat was ik trots. Voor het eerst voelde het alsof mijn lichaam nog iets kon.

De fertiliteitsconsulent en arts bleven echter stoïcijns. In de wereld van kanker vier je geen mijlpalen te vroeg. Er zijn geen garanties. Je hebt gemiddeld immers ten minste tien eicellen nodig om een gezond kindje via een draagmoeder te krijgen. Weer een domper.

Mijn vriend en ik “vierden” nog mijn 33e verjaardag in Milaan, vlak voor de operatie aan mijn eierstokken. Ik keek ertegenop; wilde niet weer onder het mes. Ik wilde niet weer herstellen en me zo hulpeloos voelen. We aten burrata en parmaham, dronken Aperol Spritz en prosecco en deden alsof het leven normaal was. Drie dagen lang.

Einde hoofdstuk

Vlak voordat ik onder narcose ging, barstte ik in huilen uit. Mijn vrouwelijkheid, mijn mogelijkheid om een kind te dragen, werd nu letterlijk weggesneden. De chirurg-assistent zag mijn verdriet en zei: “Het komt echt allemaal goed, mevrouw, we gaan voor u zorgen.”

Ik dacht alleen maar: het komt dus echt niet meer goed met mij en mama worden. Het is einde oefening voor mijn huisje van ons toekomstige kind.

Wil je in contact komen met Anna, stuur dan een e-mail naar redactie.mini@linda.nl 

Niets missen van LINDA.mini? Schrijf je in voor de wekelijkse nieuwsbrief.

Barbara en Joost: ‘Blauw en slap wordt onze Shaffy direct door de medici weggehaald van mijn buik’Lees ook