Ben jij iemand die elke dag de huisarts belt, omdat je je zorgen maakt over de zoveelste moedervlek? Of juist iemand die er nooit aan denkt om ze te controleren? Dit moet je weten over je moedervlekken – en zo check je ze.
Marjolein Leenarts, dermatoloog en founder van Drs Leenarts Skincare, legt uit waaraan je kunt zien of een moedervlek gecontroleerd moet worden.
Een afwijkende moedervlek kan wijzen op een melanoom, dit is een vorm van huidkanker. Het kan soms lastig zijn om te zien of je moedervlek afwijkingen heeft. Om jezelf te controleren is daar de ABCDE-regel.
A staat voor asymmetry. Check je moedervlek op symmetrie (zowel horizontaal als verticaal). Ziet de ene helft er anders uit dan de ander? Dan is het verstandig om ‘m in de gaten te houden.
B staat voor border. Let op of je moedervlek een rafelige of onregelmatige rand heeft. “Het gaat dan vooral om gekke uitlopers en een niet scherpe begrenzing.”
C staat voor color. Een standaard moedervlek heeft vaak één kleur. Heeft je moedervlek meerdere kleuren? Dan is het goed om dit in de gaten te houden, bij twijfel kun je het aan je huisarts laten zien. “Tip: de app Skinvision kan ook je moedervlekken checken.”
D staat voor diameter. Een kwaadaardige moedervlek is bijna altijd groter dan zes millimeter – heb je een grotere moedervlek? Maak je dan niet gelijk zorgen: “Grootte zegt niet alles”, aldus Marjolein. “Er zijn mensen met moedervlekken van meer dan één centimeter die helemaal goedaardig zijn. Groei of verandering in combinatie met die grootte, is wel een reden tot controle.”
E staat voor evolving. Let op of je moedervlek überhaupt verandert. Kwaadaardige moedervlekken hebben de neiging om te veranderen. Your sign dus om ‘m te laten checken. “En nee, een kwaadaardige moedervlek hoeft niet altijd te jeuken of pijn te doen.”
Je hoeft niet te schrikken. Deze lijst is géén keiharde diagnose, legt Marjolein uit: “De lijst is bedoeld als een signaalhulp. Heb je één of meerdere van deze kenmerken? Dan is het verstandig om langs de huisarts te gaan. Niet om direct te schrikken, maar voor de zekerheid.”
Zonlicht (uv-straling) is een belangrijke trigger voor het ontstaan van een melanoom. “Weren, kleren en smeren dus.” Zonnebrand is dus niet alleen dé manier om rimpels tegen te gaan, maar ook om je huid te beschermen tegen huidkanker. De zonnebank? Die kun je maar beter vermijden.
Een andere belangrijke oorzaak is erfelijkheid. Komen melanomen vaak voor in je familie? Laat je dan controleren. Mensen met een lichte huid, lichte ogen, sproetjes en blond of rood haar hebben meer kans op een melanoom. Dat komt doordat hun huid gevoeliger is voor de zon en sneller verbrandt.
Je hoeft dus niet meteen aan alle alarmbellen te trekken bij een kleine afwijking. Heeft je moedervlek meerdere kenmerken? Laat deze dan controleren. En het belangrijkste volgens Marjolein: “Vertrouw je onderbuikgevoel en onthoud dat je beter een keer teveel je moedervlekken kunt laten checken, dan te weinig.”
Madelief kreeg huidkanker op haar achttiende: 'Prognoses waren slecht'
