1. Wat verandert er precies?
Het nieuwe systeem werkt volgens ‘actieve donorregistratie’. Dit houdt in dat als je niet reageert op het verzoek om aan te geven of je wel of geen donor wilt zijn, je automatisch geen bezwaar hebt tegen orgaandonatie. Momenteel is dat andersom: als je niets aangeeft, ben je geen donor. Dit ‘ja, tenzij’-systeem wordt al door veel andere Europese landen gebruikt, waaronder België, Frankrijk, Italië, Spanje en Zweden.

2. Wat levert het op?
Hopelijk een stuk meer orgaandonoren. Nu sterven jaarlijks zo’n 150 mensen die met een donororgaan in leven hadden kunnen blijven. Zij kwamen niet op tijd in aanmerking, omdat er simpelweg niet genoeg donororganen beschikbaar zijn. De directeur van de Nederlandse Transplantatie Stichting Bernadette Haase zei tegen RTL Nieuws dat ze hoopt op een donortoename van tien tot twintig procent.

3. Wat vinden tegenstanders?
Zij vinden het te ver gaan om de staat te laten beslissen over iemands lichaam, behalve als daar expliciet toestemming voor is gegeven. Ook zijn sommige partijen bang dat mensen de zaak te ingewikkeld vinden om een goede keuze te maken. D66 wijzigde het plan daarom al iets: je wordt nu geregistreerd als ‘ik heb geen bezwaar gemaakt’ als je geen keuze maakt. In de praktijk zal dat echter waarschijnlijk weinig verschil maken.

4. Wie bedacht het plan?
D66-Kamerlid Pia Dijkstra, die al vier jaar werkt aan het wetsvoorstel. Ze schaafde het verschillende keren bij, verdedigde het in debatten en sprak met patiënten die weer een toekomst hadden dankzij een nieuw orgaan.

Lees ook: Joke (54) kreeg een donorhart:’Ik ben mijn donor nog elke dag dankbaar’

5. Had ze haar overwinning zien aankomen?
Waarschijnlijk niet. Nadat de meerderheid werd verkondigd, vloog Alexander Pechthold haar in de armen en werden ze beiden zichtbaar emotioneel. Dat is niet zo gek, aangezien het erg spannend werd: het voorstel werd aangenomen met 75 tegen 74 stemmen (PvdD-Kamerlid Frank Wassenberg zat vast in het OV en zou tegen hebben gestemd). “Het was heel spannend, maar het is goed afgelopen,” zei ze.

6. Is de wet al definitief?
Nee, de Eerste Kamer moet, zoals bij alle andere wetsvoorstellen, nog stemmen over het nieuwe donorsysteem. Die uitkomst is net als die van de Tweede Kamer nog erg onzeker. Als de Eerste Kamer de wet goedkeurt, kan hij in gebruik worden genomen. Iedere Nederlander zal zeker twee keer een brief krijgen waarin gevraagd wordt een keuze te maken. Als je de brief negeert, wordt je automatisch geschaard onder de noemer ‘geen bezwaar’. Nu hebben nog maar liefst negen miljoen mensen geen keuze gemaakt, en zouden de nabestaanden moeten beslissen.