Wat was de grootste reden voor jou om mee te werken aan deze documentaire?
“Alles wat in Turkije gebeurt, leeft ook heel erg in de Nederlandse samenleving. Er wordt hier altijd de nadruk gelegd op de mensen die de toon zetten en de macht hebben, maar we hebben geen idee hoe de andere helft het in Turkije vindt en hoe het is om in Turkije te leven als je tegen Erdogan bent. Ik wilde dit beter begrijpen, omdat er hier in Nederland een verkeerd beeld bestaat over hoe Turkije is. Het enige wat wij horen zijn de kritische denkers vanuit Nederland die een opinie geven, maar we horen nooit de Turkse mensen zelf. Dat wilde ik laten zien.”

Je gaat in het programma op bezoek bij je familie in Turkije en leert daarbij een hele hoop nieuwe familieleden kennen. Hoe was dat?
“Eigenlijk waren alle ontmoetingen bijzonder, omdat ik tachtig procent van de mensen die ik ontmoette niet kende. Heel raar om te horen dat iemand zegt: ‘Ik ben de zus van je moeder’, of: ‘Ik ben een kind van de broer van je moeder’. Dan ben je gewoon volle neven van elkaar. Ik heb dat nooit gekend in Nederland. Ik heb hier alleen mijn ouders en een broer, dus het hele idee van familie hebben, ken ik helemaal niet. Het klinkt misschien heel banaal, maar het is gewoon raar om in zo’n warm bad terecht te komen. Mensen die je knuffelen en meteen van je houden. Dat is heel overrompelend.”

Wat is voor jou het grootste verschil tussen Turkije in de media en Turkije zoals jij het hebt gezien tijdens het maken van de documentaire?
“Het is heel divers. Er zijn bijvoorbeeld veel mensen die mij vragen of ze nog op vakantie kunnen naar Turkije. Als je die vraag stelt, laat je eigenlijk zien dat je denkt dat heel Turkije hetzelfde is. Maar de kuststreken zijn gebaat bij toerisme. Zij willen juist dat Nederlanders komen, dus als die hun president tekeer zien gaan tegen Nederland denken ze ‘dit is niet goed voor onze handel’. Die zijn juist tegen het presidentieel systeem, omdat zij er belang bij hebben dat er wel toeristen vanuit Europa naar Turkije komen. In het binnenland is dit een ander verhaal, want daar kunnen ze heel nationalistisch zijn. Maar het idee dat er één Turkije bestaat wilde ik onderuit halen.”

Je was tijdens de diplomatieke rel met Nederland in Turkije en hebt gezegd dat je daar eigelijk niet naartoe durfde: wat heeft je van gedachten laten veranderen en hoe was dat om daar als Nederlander te zijn op dat moment?
“Het thema ‘Turkije’ kwam altijd langs, en als schrijver en columnist kan het niet negeren. Ik was eigenlijk verplicht om er over te schrijven. Maar op een gegeven moment kwam het me de strot uit, omdat we bleven steken in dezelfde mening en tegenwerpingen. Dus ik dacht: ik kan hier wel veilig achter m’n bureau blijven zitten, maar ik kan ook met m’n poten in de modder daar naartoe gaan. Ik wilde meer verdieping te brengen, hoewel ik wist dat daar ik risico zou lopen. Er zijn daar boze mensen die bijvoorbeeld zeggen dat we ze hebben verklikt bij ambassade. Het was heel spannend, vooral omdat we veel te maken hadden met politiecontroles. Het spannendste kwam pas nadat we klaar waren met draaien. Ik moest in Istanbul mijn paspoort laten zien om weer naar huis te kunnen. Daar heb ik zitten zweten van oh shit, gaat hij me er wel uit laten?”

De Neven van Eus is vanaf zondag 28 mei om 20.15 uur vijf weken lang elke week te zien op NPO2.