Onderzoek
Eerst nog even dat onderzoek. Dat is uitgevoerd door voormalig ombudsman Alex Brenninkmeijer en criminoloog Marjolein Odekerken, in opdracht van onder meer de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ). Ze vroegen meer dan zeshonderd journalisten naar hun ervaring met bedreigingen. Bijna twee derde van de deelnemers gaf aan weleens geïntimideerd te zijn. Voor veertig procent van die mensen gebeurt dat jaarlijks, voor twintig procent maandelijks en voor zeven procent zelfs wekelijks. Brenninkmeijer tegen de NOS: ”Dat is erger geworden ten opzichte van tien jaar geleden.”

Beroepsrisico
Voor Gerlof Leistra, die nu zo’n 25 jaar misdaadjournalist is, is het deel van zijn vak. Hij heeft meerdere boeken over misdaad in Nederland op zijn naam staan, en schreef met LINDAnieuws-redacteur Annemarie van Ulden een boek over de geschiedenis van de Bijlmerbajes. “Ik wil niet stoer doen, maar intimidatie hoort erbij. Het is vervelend, en ik schrik er ook weleens van, maar heb intussen wel een olifantenhuid ontwikkeld. Op dreigementen op social media ga ik nooit in, dan houd ik geen tijd meer over. Verder ben ik altijd alert als bijvoorbeeld iemand op straat me lang aankijkt, of er opeens een busje voor mijn deur staat.”

Dodenlijst
Wat hij dan zoal heeft meegemaakt? “Een paar jaar geleden werd ik gebeld door de Amsterdamse recherche. Ze hadden informatie dat ik op een dodenlijst stond. De opdracht was zelfs al verstrekt. Of ik voor mijn eigen veiligheid weg uit mijn huis wilde, en of ik wist uit welke hoek die actie kwam. Het bleek uiteindelijk een misverstand: de advocaat van een gedetineerde crimineel, met wie ik contact had, had mij verkeerd begrepen en de crimineel dus ook.”

Drugskartel
“Een andere keer belde een collega me met de vraag of ik bezig was met een verhaal over een Colombiaans drugskartel. Een stel kampers had via via van hen de opdracht gekregen om mijn knieschijven te mollen en ze vroegen hem mijn adres. Hij heeft het ze uit hun hoofd kunnen praten, maar toen besefte ik wel dat ik misschien wat te dicht bij het vuur zat.”

Advies
Gerlof benadrukt hoe belangrijk het is om je aan de journalistieke principes te houden. “Beschuldig niet zomaar iemand ergens van, maar zorg dat wat je schrijft door verschillende bronnen is bevestigd.” En mocht je toch een dreigement ontvangen, maak het dan niet groter dan het is. “Heb je iets fout gedaan? Geef dat toe en zet het recht. Is de bedreiging onterecht en ernstig? Stap dan naar de politie en doe aangifte.”

Impact
Heeft zijn werk als misdaadjournalist grote impact op zijn leven? “Soms zijn het kleine dingen. Mijn zoon is nu twintig. Toen hij acht was, werd hij een keer midden in de nacht huilend wakker door een nachtmerrie. ‘Pappa, Holleeder is in mijn kamer geweest.’ Waarschijnlijk had hij een keer iets wat ik zei opgevangen. Die invloed wil je natuurlijk niet. Maar over het algemeen heeft waar ik over schrijf niet zo’n grote impact. Hiervoor schreef ik over kunst, en toen zag mijn leven er niet heel anders uit.”