Wat is schurft?

Schurft, ook wel scabiës, is een huidziekte waarmee je besmet kunt worden. Het is een mijt (parasiet) die onder de huid gaat zitten. De vrouwelijke mijten graven ongeveer 1 centimeter door de buitenste laag van je huid. Daar leggen ze eitjes (krijg je al jeuk?).

Hoe raak je besmet?

Schurft kun je krijgen door fysiek contact. Daarom wordt het nog wel eens vergeleken met een soa. “Bij sex heb je natuurlijk veel fysiek contact, maar je kunt het ook krijgen door onder dezelfde dekens te liggen, kleding te delen of door lang genoeg dichtbij elkaar op de bank te zitten. Daardoor hebben vaker ook hele huizen er last van, in plaats van één bewoner”, legt Dikrama uit.

Wel goed om hierbij te weten voor alle dierenliefhebbers: je huisdier kan het niet krijgen.

Lees ook
Klaar met die droge handen? Deze dermatoloog geeft (vet) handige tips

Hoe herken je het?

“Heel typisch is dat je ’s nachts echt hele hevige jeuk krijgt. Mensen hebben soms chronische jeuk door bijvoorbeeld eczeem. Maar de jeuk door schurft is een jeuk die je daarvoor niet had. Je kunt er vaak  niet van slapen.”

“Verder zijn de typische plekken tussen de vingers en bij je polsen. Maar ook bijvoorbeeld de billen, flanken, oksels, voeten en enkels zijn plekken waar je snel last krijgt. Twijfel je over wat het is? Als jouw partner of iemand in het gezin ook jeuk en huidafwijkingen krijgt, moet je je wel echt achter de oren gaan krabben. Ga dan ook naar je arts.”

Krabben?

Het enige wat je hoort bij eczeem: niet kapot krabben. Maar bij jeuk is krabben áltijd het eerste wat je wilt doen. Of je handen gewoon onder heel heet water of ze in de vriezer stoppen. Alles om te stoppen met krabben, maar wat blijkt nu? Krabben is juist handig bij schurft.

“Door te krabben maak je mijten dood. En hoe minder mijten, hoe minder besmettelijk. Dus eigenlijk is krabben supernuttig. Het is natuurlijk niet goed voor je huid, maar voor de hoeveelheid mijten dan weer wel”, aldus de dermatoloog.

Luizen? Schaamluizen?

Het lijkt misschien onder dezelfde noemer te vallen als luizen, maar het is een heel andere parasiet. “Luizen, en schaamluizen dus ook, zitten op het haar. De schurftmijt zit echt in de huid”, legt Dikrama uit.

“Geen haar? Geen luizen. Er is tegenwoordig ook nog maar heel weinig sprake van schaamluis, omdat het tegenwoordig simpelweg in de mode is om geen schaamhaar te hebben.” Dankjewel scheermesjes.

Hoe behandel je het?

Schurft is op twee manieren te behandelen: met een crème of met een pilletje. “Beiden hebben, als je alles goed opvolgt, een grote kans van slagen. Je moet dus ook je hele huis onder handen nemen. Wassen wat gewassen kan worden op 60 graden en de rest drie dagen in het plastic.”

“De crème wordt vergoed, dus die gebruiken veel mensen. De pilletjes zijn kostbaarder, maar als de crème niet goed genoeg werkt, schrijven we vaak wel alsnog de pilletjes voor. Het is soms echt lastig met grote huishoudens. De belangrijkste tip is om het echt állemaal tegelijk te doen. Dus allemaal op één moment in de crème en/of aan die pillen.”

En let wel: neem elk plooitje en hoekje van je huid mee met het insmeren van de crème.

Lees ook
‘Mind the gap’ leert medici ziektes op zwarte en bruine huid te herkennen

Hoezo herkent de arts het niet altijd?

De schurftmijten zijn ontzettend klein. Zo’n 0,4 bij 0,3 millimeter. Ga die maar eens zoeken. “Bij ons op de afdeling worden ze eigenlijk bijna altijd snel gevangen, maar als je er snel bij bent en nog weinig mijten hebt, is het soms moeilijk te zien”, zegt de dermatoloog.

Dikrama legt uit dat het voor huisartsen nog lastiger kan zijn om schurft te herkennen, omdat zij niet dezelfde tools hebben (zoals een dermatoscoop) én er niet zo uitgebreid voor gestudeerd hebben. Haar zus Jocelyne Dikrama (rechts op de foto), is huisarts. Zij vertelt hoe dit bij haar in de praktijk gaat.

Huisarts

“Een huisartspraktijk is heel divers. Nu heb ik zelf een grote interesse voor de huid en zit ik in een dorp ver weg van het ziekenhuis. Ik stuur weinig door. Ik luister goed naar het verhaal en doe lichamelijk onderzoek. Gewoon met het blote oog”, vertelt de huisarts.

“Het belangrijkste wat ik doe is dat ik contact houd met de patiënt. Ik laat iemand twee weken later terugkomen om te kijken hoe het dan is. Daardoor kunnen we kijken wat aanslaat en wat het precies is. Vervolgens kan ik ervoor kiezen om diegene door te sturen naar een dermatoloog, of zelf contact met een dermatoloog op te nemen. Dat is voor mij natuurlijk nog gemakkelijker, omdat mijn zus dat ook is.”

Schurft en schaamte

Vertellen aan je omgeving dat je schurft hebt, is net als vroeger in de klas moeten vertellen dat je hoofdluis hebt. “Ik snap dat er schaamte bij komt kijken. Met alles wat overgedragen kan worden, zit er een soort taboe. En bij het woord schurft krijgt men al jeuk. Krabben en jeuk hebben is net zo besmettelijk als gapen.”

“Maar een parasiet, daar kun je niks aan doen”, maakt de dermatoloog duidelijk. Of je nu drie keer per dag doucht of één keer in de week. En het is wel jouw verantwoordelijkheid om het gelijk met je omgeving te delen, want anders krijgen nog meer mensen last. Op die manier kom je er nooit vanaf.”

Lees ook
Blaasjeseczeem tijdens de zwangerschap: deze dermatoloog legt uit hoe het zit