1. Waar gaat alle ophef over?
In De Wereld Draait Door werd er gisteren twintig minuten over gepraat. In de Volkskrant verscheen een samenvatting. En ook talloze andere media hebben gisteren en vandaag geschreven over het The New York Times-stuk met de kop ‘Het perfecte wapen: hoe Russische cyberkrachten Amerika zijn binnengevallen’. Maar eigenlijk ontstond een groot deel van de commotie vrijdag al, toen The Washington Post berichtte dat de Russen hebben ingegrepen in het democratische proces in de VS. Concreter: Rusland zou Trump hebben geholpen de verkiezingen te winnen. Een loze beschuldiging? Nee, een conclusie van de CIA. De bronnen van The Washington Post waren vorige week aanwezig op een bijeenkomst waar enkele vooraanstaande Amerikaanse senatoren door de inlichtingendienst op de hoogte werden gebracht.

2. Wat voegt The New York Times aan dat nieuws toe?
De Amerikaanse krant publiceerde eergisteren een omvangrijke reconstructie van de precieze rol die Rusland in de Amerikaanse presidentsverkiezing heeft gespeeld. Verschillende overheidsdiensten hebben daarbij namelijk belangrijke steken laten vallen. Al tijdens de verkiezingen kwamen er bij de Democratische partij namelijk berichten binnen dat er een hack had plaatsgevonden. The New York Times zoekt uit waar het misging, wat het betekent en wat er nu gaat gebeuren.

3. Nou, vertel eens. Wat ging er precies mis dan?
John Podesta, de campagnemanager van Hillary Clinton, kreeg een phishingmail – je weet wel, zo’n mail die we allemaal wel eens krijgen en die overduidelijk spam is: ‘Iemand in Oekraïne heeft geprobeerd in te loggen op uw Gmail-account. U moet zo snel mogelijk uw wachtwoord veranderen.’ Sommige campagnemedewerkers vertrouwden het niet, en daarom werd een ICT’er om hulp gevraagd. Die stuurde terug: ‘Deze mail is legitimate.’ Te vertrouwen dus. Maar hij maakte een tikfoutje dat fataal bleek: de ICT’er had ‘illegitimate‘ willen schrijven. En met dat onschuldige foutje hadden de hackers toegang tot tienduizenden e-mails, die rechtstreeks naar de Russische geheime diensten gingen en werden doorgespeeld aan WikiLeaks.

4. Wacht even: hoe kan zo’n hack nou gebeuren? Zo’n grote politieke partij heeft toch beveiliging?
Nou, dat valt dus vies tegen. Politieke partijen zijn vaak digitaal niet zo goed beveiligd als je zou denken, zo vertelde journalist en presentator Twan Huys gisteren in DWDD. En de Democraten in dit geval al helemaal niet, want die waren zich volledig aan het richten op campagne voeren.

Lees ook
FBI-directeur onder vuur na brief over Clintons e-mailschandaal

5. Hoe kan het dat ze pas nu erachter komen dat dit gaande was?
Nou… dat is niet zo. De FBI wíst het al. Sterker nog: de instelling waarschuwde de Democraten, maar ook daarbij ging er iets mis. Zij belden naar de partij en bereikten daarbij een ingehuurde ICT’er, die geen idee had of het telefoontje een grap was of dat hij écht de FBI aan de lijn had. “Ik kon met geen mogelijkheid horen of dat een serieus telefoontje was of een grap,” zo schreef de inhuurkracht later aan zijn superieuren. Hij zocht weliswaar in het systeem naar wat aanwijzingen voor een digitale inbraak, maar de virusscanners van de Democraten waren aan de primitieve kant en vonden niets. Dezelfde FBI-agent probeerde nog een paar keer terug te bellen, maar kreeg de ICT’er niet meer te pakken, noch iemand anders.

6. En Obama, wist die het ook?
Naar het schijnt wel, en daarom begint in de VS nu woede richting de nog zittende president te ontstaan – want waarom greep hij niet in? Waarom heeft hij dit niet vóór de verkiezingen verteld? Vermoedelijk was Obama bang om beticht te worden van inmenging in het politieke proces, zo vertelde Twan Huys in DWDD. Obama eist nu dat er onderzoek naar de kwestie wordt gedaan en dat de uitkomsten daarvan vóór 30 januari, de einddatum van zijn presidentschap, gepubliceerd moeten worden.

Terugkijken: Beatrice de Graaf & @twanhuijs over de Russische hacks op de Democratische partij -> https://t.co/apcBfNsz0n #dwdd pic.twitter.com/xuMDSnkdzw

— DeWereldDraaitDoor (@dwdd) December 14, 2016

7. Kan dit alles gevolgen hebben voor Trumps inauguratie?
Tot nu toe is daar weinig concreets over bekend. Er zijn nog geen senatoren of andere vooraanstaande politici die de vraag hebben opgeworpen of Trumps inhuldiging moet worden uitgesteld naar aanleiding van het nieuws. Bovendien is niet bewezen dat Trump van dit alles af weet.

8. Maar de Russen hebben hem hiermee toch geholpen president te worden?
Nou, of het zónder de Russische hacks wél Hillary Clinton was geworden, is lang niet zeker. Ook zonder de hacks was Clinton een zwakke kandidaat, die niet geliefd was bij veel Amerikanen. Volgens Huys was het plan van de Russen vooral om Clinton te verzwakken als zij president zou worden, en hadden ook de Russen niet verwacht dat Trump de verkiezingen zou winnen. Hoogleraar Internationale Betrekkingen Beatrice de Graaf, eveneens te gast in DWDD gisteravond, benadrukte dat ‘verzwakken’ ook kan door politieke verdeeldheid aan te zwengelen. Maar, zo concludeert The New York Times: de Russen hebben nu dus mooi wel de president die ze graag wilden.

9. Poetin zelf zit hier sowieso achter. Toch?
De Amerikaanse inlichtingendiensten gaan daar wel vanuit, maar uiteraard is ook op dit vlak nog niks bewezen. En Beatrice vertelde gisteravond dat het zou kunnen dat Poetin van niks weet. Soms weten de mensen rondom politici namelijk precies wat die willen, zonder dat zij ergens om hoeven vragen. En dat maakt het natuurlijk makkelijker als er later iets ontkend moet worden.

10. Dat laatste heeft wel een hoog complottheorie-gehalte, niet?
Je zou het haast wel denken, maar toch is het plausibel. Bovenstaande is door de Russen zelf en de hoofden van de geheime diensten in Engeland en Duitsland gezegd. Toch zijn veel mensen niet te spreken over het optreden van Beatrice en Twan in DWDD. Onder meer het feit dat Beatrice de hack een ‘Koude Oorlog 2.0’ op het gebied van internet-trolling, niet in de laatste plaats omdat Poetin heeft gezegd dat hij tot 2020 enorm cyberleger wil opbouwen, schoot bij veel kijkers in het verkeerde keelgat. Onder anderen activist Sywert van Lienden, ook een bekende van DWDD, tweette dat het duo te ver ging. LINDAnieuws belde even met Beatrice naar aanleiding van alle commotie. “Wat Sywert tweette, is nergens op gebaseerd”, zegt zij. “Opvallend veel negatieve reacties zijn afkomstig van de mensen achter het Oekraïne-referendum, die het blijkbaar niet leuk vinden dat er ook geruchten zijn dat Rusland zich ook daarmee heeft proberen te bemoeien.”

Twan en Beatrice vlogen vanavond uit de bocht bij DWDD. Gebrek aan tegenspraak denk ik.

— Sywert van Lienden (@Sywert) December 14, 2016

Het hele fragment met Beatrice en Twan kijk je hier terug: