1. Wat is er precies aan de hand met de hypotheekrente?
“Die is dus gestegen. Maandag maakten drie hypotheekverstrekkers bekend dat ze de hypotheekrente verhogen. In de loop van de week volgden er nog negen. De verhogingen variëren van 0,1 tot 0,25 procentpunt.”

2. Is dat een grote stijging?
“Het is vooral heel ongebruikelijk. De laatste drie á vier jaar is de rente alleen maar gedaald. Alleen bij tijdelijke politieke of economische onrust, zoals bij de crisis in Griekenland, zag je de rente heel even stijgen. Voor de rest is de rente de afgelopen jaren eigenlijk alleen maar gedaald. Het renteniveau is momenteel historisch laag.”

3. Heeft het te maken met de verkiezing van Donald Trump?
“Jazeker. Het heeft alles te maken met zijn plannen en de verwachtingen van beleggers daarbij. Verwacht wordt dat hij veel geld uit gaat geven en belastingen gaat verlagen. Dit heeft tot gevolg dat de rente op de kapitaalmarkt (de basis van de hypotheekrente) de afgelopen week is gestegen.”

4. Wat heeft het voor gevolgen voor mijn hypotheek?
“Als je op dit moment een  lopende hypotheek hebt met een doorgaande rentevaste periode, wat bij de meeste mensen het geval is, verandert er niks. Als je je hypotheek wilt oversluiten, dan krijg je wel met de veranderingen te maken.”

5. Waarom zou ik willen oversluiten?
“Een reden dat je van hypotheek wil overstappen, is bijvoorbeeld dat je wilt profiteren van die lage rente. Het is dan aantrekkelijk om over te stappen naar een nieuwe hypotheek, met een lage rente. Maar om de misgelopen rente-inkomsten te compenseren, rekenen hypotheekverstrekkers een overstapboete. Die is niet mals: bedragen van 30.000 tot 40.000 euro zijn niet ongewoon. Het voordeel van de stijgende hypotheekrente: de boetes worden lager.”

6. En als ik binnenkort een huis wil kopen?
“Het zou kunnen dat de rentestijging ertoe leidt dat je maximale hypotheek wat lager uitvalt. Dat betekent dus dat je minder kunt lenen. Bovendien betaal je een hogere rente over het bedrag dat je leent. Maar er is geen paniek nodig: het aantal mensen dat maximaal leent, is laag. Bovendien is de stijging naar verwachting iets tijdelijks. Experts denken dat de hypotheekrente nog jarenlang laag zal blijven.”

7. Als ik snel ben, kan ik dan van het oude rentetarief profiteren?
“Het afsluiten van een hypotheek is meestal niet iets wat je ‘zomaar even’ op een donderdagmiddag regelt. Als je een woning hebt gekocht, is de kans aanwezig dat je al een offerte hebt. Zolang de offerte (ook wel renteaanbod) nog geldt, is ook het afgesproken rentetarief nog geldig.”

8. En als ik die offerte bijna rond heb?
“Mocht je ver in het proces zitten, en deze week nog voor een offerte willen gaan, dan kan het lonen om haast te maken. Veel geldverstrekkers hebben bekendgemaakt dat de rentes vrijdag pas omhoog gaan. Het verschil is echter wel zo klein, dat je moet overwegen of het de haast waard is. Een tiende moet niet het verschil maken tussen wel of niet kopen.”

9. Ik wil mijn huis verkopen. Heeft het dan nog invloed?
“Natuurlijk is het kopen van een huis aantrekkelijker als de rente laag is. Bij een stijgende rente zouden kopers minder gemotiveerd kunnen raken. Maar ook hier geldt: een stijging van een tiende procent zet de wereld niet op z’n kop.”