Een dag uit het leven van een lokale visserman in Zanzibar

12.10.2016 | 11:00 UUR | Melanie Steggink

De zoon van Wereldwijf Melanie groeit op aan het strand en is daardoor een echte strandstruiner. Hij wil dus later geen brandweerman of piloot worden, maar visserman. Vandaag gaat-ie daarom mee op de boot van visser Ramadan.

Hij hoopt een octopus te vangen met een speer.

Vissen met een houten stok
Ramadan is 38 en komt uit een gezin van dertien kinderen; vier generaties lang wordt er gevist in zijn familie. Toen Ramadan tien was, ging hij dagelijks zo’n drie uur per dag mee lijnvissen met zijn vader en zo heeft hij het vak geleerd. Zijn eerste vangst – een grote Changu (witvis) – is hij nooit vergeten. Maar het mooiste wat hij ooit heeft gevangen is een 13kg wegende tonijn. Knap en zwaar, want dit gebeurt op de lokale manier: met een van mango-hout gemaakte stok, visdraad en grote haak met een flink stuk calamares (pijlinktvis).

Jarenlang plezier van zijn boot
Om 6.00 uur in de ochtend begint zijn dag. Zijn Nglawa (traditionele boot van mangohout) wordt met hoge vlammen gebrand aan de onderkant. Hiermee wordt het ontdaan van zijn algen en is-ie weer mooi glad en waterdicht. Dit is een wekelijks terugkerend ritueel voor de lokale vissersmannen. De boten gaan hierdoor zo’n twintig jaar mee.

visserman

Een piepklein salaris
Ramadan heeft een jaar lang moeten sparen om zijn boot te kunnen betalen. De tijden om te gaan vissen hangen af van het sterk wisselende getij; met hoogwater wordt er dag en nacht gevist. In het piekseizoen neemt Ramadan sinds 1995 toeristen mee om te gaan snorkelen bij de Blue Lagoon in Dongwe. Zijn gemiddelde maandsalaris is € 150 per maand en wat meer als er genoeg toeristen zijn om mee te gaan snorkelen.

Door de jaren heen
Ik vraag hem of hij verschil ziet met tien jaar geleden, qua visstand en qua rif. Ramadan vertelt dat ondanks waarschuwingen en minimale educatie de meeste vissersmannen ervoor hebben gezorgd dat er nu grote stukken rif voorgoed zijn verdwenen. Dat komt vooral door het speervissen in de nacht, want daarmee wordt er de meeste afbreuk aan het koraal veroorzaakt.

visserman

Oh, oh, die toeristen
Maar ook de toeristen hebben hieraan meegeholpen. Zo vraagt hij nu nog regelmatig aan zijn toeristen om niet op het koraal te gaan staan tijdens het snorkelen. Ook moet hij nu langer en vaker uit vissen voor dezelfde vangst als tien jaar terug. Soms lukt het dan ook niet om rond te komen in het laagseizoen en verkoopt hij daarom de limoenen die hij zelf verbouwt op zijn stukje land in het dorp.

En toen hadden we beet
Om 14.00 uur hebben we geluk. Het weer is Schwari (windstil, rustig en dus perfect). Pijlinktvis wordt gebruikt als aas en omdat mijn zoon zelf mag vissen gebruiken we een kleine haak. Na vijf minuten is het al raak: ze vangen een mbuvi (een lange puntige vis). Dan laat Ramadan zien wat hij kan en vangt een 9,3 kg wegende Changu. Ik koop dit voor ons hotel.

visserman

Een flink gezin
Ik overdenk mijn eigen consumptiegedrag en besluit het vis eten te minderen. Ramadan vertrekt aan het eind van de middag tevreden naar huis, naar zijn vrouw die zwanger is van de vierde. Minstens acht kinderen hoopt hij te krijgen als garantie voor een rustige oude dag. ‘Inshalla’, roept hij erachteraan.