Wat bereiken we daadwerkelijk met sancties tegen Rusland?

30.07.2014 | 12:16 UUR | Martine Findhammer-Schut

De Verenigde Staten kondigden gisteren, in navolging van Europa, nieuwe en nóg strengere sancties aan tegen Rusland. Een doel is in elk geval dat Rusland de rebellen laat vallen zodat het in Oekraïne rustig wordt en er onderzoek gedaan kan worden op de rampplek.

Maar kunnen opgelegde sancties het grote, machtige Rusland hier daadwerkelijk toe dwingen?

Obama waarschuwt
President Obama kondigde de nieuwe sancties gisteren aan. De VS staakt de export van goederen en technologie voor de Russische olie- en gassector, en Russische staatsbanken worden van de financiële markt afgesneden. Hij waarschuwde Poetin dat zijn land de prijs voor zijn huidige gedrag – het steunen van de rebellen in Oekraïne die naar alle waarschijnlijkheid verantwoordelijk zijn voor het neerhalen van vlucht MH17 – zal moeten betalen.

Kosten lopen op
Als Rusland zo doorgaat, lopen de kosten op, zei Obama. De acties van Rusland in Oekraïne en de sancties die we al hebben ingevoerd, hebben de toch al zwakke Russische economie verder verzwakt. Onder meer drie grote Russische staatsbanken staan in de VS nu op de zwarte lijst. Ook staakt de regering de verstrekking van exportkredieten van Rusland.

Wat doet dit met Rusland?
Door de opgelegde sancties lijkt het of Rusland de mond wordt gesnoerd. Maar wie zorgt er dat de sancties daadwerkelijk nageleefd worden? En gaat Rusland zich hier überhaupt wel iets van aantrekken?

Het naleven van de sancties
Het Office of Foreign Assets Control (OFAC), een onderdeel van het Amerikaanse ministerie van Financiën, zal gaan controleren of bedrijven en individuen de sancties naleven. Toch geldt voor Europa: de naleving is de verantwoordelijkheid van de individuele landen. Zo moet Justitie die taak op zich nemen voor Nederland.

Hadden sancties eerder effect?
De Volkskrant zocht uit welke effecten sancties tegen verschillende landen in het verleden hebben gehad. Blijkbaar vrij weinig. Zo staan Fidel en Raul Castro ondanks het Amerikaanse handelsembargo nog steeds aan het roer in Cuba en heerst in Noord-Korea nog steeds een dictatuur. Ook hadden China en de Sovjet-Unie weinig last van in het verleden opgelegde westerse sancties omdat de economieën daar voor een groot deel zelfvoorzienend waren. Toch hebben strenge regels wel meegespeeld bij de koers van het nieuwe Iraanse regime en het einde van de Apartheid in Zuid-Afrika.

‘Russen zien sancties als een eer’
Hoewel experts denken dat Poetin nu echt angstig aan het worden is, spreken ‘zijn’ mensen deze uitspraken tegen. Zo interviewde Nieuwsuur afgelopen maandag de rechterhand van Poetin, Sergej Mironov, die zei: Wie op de sanctielijst staat, ziet dat als een eer. Men is dus trots dat de inzet voor het Russische belang niet onopgemerkt is gebleven.

Wie weet…
We moeten afwachten of de sancties Rusland daadwerkelijk in het nauw gaan drijven. De tijd zal het leren. Wie weet zijn deze sancties van grootmachten wel het begin van het einde van het huidige Rusland.

Hoe zit het ook alweer?
Hoe zit het ook alweer met de Rusland-Oekraïne-kwestie? Lees hier wat er allemaal aan de hand is in de twee landen.