'Geen sprake van executies bij treinkaping in 1977'

19.11.2014 | 19:44 UUR |

Bij de actie die een einde maakte aan de treinkaping bij De Punt in 1977 zijn er geen mensen geëxecuteerd. Er kwamen toen zes kapers en twee gijzelaars om het leven.

Dat zegt minister Ivo Opstelten van Veiligheid en Justitie naar aanleiding van een onderzoeksrapport over de gebeurtenissen dat woensdag is gepubliceerd.

Persoonlijke emoties van de premier
In 1987 gebruikte toenmalig premier Joop den Uyl wel de term executie. Het kabinet zegt nu dat hij daarmee zijn persoonlijke emoties wilde uiten. Volgens minister Opstelten is het geweld dat bij de bevrijding van de gijzelaars is gebruikt, volgens opdracht is gegaan en dat het bedoeld was om de gijzelaars te beschermen. Het besluit tot ingrijpen is volgens hem zorgvuldig genomen.

Geschoten op onbewapende vrouw
Uit het onderzoek komt wel naar voren dat de uitspraak van Dries van Agt, die toen minister van Justitie was, dat er niet is geschoten op kapers die zich niet met een vuurwapen verzetten, niet klopt. Zo had de vrouwelijke gedode Molukse kaper geen wapen.

‘Onnodig veel geweld’
Liesbeth Zegveld treedt op namens de nabestaanden van een aantal gedode kapers en één overlevende kaper. Zij heeft namens hen de Staat aansprakelijk gesteld omdat er onnodig veel geweld zou zijn gebruikt tijdens de bevrijdingactie. Haar aanklacht wordt volgens de advocaat op een aantal punten bevestigd in het rapport.

‘Mariniers mochten alle kapers doden’
Zo staat er onder meer dat de zes gedode kapers zich niet duidelijk waarneembaar hebben overgegeven. Maar hoe kun je je duidelijk waarneembaar overgeven als je zwaargewond met kogels in je lichaam al uitgeschakeld bent? Het staat er wat omslachtig, maar waar het op neerkomt is dat de mariniers alle kapers mochten doden. Volgens de Zegsveld is het nog steeds niet duidelijk wat de geweldinstructie was die de mariniers kregen.

Actie duurde drie minuten
De bevrijding van de gijzelaars door mariniers en scherpschutters duurde in totaal drie minuten. Het is niet bekend hoeveel kogels er precies zijn gebruikt, maar er wordt een getal van 144 genoemd dat slaat op de verwondingen. Er zijn kogels gebruikt die in een oorlogssituatie verboden zijn, maar het gebruik bij deze gelegenheid was gerechtvaardigd, stelt één van de onderzoekers. Volgens minister van Defensie Jeanine Hennis heeft de actie ook bij de betrokken militairen diepe sporen achtergelaten.